De Boerschaplaan in de wijk Angelslo in Emmen. Tientallen roeken zorgen daar voor enorme overlast. Foto: DVHN
Emmen, Nieuw-Buinen, Assen, Eelde. Zomaar wat plaatsen in Drenthe waar bewoners overlast ervaren van de roekenkolonies in de bomen. Gemeenten willen ruimere bevoegdheden om de nesten te kunnen verplaatsen, maar de provincie Drenthe houdt vooralsnog de boot af.
Roeken zijn elegante vogels met glanzende zwarte veren en opvallende lichtgrijze, kale snavels. Ze zijn nieuwsgierig, slim, sociaal en leven graag in kolonies. Prachtig om te zien als ze met tientallen tegelijk in een boom zitten en er vrolijk op los kwetteren.
Maar in sommige wijken en buurten in Drenthe kunnen bewoners de vogels echter missen als kiespijn. De roeken poepen dat het een lieve lust is. De trottoirs, speelplaatsen en geparkeerde auto’s zitten onder de kak. De schone was buiten hangen is niet verstandig.
Luidruchtig vogelconcert
Maar het ergst is nog het kabaal dat de zwarte diertjes maken. Een luidruchtig vogelconcert dat 's ochtends vroeg al begint als de zon op komt en de hele dag doorgaat. Daar hebben omwonenden de buik van vol.
Maar wat kunnen en mogen Drentse gemeenten doen bij klachten van buurtbewoners? Niet bijster veel, want de roek is een beschermde vogel. De nesten verplaatsen naar plekken waar ze minder overlast veroorzaken kan wel, mits ze geen eieren of jongen bevatten. Maar daar moet de provincie Drenthe eerst wel een ontheffing (vergunning) voor verlenen.
Provincie Drenthe: „Er moet een alternatief plan zijn voor de roeken. Kun je ze ergens anders naar toe verplaatsen?" Foto: Shutterstock
De provincie Drenthe is in deze situatie het bevoegd gezag. Gemeenten kunnen de roekenoverlast pas tegengaan als zij een ontheffing op grond van de Omgevingswet krijgen. Dat kan alleen onder strenge voorwaarden, waaronder de plicht om andere, veilige broedplekken aan te bieden.
'Gunstige staat van instandhouding’
Juist dáár kijkt de provincie Drenthe kritisch naar, zegt woordvoerder Jan van der Veen. „Wij zijn gebonden aan een gunstige staat van instandhouding. De populatie roeken moet groot genoeg blijven. Dus moet er altijd een alternatief plan zijn. Kun je ze ergens anders naar toe verplaatsen?"
Mede om die reden kreeg de gemeente Emmen dit jaar geen ontheffing om roekennesten te verplaatsen, maar de gemeente Assen bijvoorbeeld weer wel. Daar zijn in het verleden kolonies roeken succesvol verplaatst van de woonwijk Marsdijk naar de Europaweg. Dit jaar zijn er nog meer alternatieve locaties bijgekomen, veelal rond de buitenring van de stad.
Ruimere bevoegdheden
Tien Drentse gemeenten, die al jaren overlast van roeken ervaren, stuurden in november 2025 een brandbrief naar de provincie Drenthe. Met de vraag om 'duidelijkheid, eenduidige criteria en een langetermijnvisie op roekenbeheer.' De gemeenten willen ruimere bevoegdheden. Zij willen niet steeds een vergunning hoeven aanvragen per overlastlocatie, maar dat laten gelden voor de hele gemeente.
Auto's moeten geregeld door de wasstraat. De poep van de roeken tast op den duur de lak aan. Foto: Jari Leijssenaar
Tot grote ergernis van met name de gemeenten Emmen en Borger-Odoorn stelt de provincie echter eerst gedegen onderzoek te willen doen naar de aantallen roeken en de hoeveelheid nesten in Drenthe. De vogeltellers van Sovon Vogelonderzoek Nederland zijn daar nu druk mee bezig. Rond de zomer moet het onderzoek zijn afgerond.
„Landelijk is de populatie roeken afnemend, maar we zien dat in Friesland, Groningen en Drenthe het aantal roeken toeneemt. Maar omdat we goed beslagen ten ijs willen komen, moeten we daar eerst gedegen onderzoek naar doen”, zegt Jan van der Veen namens de provincie.
Als blijkt dat de soort in Drenthe het beter doet dan elders in het land, is er wellicht meer mogelijk als het gaat om de bestrijding van de overlast van roeken. Met deugdelijke data over de aantallen kan de provincie eventueel te nemen maatregelen ook beter onderbouwen. Zodat ze stand houden bij een rechter, mochten bepaalde dierenwelzijnorganisaties de vergunningen willen aanvechten.
Exacte tellingen zijn godsonmogelijk. Dat is de mensen voor de gek houden
Bioloog en roekenexpert Diederik van Liere vindt die telling van roeken in Drenthe volstrekt onzinnig. „Dit wordt een onderzoek van niks”, zegt Van Liere, die verschillende gemeenten bijstaat bij het verminderen van de roekenoverlast. „Exacte tellingen zijn godsonmogelijk. Dat is de mensen voor de gek houden. We weten al hoe het zit met de ontwikkeling van de roeken in Drenthe."
Van Liere vindt dat de provincie een grotere rol zou moeten pakken in de verplaatsing van de roeken naar het buitengebied. Bijvoorbeeld door verschillende soorten bomen te planten waar nieuwe generaties roeken zich in kunnen vestigen. Al is het geen sinecure om de roeken te laten wennen aan een nieuwe omgeving. Het zijn gewoontedieren die het liefst terugkomen naar de plek waar ze altijd zaten.
Van Liere: „Je moet actief de samenwerking opzoeken met de grondgebruikers (veelal boeren), want die zitten er vaak niet op te wachten dat de roeken naar de rand van dorp of stad worden verplaatst. De boeren hebben zelf namelijk last van de roeken, die de maisvelden aanvreten. Met innovatieve oplossingen kunnen die schades mogelijk worden verminderd of voorkomen. De provincie kan daarin faciliteren."
‘Voorbeeld nemen aan Friesland'
Bovendien zou de provincie Drenthe een voorbeeld moeten nemen aan Friesland, meent Van Liere. Waar de ‘bestrijding' van de roeken aan de gemeenten wordt overgelaten. „Dan hoef je niet meer bij elke melding van overlast een compleet vergunningentraject doorlopen”, aldus Van Liere.
„We doen dit onderzoek naar de aantallen roeken juist om in de toekomst hopelijk minder streng te hoeven zijn", reageert de provincie Drenthe.
De partij voor de Dieren vindt dat er meer gedaan moet worden aan educatie en voorlichting om het ‘draagvlak voor de roek' te verhogen. Foto: DvhN
Partij voor de Dieren in Drenthe stelde onlangs kritische vragen aan het college van Gedeputeerde Staten over de omgevingsvergunning die dit voorjaar is verleend aan de gemeente Assen, waarbij toestemming werd verleend om bepaalde roekenkolonies te verplaatsen. De partij vraagt zich hoeveel mensen 'daadwerkelijk overlast ervaren’ van de roeken.
Partij voor de Dieren vindt dat er meer gedaan moet worden aan educatie en voorlichting om het ‘draagvlak voor de roek' te verhogen. „Doordat je de roeken steeds opjaagt, gaan ze juist meer bij elkaar nestelen”, stelt Statenlid Siska Peeks.
‘Het zijn onze vrienden niet. We willen ze zo snel mogelijk weghebben'
Als we de deur van de auto openen aan de Boerschaplaan in Emmen, dan klinkt direct het alles overstemmende geluid van roeken. In de wijk Angelslo zijn ze de overlast van de gevederde 'vrienden' in de eikenbomen helemaal zat. „Laat het woord vrienden maar weg", zeggen omwonenden Bé Timmer en Bertus Struik in koor. „Het zijn onze vrienden niet. We willen ze zo snel mogelijk weghebben.”
Timmer en Struik werpen zich al enige tijd op als woordvoerders namens de buurtbewoners rond de Boerschaplaan, de Haselackers en de Stienackers, waar de overlast groot is en ieder jaar verergert. „Bij ons valt het nog enigszins mee.” Timmer wijst naar de huizen rondom de bomen met de grote nesten. „Daar kunnen mensen niet meer in de tuin zitten. Die roeken poepen alles onder.”
Net als hij het zegt, rijdt een zwarte Dodge Ram door de straat. De grote Amerikaanse auto zit onder de witte vlekken. Geen creatieve oprisping van de eigenaar, de auto stond geparkeerd in de buurt. „Verderop is een basisschool en een speeltuintje. Nou, daar wil je je kind niet meer laten spelen. Alle speeltoestellen zitten er onder”, verzucht Struik.
De gemeente Emmen doet niks aan de jarenlange overlast. Althans, zo wordt het gevoeld in de buurt. „Ze snoeien wel eens wat takken, maar dat is het dan ook." Wel stelde de gemeente met een geluidsmeter vast dat de roeken veel lawaai maken. Tot wel 60 decibel soms.
Een deel van de roekenkolonies in de Emmer wijk Angelslo. Foto: DvhN
Dat is te vergelijken met een drukke verkeersweg op korte afstand. „Mensen kunnen er niet van slapen, dat gaat ten koste van de gezondheid. Ik snap niet dat de gemeente daar niks aan doet", mopperen de twee mannen.
Maar kun je langs een drukke verkeersader nog een geluidsscherm plaatsen, bij vogels midden in een dichtbevolkte woonwijk is dat geen optie. Bovendien bestaan er alleen wettelijke bepalingen bij geluidsoverlast door menselijk handelen, niet zozeer door dieren.
Ondertussen zit Angelslo maar mooi met de ellende opgescheept. „Het wordt de komende weken alleen maar erger met het geluid. Als de jonge vogels zijn geboren", weten Timmer en Struik uit ervaring.
Een oudere dame op een elektrische fiets stopt aan de kant van de weg en vraagt belangstellend waarom we zo naar de bomen turen. „Zeker vanwege die vogels hè. Het is verschrikkelijk. Ik ben vier jaar geleden in Emmen terecht gekomen. Maar als ik alles had geweten wat ik nu weet, was ik niet in Angelslo gaan wonen.”
