Feest op het woonwagenkamp in Emmen. Trijntje (39): ‘Straks kunnen we eindelijk weer onszelf zijn’

,,Als jongens en meisjes hier 18 jaar worden, doen ze twee dingen: rijlessen nemen en inschrijven voor een standplaats’’, vertelt Mienie Wolters (46).

Ze is een van de vijf vrouwen die samen bekendstaan als De Rolleman, bargoens voor woonwagen. De bijeenkomsten van deze werkgroep zijn chaotisch én effectief: voor een buitenstaander lijkt het net of ze soms dikke ruzie hebben, maar de onderlinge vriendschap is met de tijd alleen maar hechter geworden. Bij vallen, bij opstaan en nu dus bij een belangrijke overwinning.

Marie Smit (44) en Trijntje Scholten (39) wonen in Emmermeer. Net zoals veel gezinnen in de Emmer volkswijk dus niet op De Ark, maar er wel zo dichtbij als mogelijk. Terwijl haar medestrijders al jaren snakken naar een plek op het centrum, is Mienie de mazzelaar van het gezelschap. Zij woonde slechts kort buiten de eigen gemeenschap.

Mienie herkent het knagende gevoel bij de andere dames: ,,Bij de verhuizing naar De Ark viel onze wagen uit de kraan en moest ik ook een jaar in een burgerhuis. Dat vond ik echt verschrikkelijk’’, zegt Mienie. ,,De eerste nacht zat ik al rechtop in bed vanwege geluid beneden. Inbrekers dacht ik, maar het waren de buren door de wanden heen. Dat was ik niet gewend. Ook de deurbel hebben we er meteen afgeschroefd. Bij ons ga je achterom of zit er een touwtje of sleutel in de deur.’’

Bij dat ‘bij ons’, aan de andere kant van de Odoornerweg, wil ook Trijntje zo graag wonen en leven. ,,Iedere ochtend ga ik er koffie drinken en na schooltijd wil mijn dochtertje meestal ook die kant op, lekker spelen bij opoe.’’

Marie en Trijntje staan vanaf hun achttiende ingeschreven voor een standplaats. Marie wacht dus al meer dan een kwart eeuw op haar eigen plek. De frustratie over uitholling van de woonwagencultuur, de versplintering van standplaatsen en het zienderogen oplopen van wachtlijsten stonden in 2018 aan de wieg van De Rolleman in Emmen.

Dat begon met een middag op De Ark met een tafeltje vol formulieren. Iedereen die met hetzelfde probleem kampte, kon zich daar melden. Marie: ,,Binnen een paar uur hadden we meer dan honderd aanmeldingen. Met die lijst zijn we naar het gemeentehuis gegaan. Daar bleek het een janboel met allemaal verschillende lijsten, ze schrokken zich kapot van onze komst. En van onze kennis.’’

Ze blikken terug op hun eerste verbaasde stappen door het bureaucratische moeras. ,,Weet je nog die ambtenaar? Die gunde ons geen blik waardig en zat heel de tijd op zijn telefoontje te pielen’’, vertelt Mienie over het eerste bezoek aan het gemeentehuis. Marie: ,,Die zag natuurlijk die domme huisvrouwtjes die hem even de les kwamen lezen. Nou, daar heeft hij nu vast spijt van, want kijk eens wat die huisvrouwtjes voor elkaar hebben gekregen.’’

Waar ze zich eerder minachtend voelden aangekeken, zien ze nu hoe serieus bestuurders en politici De Rolleman nemen. Die verbeterde relatie tussen ‘burgermaatschappij’ en ‘reizigers’ is mede hun verdienste.

Dat vergde wel een portie engelengeduld, honderden kopjes koffie en tientallen bezoekjes van journalisten, raadsleden, ambtenaren en bestuurders. Tot treurens toe moesten de vrouwen steeds weer dezelfde vragen beantwoorden tijdens gesprekken en rondleidingen.

,,Mensen snappen het soms niet waarom we leven zoals we leven. Dat is soms ook lastig om uit te leggen, maar iedereen die oprecht geïnteresseerd in ons is, vertellen we er graag over’’, zegt Trijntje. ,,Laatst vroeg een televisieploeg naar de stamoudste van het kamp voor toestemming om te filmen. Met zo’n opmerking neem je ons dus niet serieus en dat steekt’’, vertelt Marie.

Een ander voorbeeld van een recent rondgeleid groepje politici. ,,Eentje zei: jullie kunnen er ook niets aan doen dat je hier geboren bent’’, zegt Mienie. ,,Weet je wat mijn antwoord was? Jij hebt de pech dat je hier niet geboren bent...’’

En dan is er die eeuwige vraag naar het verschil tussen een echte - en felbegeerde - woonwagen en de variant die daar nu vaak het dichtst bij in de buurt komt. Het is dat een ‘echte wagen’ haast niet meer te verzekeren is en dat een hypotheek ervoor moeilijk verkrijgbaar is, maar anders stonden al hun huizen nog gewoon op wielen.

,,Weet je: wij zijn slakken’’, zegt Marie. ,,Waar wij gaan, nemen we ons huis mee. Niet dat we de volgende dag in Coevorden of Hoogeveen staan, die tijd van rondtrekken is geweest, maar het is ook het gevoel dat je altijd weg kunt.’’

Op dit moment is het vurig gewenste vaste plekje op het woonwagenkamp dichterbij dan ooit. Marie en Trijntje maken een dikke kans op een van de nieuwe koop- en huurstandplaatsen op het voormalig trainingsveld van voetbalclub WKE. Zij staan in de bovenste regionen van de wachtlijst en komen uit reizigersgezinnen, de twee belangrijkste eisen voor een standplaats.

Trijntje glundert bij het vooruitzicht: ,,Dan kunnen we eindelijk onszelf zijn.’’