De ontdekking werd een mediaspektakel van ongekende proporties. Foto: Marcel Jurian de Jong
De ‘spookboerderij’ van Ruinerwold domineerde vijf jaar geleden het nieuws in Nederland en ver daarbuiten. In het dorp heeft bijna niemand het er nog over, een foute grap af en toe daargelaten.
„Je bent de eerste verslaggever die mij iets over deze zaak vraagt”, zegt de man. Hij is maandagochtend bezig aan een verkwikkende wandeling over de Buitenhuizerweg, de weg waar de boerderij staat waar het ‘spookgezin’ op 14 oktober 2019 werd aangetroffen na een inval van de politie. De wandelaar woont ook aan deze weg, slechts enkele huisnummer van dé boerderij vandaan – hemelsbreed zo’n 2 kilometer.
Natuurlijk wist hij niet wat er gebeurde in de boerderij. „Velen wonen hier anoniem, met gigantisch veel ruimte om je heen”, zegt hij. In de ‘spookboerderij’ leefden Gerrit Jan van D. en zes kinderen. Het gezin leefde er in totale afzondering, wachtend op het einde der tijden. De ontdekking werd een mediaspektakel van ongekende proporties.
Ongekend mediaspektakel
Straalwagens van alle denkbare media stonden wekenlang in gelid opgesteld op de dijk, in de hoop iets mee te krijgen van wat zich op het erf afspeelde. Later volgde de rechtszaak tegen Gerrit Jan van D. en zijn hulpje, klusjesman Josef B. Ook verscheen de prijswinnende documentaireserie De kinderen van Ruinerwold, waarin vier van de kinderen van Gerrit Jan van D. hun ingrijpende verhaal vertelden. Het is allemaal bekend. En geweest.
De Buitenhuizerweg is vandaag, vijf jaar na dato, zoals de Buitenhuizerweg vijf jaar en één dag geleden was. Stil. Rustig. Een uitgestrekt gebied, waar boerderijen met een grote hand lukraak lijken neergezet. In de verte kraait een haan. Een zwarte kat staart vanaf de gemaaide berm in het grijze slootwater. „Ik weet dat het vijf jaar geleden is. Maar dat is het. Het leeft niet in het Ruinerwold. Het boek is gesloten.” De wandelaar haalt zijn schouders op, zegt goedendag en vervolgt zijn ochtendwandeling.
De boerderij in 2019, een paar dagen na de inval. Foto: Duncan Wijting
‘Ruinerwold blijft bekend’
„Weet je”, zegt beheerder Ronald Buld van dorpshuis de Buddingehof in Ruinerwold, „het is ons overkomen. De kinderen zijn goed terechtgekomen en redden zich heel goed. Het leeft echt niet meer.” Een ver-van-ons-bedshow, noemt Buld het. „Wij zijn hier weer bezig met kneuterige dingen. Mensen zijn druk met het kerstrondje. Straks hebben we hier nog de boekpresentatie over 50 jaar Normaal in Ruinerwold. Dát leeft. En daar zijn we trots op.”
Een geluid dat je overal hoort in Ruinerwold. De zaak is geweest, blik op vooruit. De enige nalatenschap is een plaatsnaam die in Nederland in het geheugen gegrift staat. „Ja”, zegt dorpsbelangvoorzitter Anita Herskamp, „Ruinerwold blijft een bekende naam. Als we met de tennis een tegenstander krijgen die nog nooit in Ruinerwold is geweest, dan hoor je wel vaak: Ruinerwold, waar kennen we dat ook alweer van?” Ze schiet even in de lach. „Maar goed, we hebben later ook boer Evert nog gehad.”
Foute grapjes
Af en toe klinken foute grapjes over kelders, zegt Frits Timmerman. Hij was voorzitter van het dorpsbelang toen de boerderij wereldnieuws werd. „Maar zo gaan dat soort dingen. Dat is het enige. We zijn redelijk nuchter. Niemand heeft er ooit nog over. Het is geweest en voor de kinderen is het goed verlopen. Soms zie je ze nog in een talkshow.”
Timmerman doelt vooral op Israel van Dorsten, de jongen die de boerderij in 2019 ontvluchtte en zijn verhaal deed bij de café-eigenaar van De Kastelein waarna de zaak aan het licht kwam. Hij verschijnt nog geregeld in kranten en op televisie. Eerst met zijn bestseller Wij waren, ik ben. Weg uit Ruinerwold, tegenwoordig met zijn nieuwe levensmissie: lotgenoten helpen die zich ontworsteld hebben van hun sektarische omgeving.
‘Ga niet verder dan hier’
„De andere kinderen leiden een anoniem leven”, zegt Edino van Dorsten uit Meppel, broer van Israel. Edino verscheen recent nog in de showbizzrubrieken, na de geboorte van zijn eerste kindje met zijn vriendin Sacha. „Ik kan in z’n algemeenheid zeggen dat het goed gaat met iedereen. Verder wil ik daar niet over uitweiden. Dat is aan hen. Als grote broer ben ik er niet om dat naar buiten te brengen.”
Ruinerwold is geen nieuws meer. Eigenlijk vertelt het waarschuwingsbordje aan de Buitenhuizerweg het verhaal. Het bordje is aan een boom geschroefd, aan het begin van de oprijlaan naar de boerderij. ‘Hier bouwt iemand een normaal bestaan op. Het verleden is opgeruimd en er is niets meer te zien. Respecteer de privacy en ga niet verder dan hier’, staat erop.
Het gezin van Gerrit Jan van D. uit Ruinerwold. Foto: BNN Vara