De verdachten Chesley W., Jan B. en Bernhard Z. Tekeningen: Petra Urban
De drie hoofdverdachten van de kunstroof in het Drents Museum in Assen zijn veroordeeld voor het stelen van de gouden kunstschatten uit het museum. Alle verdachten krijgen wel een flinke strafkorting vanwege de deal die twee van de drie sloten met Justitie. Ze moeten allen bijna vier jaar (47 maanden) de gevangenis in.
De rechtbank Noord-Nederland heeft de drie verdachten vrijdagmiddag daarmee veroordeeld in de zaak van de geruchtmakende kunstroof. Twee hoofdverdachten sloten een deal met het Openbaar Ministerie. Bernhard Z. niet.
Opvallend: alle drie de verdachten krijgen dezelfde straf. Douglas Chesley W. en Jan B. gaven als onderdeel van de deal een groot deel van de gestolen spullen terug en zouden daarmee flinke strafkorting krijgen. Bernhard Z. sloot die deal niet. Maar hij krijgt wel dezelfde straf.
Wie verstopte de gestolen gouden kunstschatten?
Het zou volgens de rechters namelijk „onrechtvaardig” zijn als de derde verdachte Bernhard Z. niet dezelfde strafkorting zou krijgen als zijn twee mededaders. Het is namelijk niet duidelijk wie nou precies de gestolen kunstschatten terug heeft gegeven. Ook blijft onduidelijk waar de gouden helm en armbanden waren verstopt.
De mannen hebben „een substantiële bijdrage” geleverd aan de kunstroof, aldus de rechters. De roof heeft grote impact gehad in de internationale kunstwereld, stelde de rechtbank. Maar: de rechtbank oordeelt ook dat het teruggeven van de kunst moet leiden tot lagere straffen, omdat de schade voor de maatschappij is verminderd. En dat uitgangspunt geldt niet alleen voor W. en B., maar ook voor Z.
Deal na maandenlange onderhandelingen
Vorig jaar werd op 25 januari in de vroege morgen een toegangsdeur van het Drents Museum in Assen met een explosief opgeblazen. Drie daders sloegen vitrines stuk en roofden onder meer de 2500 jaar oude helm van Coțofenești. Ook werden drie gouden armbande buitgemaakt. Dat zouden drie verdachten uit Heerhugowaard hebben gedaan: Douglas Chesley W. (37), Jan B. (21) en Bernhard Z. (36).
Zeven verdachten, vier voor de rechter
De gestolen gouden topstukken waren in bruikleen van het Nationaal Historisch Museum in Boekarest. Zeven verdachten werden opgepakt, onder wie Douglas Chesley W. (37), Jan B. (21) en Bernhard Z. (36). Dit drietal komt uit Heerhugowaard, de mannen kennen elkaar omdat ze allen werkten voor een schildersbedrijf uit die regio. Van de zeven personen werden uiteindelijk drie van hen niet strafrechtelijk vervolgd, omdat hun rol te klein was. Een vierde verdachte kreeg een taakstraf.
De helm en twee armbanden zijn vlak voor de inhoudelijke zitting teruggegeven door Chesley W. en Jan B.. Dat is onderdeel van een deal die zij na maandenlange onderhandelingen sloten met het Openbaar Ministerie Noord-Nederland. Beide mannen hoorden een eis van 3,5 jaar celstraf. Ook volgt er geen schadeclaim en wordt het beslag op hun bezittingen opgeheven.
Daders onder ‘grote druk’ gezet
Als er geen deal was gesloten en het grootste deel van de stukken niet terug waren gekomen, dan zouden de rechters de drie mannen een straf van 6,5 jaar hebben gekregen. Maar de gouden helm en twee armbanden zijn terug in Roemenië. De rechten van de drie daders zijn in de zoektocht van justitie hoe dan ook geschonden, vindt de rechtbank.
Zo werden de volledige foto, naam en woonplaats van Chesley W. en Bernhard Z. publiek gemaakt. Terwijl ze al waren gearresteerd. Ook zijn de twee mannen onder „grote druk” gezet door rechercheurs.
Twee zwaarbewapende agenten stonden naast de gestolen objecten. Foto: ANP/Sem van der Wal
Ze werden niet alleen zonder advocaat verhoord, maar de rechtbank vindt het vooral kwalijk dat W. en Z. vooraf een nog niet gepubliceerde uitzending van Opsporing Verzocht te zien hebben gekregen. Het duo kreeg te horen dat ze betrokkenheid bij de kunstroof moesten erkennen, anders zou de uitzending worden uitgezonden: inclusief namen en foto’s. Dat is uiteindelijk ook gebeurd.
Dit alles bij elkaar zorgde tot de rekensom van de rechtbank dat er een half jaar korting zou moeten zijn. Door de deal met het OM komt de rechtbank tot 48 maanden celstraf. Maar omdat het OM 44 maanden tegen W. en B. had geëist en er maximaal drie maanden verschil mag zitten tussen de eis en de uitspraak om een hoger beroep te voorkomen, trok de rechtbank er nog een maandje af: 47 maanden cel.
Geen deal voor Bernhard Z.
Bernhard Z. sloot geen deal. Hij zegt zelf wel betrokken te zijn geweest bij de voorbereidingen op de kunstroof die internationale reuring veroorzaakte, maar nooit in het Drents Museum te zijn geweest. Het OM legde een eis van 5,5 jaar gevangenisstraf (66 maanden) voor aan de rechtbank. Van Z., die niet aanwezig was bij de uitspraak, kun je zeggen dat hij heeft gegokt en enigszins gewonnen. Want zijn straf - ondanks dat hij geen deal sloot - is echt flink lager: ook 47 maanden.
