De Kamercommissie Mijnbouw bezoekt een huis met scheuren in Ekehaar. Foto: Marcel Jurian de Jong
Schademelders na de aardbeving bij Geelbroek kunnen afhankelijk van hun woonplaats een vergoeding tot 10.000 euro krijgen, zonder uitgebreid onderzoek naar de oorzaak. Gemeenten en de provincie Drenthe reageren kritisch.
Begin deze maand werd bekend dat het gebied rond Geelbroek is opgedeeld in vier zones, op basis van metingen van het KNMI. Daarbij is het idee: hoe dichter bij het epicentrum van de aardbeving, hoe groter de kans op schade en hoe hoger de schadevergoeding.
Voor bewoners in de twee binnenste zones geldt de ruimste regeling. In ring 1 wordt schade tot maximaal 10.000 euro vergoed; in de tweede zone is dat maximaal 7.000 euro. Daarbij wordt niet gekeken of de schade is veroorzaakt door de beving. Inwoners in de derde en vierde ring krijgen een lager, vast bedrag: voor schademelders in de derde zone is dat 3.000 euro, in de buitenste ring is dat 1.000 euro.
De verschillende zones binnen het beoordelingsgebied van de aardbeving bij Geelbroek. Illustratie: ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Die bedragen zijn gebaseerd op afspraken tussen de staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei, de Commissie Mijnbouwschade (CM) en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).
Het kabinet wil een versnelde afhandeling nadat duizenden bewoners schade meldden na de aardbeving op 14 maart de aarde bij Geelbroek. De teller staat op zo’n 5.600 meldingen, waarvan de meeste uit Assen. Meer dan de helft van de schademelders woont in de buitenste twee zones. Onder meer het noorden van Assen en Hooghalen vallen daaronder.
Alleen schademeldingen voor 30 juni
De versnelde aanpak geldt alleen voor mensen die vóór 30 juni een schademelding hebben ingediend. Wie daarna melding doet, valt onder de reguliere procedure van de CM. Ook als schademelders het niet eens zijn met de versnelde aanpak, komen ze in die procedure terecht. In dat geval wordt wél onderzoek gedaan naar de schade en wordt die alleen vergoed als wordt vastgesteld dat die daadwerkelijk door de beving komt.
Voor eind juli krijgen mensen die al melding hebben gedaan bericht van de Commissie Mijnbouwschade over in welke zone hun huis staat. De afhandeling van de schades in de binnenste twee ringen start na de zomer. Die voor de derde en vierde zone start volgend jaar.
‘Meer ongelijkheid, onduidelijkheid en onbegrip’
De gemeenten Aa en Hunze, Assen en Midden-Drenthe en de provincie Drenthe reageren dinsdag kritisch op de regeling. Zij vrezen dat de gekozen aanpak juist leidt tot meer ongelijkheid, onduidelijkheid en onbegrip onder inwoners.
Volgens de regio bestaat het risico dat niet alle aardbevingsschade volledig wordt vergoed. Bewoners bij wie de schade hoger uitvalt dan de vergoeding zouden daardoor mogelijk een deel van de kosten zelf moeten betalen.
Ook vinden de gemeenten en de provincie het onbegrijpelijk dat de regeling alleen geldt voor mensen die voor 30 juni schade hebben gemeld, terwijl bij de normale procedure van de Commissie Mijnbouwschade een meldingstermijn van een jaar geldt.
Geen woord over bevingen Ekehaar
Daarnaast stellen ze dat hun eerdere voorstellen nauwelijks zijn meegenomen in de regeling. Zo pleitten ze voor herstel in natura, waarbij de schade wordt hersteld en inwoners niet zelf een aannemer hoeven te regelen. Ook vroegen ze om een geschillencommissie voor mensen die het niet eens zijn met hun schaderapport en om een regeling voor bijzondere situaties.
Verder wijzen de regionale bestuurders erop dat de staatssecretaris niet heeft toegezegd dat de aanpak met terugwerkende kracht gaat gelden voor gedupeerden van de aardbevingen bij Ekehaar in 2023. De afhandeling van die schades leidde destijds tot veel kritiek en wantrouwen, waarna vanuit Den Haag beterschap werd beloofd.
Bedragen schadezones
Ring 1: maximaal 10.000 euro, start na de zomer
Ring 2: maximaal 7.000 euro, start na de zomer
Ring 3: vast bedrag van 3.000 euro. Start volgend jaar
Ring 4: vast bedrag van 1.000 euro. Start volgend jaar
