In Ekehaar is de breuk in het vertrouwen groter dan de scheur in het huis

Aan de Anreperstraat in Assen klinkt de ergernis van Martin Meijering hoorbaar door de deurbelcamera waarmee je op afstand met mensen aan de deur kunt praten. „Bij de beving van 2023 kregen we geen cent. Na de beving van afgelopen weekend hebben we boven scheuren waar ik mijn pink in kan steken.”

Waarom kreeg Meijering geen schadevergoeding? „We vielen buiten het gebied.”

Welkom in het bureaucratische moeras waarin de schade van aardbevingen (soms wel, soms niet) wordt vergoed. In sommige gebieden in Drenthe krijg je zonder veel moeite schade uitgekeerd, in andere gebieden mag je van geluk spreken als je een grijpstuiver voor de helsdeuren weet weg te slepen.

Ekehaar en de oostkant van Assen vallen in dat laatste gebied. Net te ver van de beruchte Groninger gasvelden, maar bóvenop een kleiner Drents gasveld onder Eleveld, tussen Assen en Ekehaar, dat ook aardbevingen blijkt te kunnen opwekken. In Groningen hoef je niet aan te tonen dat schade van de gaswinning komt.

In Ekehaar en delen van Assen krijg je na een beving bezoek van de Commissie Mijnbouwschade (CMS) die beoordeelt of schade wel of niet door gaswinning komt. En zo ja, hoe hoog het schadebedrag dan is. Nou, daar kunnen ze over meepraten in Ekehaar.

Een koppel in Ekehaar tuurt naar de gevel van hun woonboerderij uit 1906. Er loopt een kersverse scheur van het raam naar de nok. Geluk bij een ongeluk: in 2023 heeft een klein bataljon deskundigen de woning in kaart gebracht na een aardbeving. Dat deze scheur nieuw is zal makkelijker te bewijzen zijn dan in 2023.

„We kregen een heel dik rapport,” zegt hij. „De schade kwam niet door de aardbevingen zeiden de deskundigen.”

„Eerst kregen we niks,” zegt zij. „Uiteindelijk werd het een paar honderd euro.”

„Handjeklap.”

Verderop is Christien Bertram de trotse eigenares van eveneens een boerderij uit 1906. Ze schudt haar hoofd. „In heel Ekehaar is 80.000 euro uitgekeerd. De onderzoekskosten lagen op vier ton. Nederlands op z’ smalst.”

Dat vond Sophie Hermans ook. Als destijds demissionair minister van Klimaat en Groene Groei, bezocht ze Ekehaar en erkende ze ‘dat er dingen mis zijn gegaan’. Ze beloofde een nieuwe, soepeler regeling die met terugwerkende kracht in Ekehaar en Assen zou moeten gaan gelden.

Maar de aardlagen onder Drenthe trekken zich niks aan van politieke beloften. Nog voordat er een nieuwe regeling is, schudt de aarde opnieuw. De schade is weer aanzienlijk. De Commissie Mijnbouwschade heeft inmiddels 226 meldingen ontvangen. Daarvan komen 170 uit Assen en 24 uit Aa en Hunze, 24 uit Midden Drenthe, 2 uit Tynaarlo en Weststellingerwerf, 1 uit Borger Odoorn, Noordenveld en Westerkwartier.

Typerend voor de verwarrende situatie: een groot aantal schademeldingen werd bij het verkeerde loket gemeld: bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen in plaats van bij de Commissie Mijnbouwschade.

Toen de beving vrijdagavond plaatsvond, hingen burgemeester Anno Wietze Hiemstra van Aa en Hunze en Marco Out van Assen diezelfde nacht nog bij elkaar aan de lijn. Centrale vraag: hoe voorkomen we dat het net zo gaat als in 2023 met de schadeafwikkeling?

Zaterdag nam de staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei contact op met de burgemeesters om zich bij te laten praten. Maandagmiddag kwam de bewindsman naar café Popken in Ekehaar om te praten met burgemeesters en bewoners en de commissaris van de koning, Agnes Mulder.

Na afloop van de gesprekken zegt de staatssecretaris dat hij binnen zes weken wil weten hoe de door Hermans beloofde nieuwe regeling vorm gaat krijgen. Die regeling moet ‘mild, makkelijk en menselijk’ zijn, vult burgemeester Hiemstra aan. „Een ruimhartige vergoeding, zonder enorme rapporten die een godsvermogen kosten.”

„Mensen willen gewoon dat hun problemen worden opgelost” vat cdk Agnes Mulder het gesprek met de bewoners samen. Het advies van Marco Out aan inwoners met schade: „Zorg dat je melding doet.”