Ingrid en Wietse Meinema, ouders van de vermoorde Ralf Meinema bij de urn van hun zoon. Foto: Marcel Jurian de Jong
De ouders van Ralf Meinema kunnen het niet verkroppen dat Hans O. uit Emmen, de verdachte van de moord op hun zoon, vrij rondloopt. Dat zegt zijn moeder aan de vooravond van het hoger beroep tegen O. (45).
Bij het gerechtshof in Leeuwarden wordt donderdag en vrijdag het hoger beroep behandeld dat het Openbaar Ministerie (OM) heeft ingesteld tegen de vrijspraak van Hans O. Op de dag van de uitspraak van de rechtbank in Assen vorig jaar mei had O. al 22 maanden in voorarrest gezeten op verdenking van betrokkenheid bij de moord op de 31-jarige Ralf Meinema uit Klazienaveen.
Na het uitspreken van het vonnis door de rechtbank werd hij direct vrijgelaten. De nabestaanden van Ralf, het Openbaar Ministerie en het rechercheteam bleven verslagen achter. Het OM had 18 jaar gevangenisstraf geëist tegen O. De nabestaanden vinden de uitspraak onverteerbaar. ,,Door het vonnis van de rechtbank zijn we het vertrouwen in Justitie verloren,” zegt moeder Ingrid Meinema. ,,Voor ons is bijna niet te leven met de gedachte dat de moordenaar van onze zoon vrij rondloopt.”
De auto van Ralf Meinema in het Stieltjeskanaal tussen Zandpol en Coevorden Foto: persbureau Meter
De Emmenaar heeft altijd ontkend dat hij iets te maken heeft met de moord op Ralf. Maar de nabestaanden en het OM zijn overtuigd van het tegendeel. Al bijna zeven jaar lopen familie en vrienden rond met de vraag waarom de joviale Ralf dood moest. Zijn levenloze lichaam werd in de vroege ochtend van vrijdag 31 maart 2017 gevonden in de kofferbak van zijn Mercedes, die half hangend in het water van het Stieltjeskanaal lag.
Luister hieronder naar de podcast De Kofferbakmoord die Dagblad van het Noorden maakte over deze zaak.
Slopend proces
Het is gezien de verwondingen van het slachtoffer voor de politie meteen duidelijk dat hij door geweld om het leven is gekomen. Iets minder dan een jaar later wordt onder meer Hans O. opgepakt. Twee andere mannen, zij zijn inmiddels geen verdachten meer, komen al snel vrij en ook O. wordt na drie maanden vrijgelaten.
Maar in november 2020 wordt O. opnieuw gearresteerd. Om de drie maanden is er een zitting, waar hij telkens de rechters bezweert dat hij onschuldig is en smeekt hem vrij te laten. Maar de rechtbank beslist keer op keer dat er voldoende gronden zijn om hem in voorarrest te houden. Het is een slopend proces voor alle betrokkenen, zeker ook voor de ouders van Ralf, zijn jongere broer Chris, oudere broer Stefan en zus José.
Op de inhoudelijke behandeling van de strafzaak in april 2022 blijft O. ontkennen. Maar de officier van justitie zegt tegen de rechters dat er op basis van het omvangrijke onderzoek één duidelijke conclusie is: dat O. verantwoordelijk of medeverantwoordelijk is, voor de gewelddadige dood van Ralf Meinema. ,,En voor het immense verdriet van zijn ouders, broers, zus en andere naasten.”
DNA op kleding
Het OM bracht naar voren dat naast de telefoongegevens, waaruit in zijn visie de betrokkenheid van O. bij het levensdelict kan worden afgeleid, ook DNA-sporen van hem zijn gevonden op de kleding van het slachtoffer. Volgens de officier is het aannemelijk dat het DNA van de Emmenaar daar terecht is gekomen bij het plegen van de moord.
Hans O. bij een eerdere zitting in Assen. Vandaag begint de inhoudelijke behandeling van de strafzaak. Tekening: Heleen van den Broek
Op de zitting kwam het OM met het scenario dat O. met een net aangeschafte prepaid-telefoon Ralf naar een afgelegen locatie heeft gelokt. Daar zou Ralf door O. en mogelijk met onbekende anderen zo zwaar zijn mishandeld dat hij is overleden. De Emmenaar heeft verklaard dat Ralf hem drugs wilde verkopen en dat ze elkaar daarom troffen. Dat was enkele uren voor de moord. Toen Ralf geen drugs bij zich had, is O. volgens zijn verklaring naar huis gegaan. De rechter oordeelde dat beide scenario’s mogelijk zijn.
Volgens de rechtbank is er te veel twijfel over de betrokkenheid van O. bij de moord. Zo noemt de rechter de vondst van zijn DNA op de broek van Ralf opmerkelijk, maar daarmee staat naar haar oordeel niet onomstotelijk vast dat hij betrokken was bij de moord. Ook de verklaringen van de zogeheten anoniem bedreigde getuige dat O. de dader is, was volgens de rechtbank niet overtuigend genoeg. Een motief voor de moord en hoeveel mensen betrokken zijn, is niet duidelijk geworden.
‘Snakken naar gerechtigheid’
Het is nu aan het OM om te proberen het hof wel te overtuigen dat O. betrokken was bij de moord op Ralf, iets wat bij de rechtbank dus niet lukte. Ouders Ingrid en Wietse kijken met spanning uit naar de rechtszaak bij het gerechtshof. ,,We hopen dat het hof de goede beslissing neemt”, zegt moeder. ,,We snakken naar duidelijkheid en gerechtigheid.”
Of er in de afgelopen 1,5 jaar extra onderzoek is gedaan dat mogelijk nieuw bewijs heeft opgeleverd, wil het OM niet zeggen. ,,In aanloop naar de zitting gaan we niet in op inhoudelijke vragen. Tijdens de zittingsdagen wordt het dossier behandeld door het hof, dat is ook het moment voor het OM om ons standpunt naar voren te brengen.”
Hof beoordeelt zaak opnieuw
Dat Hans O. door de rechtbank is vrijgesproken, betekent niet automatisch dat het Openbaar Ministerie kansloos is om toch een veroordeling te krijgen bij het gerechtshof. Het komt voor dat verdachten die zijn vrijgesproken, door het hof alsnog worden veroordeeld.
Een bekend voorbeeld is de zaak van Sharleyne (8), het meisje dat in juni 2015 dood werd gevonden bij de flat waar zij woonde in Hoogeveen. Haar moeder werd door de rechtbank in Assen vrijgesproken, maar begin 2021 werd zij door het gerechtshof in Leeuwarden na hoger beroep van het OM wel schuldig bevonden aan de dood van haar dochter en veroordeeld tot bijna tien jaar cel.
Risico van appelleren
Appelleren is riskeren, zo luidt het gezegde in de wereld van het strafrecht. Advocaten waarschuwen verdachten vaak dat in appel gaan (in hoger beroep) tegen een straf van de rechtbank, niet zonder risico is. Het hof, die tot een eigen beoordeling komt van de zaak, kan ook tot een zwaardere straf komen.
In dit geval is het OM in beroep gegaan. Met weinig risico, minder dan een vrijspraak kan het niet worden. Voor O. is dat anders. Naar verwachting ontkent hij nog steeds en zullen zijn advocaten er net als bij de rechtbank op wijzen dat er geen bewijs is dat de Emmenaar betrokken is bij de moord.
