'Het heeft veel kapot gemaakt.' Ouders van vermoorde Ralf uit Klazienaveen zijn door vrijspraak verdachte kofferbakmoord vertrouwen in rechtssysteem kwijt

,,Het was een enorme domper”, vertellen Wietse en Ingrid Meinema (beiden 65 jaar) aan de keukentafel van hun huis in Erica. Het is ruim zeven maanden na het voor hen vernietigende vonnis in de strafzaak over de moord op hun zoon. ,,Ons vertrouwen in het rechtssysteem is helemaal weg. Je moet erin blijven geloven, maar door deze uitspraak van de rechtbank is veel kapotgemaakt bij ons”, zegt Wietse.

De ouders van Ralf, hun twee andere zonen en dochter waren met een goed gevoel naar de rechtbank in Assen gekomen voor de uitspraak, die zonnige donderdagmiddag in mei 2022. De spanning was voelbaar in de grote zittingszaal. Die zat vol met nabestaanden, journalisten, rechercheurs en andere belangstellenden.

Alleen de stoel tegenover de rechters bleef leeg. Hans O. (43) koos ervoor om in de gevangenis te blijven in plaats van in Assen aanwezig te zijn. Zijn oudere broer Jannes O., zelf verdachte in een zaak die draait om cocaïnesmokkel vanuit Zuid-Amerika, zat wel in de zittingszaal. Even na 13 uur werd het doodstil in de zaal toen voorzitter Elly Läkamp van de meervoudige strafkamer begon met het voorlezen van het vonnis.

Vader Wietse Meinema zag al snel de bui hangen, vertelt hij nu. ,,Bij het eerste stukje dat de rechter voorlas niet, maar daarna voelde ik dat het de verkeerde kant op ging. Ik dacht: ‘dit kan toch niet waar zijn?’ O. had al bijna twee jaar in voorarrest gezeten, door het Openbaar Ministerie was 18 jaar gevangenisstraf tegen hem geëist en in onze ogen is er veel bewijs dat hij bij de dood van onze Ralf betrokken is. Hoe kan de rechtbank hem dan vrijspreken?”

Toen moeder Ingrid Meinema het woord ‘vrijspraak’ uit de mond van de rechter hoorde, sloeg ze vol ongeloof haar hand voor de mond. ,,Dit hadden we echt niet verwacht”, zegt zij. ,,Het was een gigantische klap voor ons. We zaten helemaal stuk. Dat gold ook voor het rechercheteam en de officier van justitie. Iedereen was lamgeslagen en verbijsterd. Je zag aan hun gezichten dat ook zij zwaar teleurgesteld en vol ongeloof waren.”

Volgens de rechtbank is er te weinig bewijs dat O. betrokken is bij de kofferbakmoord. De Emmenaar heeft altijd ontkend iets te maken te hebben gehad met de dood van Ralf Meinema uit Klazienaveen. Er zijn wel sterke aanwijzingen dat O. samen met anderen betrokken is geweest bij zijn dood, stelt de rechtbank. Maar het doorslaggevende bewijs ontbreekt naar haar oordeel. Ondanks het diepgravende onderzoek van de recherche is er te veel onduidelijk gebleven, vinden de rechters. Waar Ralf is vermoord, wie er allemaal bij betrokken waren en het motief voor de moord heeft het rechercheteam tot nu toe niet kunnen achterhalen.

Hans O. werd op de dag van de uitspraak vrijgelaten. Het Openbaar Ministerie is in hoger beroep gegaan tegen het vonnis. Daar heeft de familie Meinema nu haar hoop op gevestigd. Dat er een hoger beroep komt, betekent dat O. nog steeds verdachte is en dat het Gerechtshof in Leeuwarden zich over de zaak gaat buigen. Wanneer is nog niet bekend.

Het lange wachten is weer begonnen voor de ouders van Ralf en zijn jongere broer Chris, oudere broer Stefan en zus José. Ze wachten al bijna zes jaar. ,,Het duurt allemaal zo lang. Het is slopend. Alles begint weer opnieuw. We kunnen het niet laten rusten. Wij houden vol tot er gerechtigheid is voor onze zoon”, zegt Wietse. ,,We doen het voor Ralf, want die kan zichzelf niet meer verdedigen”, zegt Ingrid.

Hun zoon werd eind maart 2017 om het leven gebracht. Zijn zwaar toegetakelde lichaam lag in de kofferbak van zijn eigen zwarte Mercedes SE300 uit 1986. Die auto had hij pas een paar weken. De moordenaars van Ralf wilden hem in zijn Mercedes voorgoed laten verdwijnen in het Stieltjeskanaal tussen Coevorden en Zandpol. Maar de auto bleef half hangen op de wal, op de trekhaak. Alleen de voorkant van de Mercedes lag onder water, de ruitenwissers draaiden nog. Uit onderzoek bleek dat Ralf extreem veel bloed had verloren, maar in de kofferbak werd, opvallend genoeg, relatief weinig bloed aangetroffen.

Vader Meinema is ervan overtuigd dat de daders hadden verwacht dat de auto zou zinken en nooit meer terugvonden zou worden. ,,Het was allemaal gepland. Ze hebben bewust die plek uitgekozen. Op exact die plek is ook een boekhouder uit Emmen met zijn auto het water in gereden.” De Emmenaar leek spoorloos verdwenen. Pas ruim vijf jaar later werd de vermiste man in zijn auto totaal onverwacht gevonden in het Stieltjeskanaal doordat een boot ertegenaan botste. ,,Het is geen toeval dat de Mercedes met het lichaam van Ralf in de kofferbak precies daar het water is ingeduwd.”

Vader heeft het sterke vermoeden dat zijn zoon iets wist over criminele activiteiten van de daders, mogelijk over de cocaïnesmokkel waar de broer van Hans O. bij betrokken zou zijn. ,,Het is allemaal gissen. Maar ik denk dat ze bang waren dat Ralf zou gaan praten. Dat hij daarom dood moest. Ook om anderen vrees aan te jagen, te waarschuwen. Zo van: ‘dit is wat er met je gebeurt als je gaat praten’.” Het staat vast dat Ralf de avond voor zijn dood een ontmoeting had met Hans O. Dat was in de wijk Rietlanden in Emmen, nabij het woonwagenkamp waar O. woont. Die heeft Ralf bewust in de val gelokt, meent vader. Haar zoon had geen idee dat hij gevaar liep, denkt zijn moeder. ,,Hij is ‘s avonds nog bij ons thuis geweest. Hij nam bloemkool mee, die hij in zijn huis in Klazienaveen heeft opgegeten. Ralf maakte totaal geen gespannen indruk.”

Het was de laatste keer dat zij haar zoon in leven zag. Het eerste half jaar na zijn dood leefden de ouders in een roes. Alles is veranderd door de dood van hun kind. Het leven heeft alle glans verloren, zeggen ze. ,,We gingen graag op vakantie, naar Noorwegen en Indonesië. Dat doen we niet meer sinds zijn overlijden.”

Dat hij door anderen om het leven is gebracht, maakt het voor de ouders nog moeilijker om te accepteren. Zeker zolang de daders vrij rondlopen. Rechercheurs dachten aanvankelijk dat de zaak eenvoudig op te lossen zou zijn. „Appeltje eitje, zeiden ze tegen ons”, vertelt Wietse. Maar dat viel vies tegen. Er werd een team grootschalige opsporing geformeerd. Alles werd uit de kast getrokken. In februari 2018 werd Hans O. van zijn bed gelicht. Drie maanden later kwam hij weer vrij. Hij bleef verdachte van het medeplegen van de moord op Ralf.

Oktober 2020 werd O. opnieuw gearresteerd. Tussen begin 2021 en het voorjaar van 2022 was er om de drie maanden een procedurele zitting in de strafzaak. Er kwam onder meer naar buiten dat DNA van O. was gevonden aan de binnenkant van de linker broekzak van Ralf. Telkens weer bepaalde de rechtbank dat de verdenkingen ernstig genoeg waren om hem vast te houden, hoe zeer hij zelf ook smeekte en zijn advocaat Nico Meijering pleitte om hem vrij te laten.

Het strafproces was immens zwaar voor de nabestaanden. Toch waren ze er elke zitting bij. ,,Het was verschrikkelijk in de rechtbank”, zegt Wietse. ,,We hadden er helemaal geen ervaring mee. We hoorden daar helemaal niet te zijn. Wat Ralf is aangedaan had nooit mogen gebeuren.” In april kwam het eindelijk tot een inhoudelijke behandeling van de strafzaak. Zus José en haar vader en moeder maakten gebruik van hun spreekrecht.

De nabestaanden spraken recht uit hun hart. Moeder Meinema zei in de rechtbank tegen O.: „’ s Nachts droomde ik dat Ralf uit zijn kist kwam en naar me toe kwam. Toen ik wakker werd, was hij er niet en besefte ik dat dat ook niet meer gebeurt. Jouw kinderen kunnen nog gewoon naar jou toekomen. Wij zitten in een donkere cel, al vijf jaar, terwijl de sleutel is weggegooid. Bij jou komt nog elke dag licht door de ramen en jouw celdeur gaat ooit weer open, voor ons geldt dat niet. Ons leven is kapotgemaakt.”

Haar dochter vertelde hoe ze haar ouders op de bewuste ochtend in 2017 thuis huilend op de bank aantrof toen ze langskwam. Ze was ongerust geworden toen ze ‘s ochtends haar moeder belde en die niet veel meer kon uitbrengen dan de naam van haar vermoorde zoon. Haar vertrouwen in andere mensen is flink beschadigd, vertelde ze, in de periode dat ze niet wist wie haar broer had omgebracht. „Maar jij Hans, jij bent niet alleen geweest. Wij rusten niet tot ook de anderen gepakt zijn. We wachten op die dag.”

Vader Wietse was net als zijn echtgenote en dochter emotioneel toen hij in de rechtbank zijn verhaal deed. ,,Om 4 uur in de middag hoorden we op het politiebureau dat het 99,9 procent zeker was dat de dode man in de kofferbak onze zoon is. Zondag moesten we het lichaam identificeren. We herkenden hem eerst niet. En zeiden: ‘Dat is onze Ralf niet’. De vraag waarom dit allemaal heeft moeten gebeuren, laat ons niet los. Als ouder wil je weten wat er met je kind gebeurd is, dat is een soort oergevoel. Het laat je nooit los.”

De woorden die hij in de rechtbank sprak, gelden nog steeds, zegt Wietse. ,,Het laat ons nooit meer los.” Zijn vrouw Ingrid: ,,Veel mensen zijn de kofferbakmoord en Ralf al bijna vergeten. Dat is ook normaal. Voor iedereen die op meer afstand staat, gaat het leven door. Wij als familie kunnen het niet loslaten. Altijd komt het gesprek weer op Ralf. De decembermaand is absoluut geen feestmaand voor ons. Het is voor ons de rotste periode van het jaar. 24 december is de verjaardag van onze Ralf. Voor ons valt er niets te vieren.”