Met Voel het Veen Festival op zoek naar het positieve verhaal over wonen op het veen. 'Er valt hier nog een wereld te winnen'

Een festival over wonen op het veen, zoiets hoor je niet iedere dag. Maar als het aan de eigenaren van concertboerderij d’Rentmeester in Valthermond ligt, is het hoog tijd dat het Drentse veengebied gevierd wordt.

„Dat irriteert me altijd in de krant”, steekt Elise Kerner (42) van wal. „Altijd als het over het veen gaat, is het negatief. Dan gaat het over armoede of over andere dingen die minder goed gaan. Ons festival gaat over de positieve kanten van wonen op het veen.”

„De verschillen tussen het zand en het veen zijn nog steeds heel groot”, vindt partner Chris Bol (46). „Die verschillen willen we kleiner maken. We willen laten zien: hier gebeurt ook veel moois.” Wat zou er volgens Bol moeten veranderen? Hij denkt even na. „De mensen hier mogen wel wat trotser zijn.”

Daar willen Bol en Kerner aan bijdragen met het nieuwe festival Voel Het Veen. Van vrijdag 15 tot en met zondag 17 september staat hun concertboerderij in het teken van verhalen en muziek uit de Drentse veenkoloniën. Er is een vol programma met muzikanten, sprekers, dichters en kunstenaars die zelf ‘van het veen’ komen, of die zich op een bepaalde manier met de streek verbonden voelen. Dagkaarten en passe-partouts zijn nog verkrijgbaar.

Onder meer streektaalartiesten Marlene Bakker, Edwin Jongedijk en Erwin de Vries beklimmen het podium, net als de Groningse (maar in 2e Exloërmond geboren) singer-songwriter Bert Hadders. Hij leidt ook de zogeheten proattafel, waar verhalen over het leven op het veen worden gedeeld. Daarbij schuiven onder meer journalist en columnist Herman Sandman en dichter Egbert Hovenkamp II aan.

De zondag is een rustdag, met yoga, een muziekwandeling en een ‘veenmonoloog’ over de rol van de vrouw in het veen. De monoloog is geschreven door theatermaker Hans van der Werf uit Borger en wordt voorgedragen door actrice Lisanne Brinksma uit Beilen.

Bol en Kerner hopen zowel inwoners van de veenkoloniën als mensen van buitenaf naar het evenement te trekken. „Het festival moet voor iedereen toegankelijk zijn”, zegt Kerner. „Maar de vrijdagavond is wel echt bedoeld voor de mensen uit het veen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis en de toekomst van het gebied. Aan de andere kant: ik kom hier niet vandaan en vind die verhalen ook geweldig. Ik zal toch niet de enige zijn?”

Ook voor Bol en Kerner is het festival een gelegenheid om meer te leren over het veengebied. Het stel woonde zo’n twintig jaar in Rotterdam voordat ze drie jaar geleden de monumentale krimpenboerderij uit 1913 aan het Zuiderdiep in Valthermond kochten. Daarin huisde toen al de concertboerderij, die ze overnamen van pianist Rian de Waal en mezzosopraan Marion van den Akker. Zij organiseerden Klassiek in ‘t Veen, dat sinds dit seizoen wordt georganiseerd door Jan Ype Nota.

Voor Bol betekende de verhuizing een terugkeer naar zijn geboorteprovincie; hij groeide op in Westerbork. Kerners wortels liggen in het Noord-Hollandse Beets, een lintdorp grenzend aan de Beemster.

Kerner: „Mensen zeiden vaak: ‘Dan ga je in Drenthe wonen, en dan ook nog eens op het veen. Waarom in godsnaam?’.” Maar voor Bol en Kerner voelde de stap goed. Ze vielen voor de boerderij en uitgestrekte vergezichten. Maar dat kaarsrechte veenkoloniale landschap, met zijn kilometerslange kanalen en windmolens aan de horizon, valt niet bij iedereen in de smaak. Daar denkt Kerner anders over.

„Tja, dat kaarsrechte... ik zie alleen maar dat je een punt op de horizon kunt zetten. Ik zie ook dat het landschap steeds verandert. We hebben pasgeleden graan voor de deur gehad, volgend jaar zijn het de aardappelen. En als het donker is, is het ook echt donker. Je ziet de sterren. Je voelt hier heel goed de elementen van het land.” Bol: „Ik noem het altijd de Drentse prairie als mijn vrienden langskomen.”

Het is de bedoeling dat het Voel Het Veen Festival een jaarlijks terugkerend evenement wordt, waarin de omgeving centraal staat. „En waar de bewoners trots op zijn”, zegt Bol. „Als westerlingen willen wij niet met het opgeheven vingertje zeggen: en nu moeten jullie trots zijn. Maar het kan een mooi bijproduct zijn.”