Milieuorganisatie MOB geeft landbouwminister Femke Wiersma nog twee weken tijd om met beter stikstofbeleid te komen, voordat ze juridische procedures begint.
Foto: Robin Utrecht
Nieuwe rechtszaken hangen als een zwaard van Damocles boven het hoofd van megastallen, piekbelasters en PAS-melders in Drenthe en Groningen. Milieuorganisatie Mobilisation for Environment (MOB) neemt juridische stappen als landbouwminister Wiersma niet binnen twee weken met beter stikstofbeleid komt.
MOB, die optrekt met de Vereniging Leefmilieu, vindt dat landbouwminister Femke Wiersma (BoerBurgerBeweging) het finaal laat afweten als het gaat om de aanpak van het stikstofprobleem.
„Wij hebben in Nederland een ernstig ecologisch en juridisch probleem”, zegt advocaat Valentijn Wösten. „De maatregelen waar deze minister mee komt, zijn volstrekt onvoldoende. Wij hebben geen andere keuze dan te procederen.”
De nieuwe juridische procedures zijn gericht op piekbelasters, megastallen en PAS-melders, waarvan er bijvoorbeeld in Drenthe zo’n 120 zijn. In Groningen gaat het om 141 PAS-melders. „We gaan de provincies eerst vragen handhavend op te treden. Het antwoord zal ‘nee’ zijn, waarna wij de rechtszaken starten.”
Wösten kondigt zo’n tien nieuwe procedures per week aan in heel Nederland.
Het is nog niet bekend welke bedrijven in het Noorden doelwit worden. „In Groningen zal het denk ik rustig blijven, maar Drentse bedrijven zitten er waarschijnlijk wel bij. We richten ons daarbij op grote bedrijven die op korte afstand van Natura 2000-gebieden zitten. De hobbyboeren vissen we er wel uit.”
In één klap illegaal
PAS staat voor Programma Aanpak Stikstof dat in 2015 werd ingevoerd. PAS-melders zijn bedrijven die zonder vergunning zijn uitgebreid en dat zorgde voor extra stikstofuitstoot. Ze hoefden alleen een melding te doen. In 2019 stelde de Raad van State het programma echter buiten werking. En dus dreigen de PAS-melders - feitelijk boerenbedrijven - nu forse boetes te krijgen vanwege illegale stikstofuitstoot.
MOB was medeverantwoordelijk voor deze rechtszaak bij de Raad van State, die tot gevolg had dat duizenden boeren in één klap illegaal werden. „En het is in Nederland heel simpel: wat illegaal is, mag niet. Dan moet er worden opgetreden”, stelt Wösten.
Tot nu toe hebben de provincies dit geweigerd, omdat het kabinet beloofde dat de boeren gelegaliseerd zouden worden. Het geduld van MOB en Leefmilieu is nu op.
Gedeputeerde Leo Wenneger (BBB) van de provincie Groningen zegt dat de provincie „meerdere handhavingsverzoeken heeft gekregen van MOB”. Daar heeft Groningen nog geen beslissing over genomen omdat de provincies hebben afgesproken hierin samen op te trekken.
„Wij zijn de afgelopen twee jaar geen nieuwe procedures begonnen omdat we het kabinet tijd wilden geven om het probleem op te lossen”, verklaart de MOB-advocaat. „Maar de maatregelen waar de stikstofcommissie nu mee komt, zijn volstrekt onvoldoende. Wij hebben het laten doorrekenen. Met het voorgestelde beleid van minister Wiersma is het onmogelijk de wettelijke stikstofdoelen te halen.”
‘Flauwekul’
Afgelopen week stuurde de stikstofcommissie (onder leiding van premier Dick Schoof) een langverwachte brief met nieuwe stikstofmaatregelen naar de Tweede Kamer. In die brief staat onder meer de aanleg van stikstofarme bufferzones van 250 meter rondom De Peel en De Veluwe.
Wösten: „Flauwekul. Het draagt amper bij aan emissiereductie omdat er nauwelijks bedrijven zijn die zo dicht op deze gebieden zitten.”
De advocaat van MOB zegt zich de onzekerheid voor de boeren, die boetes voor illegale stikstofuitstoot boven het hoofd hangen, voor te kunnen stellen. „Die onzekerheid is precies de reden dat MOB en Leefmilieu wil dat er nu knopen worden doorgehakt. Wij willen dat het probleem wordt opgelost. En hoe minder rechtszaken daarvoor nodig zijn, hoe beter.”
Ultimatum
MOB en Leefmilieu hebben de minister een ultimatum gegeven van twee weken, voordat de procedures losbarsten. Al te hoge verwachtingen heeft Wösten ondertussen niet meer als het gaat om deze minister.
„Wiersma doet alsof alleen de boeren een probleem hebben, maar heel Nederland heeft een probleem. We hebben blijkbaar te maken met een zeer hardleerse minister die een horizontale leercurve vertoont. Ze loopt al een poosje mee en kent de materie nu toch wel, maar ze wil of kan haar verantwoordelijkheid niet nemen. Nou, wie niet horen wil, moet voelen.”
Dit verhaal kwam mede tot stand met Erik van der Veen.
