De NAM verkoopt opslagcapaciteit van de gasberging bij Grijpskerk op haar eigen website. Volgens energie-expert Martien Visser belooft dat weinig goeds voor komende winter. „Ik denk niet dat hier veel bedrijven op afkomen.”
Het is een opvallend bericht op de site van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM): het oliebedrijf biedt opslagdiensten bij de gasopslag in Grijpskerk aan. Wie zin heeft om tussen 1 april 2026 en 1 april 2027 opslagruimte te gebruiken, mag zich bij de NAM melden. Een energieleverancier kan vervolgens een jaar lang gas opslaan, om het op een later moment met winst weer te verkopen. De NAM blijft eigenaar van de gasopslag.
Volgens emeritus lector energietransitie Martien Visser van de Hanzehogeschool Groningen is dat vrij uniek. „Dit zie je bijna nooit. En het gekke is: het is vanwege de hoge energieprijzen op dit moment helemaal niet gunstig om gasopslag te huren, en dan slechts voor een jaar. Ik denk dat hier niet veel bedrijven op af zullen komen.” Als de gasopslag niet verhuurd wordt, wordt deze mogelijk ook niet op tijd genoeg gevuld en zijn er komende winter maar weinig reserves achter de hand.
‘Weinig tijd om aan te vullen’
De gasopslagen in Norg en Grijpskerk zijn in bezit van de NAM, maar die hoeft ze niet te vullen. Tot dit jaar deed gashandelsbedrijf GasTerra dat. Die club houdt in 2026 op te bestaan, zo hebben aandeelhouders Shell, ExxonMobil en de overheid besloten. Dat betekent dat de gasopslagen in Norg en Grijpskerk ook niet meer door GasTerra worden gevuld.
Nood aan de man dus, als we er komende winter warmpjes bij willen zitten. De gasopslagen in Nederland zijn essentieel voor de leveringszekerheid omdat ze zorgen voor een buffer zodat er altijd voldoende gas is, ook tijdens een koude winter of als gas importeren door moeilijkheden opeens niet lukt. Is er minder gas voor handen, dan stijgt automatisch de prijs voor consumenten. Dat kan hard gaan, weten we inmiddels.
Het is van belang voor Nederlandse huishoudens dat de bergingen bij Grijpskerk en Norg goed gevuld worden, zegt Visser. Daar is haast bij. „De gasvoorraad was al erg laag dit jaar en er is weinig tijd om die weer aan te vullen.” Klimaatminister Stientje van Veldhoven (D66) zei vorige week dat er geen reden is tot zorg over gastekorten. Visser: „Ze mag zich wel degelijk zorgen gaan maken.”
‘Ze zitten in een vechtscheiding’
Het is de taak van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) om te zorgen voor voldoende aardgas in Nederland. Daarom probeerde staatsbedrijf EBN samen met de NAM afspraken te maken om de gasopslagen alsnog te vullen. Omdat nog altijd niet zeker was of zij er wel gingen uitkomen, greep de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in. Die droeg de NAM onlangs op om de gasopslag vanaf 1 april aan te bieden aan geïnteresseerde bedrijven, zodat de gasopslag toch gevuld kan worden.
Volgens Visser wilde de NAM eigenlijk onder haar verantwoordelijkheid uit om de gasopslag aan een andere partij te verhuren. „Ze willen het gasveld bij Norg het liefst leegproduceren. Bovendien legt de aanwijzing van ACM allerlei beperkingen op waar een marktpartij als de NAM niet op zit te wachten. Wat het allemaal niet gemakkelijker maakt, is dat de Staat en de NAM in een soort vechtscheiding zitten rondom het einde van de samenwerking.”
‘Het is allemaal erg krap’
Daarom heeft de ACM de NAM nu verplicht om marktpartijen toegang te geven tot de gasopslagen. De NAM moet de opslag aanbieden voor een redelijke prijs en op basis van transparante voorwaarden. Wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Zo hoopt de waakhond dat ‘Grijpskerk’ voor komende winter alsnog vol genoeg komt voor de Nederlandse gasbehoefte. Hoe het met Norg verder gaat is niet bekend. Die gasopslag is vooralsnog niet aangeboden op de markt.
De lege gasopslag dreigt een probleem te worden, zegt Visser. Het vulseizoen begint al op 1 april. De NAM moet dus eigenlijk binnen drie weken de opslag zien te slijten. „Het is allemaal erg krap.” Hoe langer het daarna duurt voor de gasberging wordt overgenomen, hoe groter de kans dat ie onvoldoende vol zit als de winter aanbreekt. Als niemand zich meldt, zal het ministerie opdracht moeten geven aan EBN om de gasopslag alsnog te vullen. „Hopelijk wacht ze daar niet te lang mee”, zegt Visser.
