Fractievoorzitter Joost Eerdmans (JA21) op de roltrap in het Binnenhof. Foto: ANP/Sem van der Wal
De discussie laait weer op in Den Haag: als we het gasveld in Groningen volpompen met stikstof, kunnen we dan niet die putten openhouden? Vijf redenen waarom dat onzin is.
Joost Eerdmans (JA21) komt donderdag met een initiatiefwet in de Tweede Kamer om de gasputten van Groningen niet allemaal met beton vol te storten. Eerdmans vraagt zich hardop af waarom we alle gasputten afsluiten, terwijl de wereld in brand staat. Geert Wilders (PVV) schaart zich achter het initiatief, al is een Kamermeerderheid nog ver weg.
De Iran-oorlog maakt het er niet beter op. Het jeukt in de Randstad nu de gasprijzen omhoogschieten en er geopolitiek veel onrust is: moeten we dat gas niet toch achter de hand houden? Het Groninger provinciebestuur wordt er zat van, omdat gaswinning niet veilig kan. Kabinet-Jetten wil er eveneens niks van weten, vanwege de belofte aan de Groningers.
Eerdmans beweert dat stikstofinjectie kan helpen om de bodem stabiel te houden, zodat je toch de putten kan openlaten. De wens voor stikstofinjectie is niet nieuw. Het wordt door voorstanders van gaswinning al jaren gezien als een heilige graal om de bodem zonder problemen leeg te trekken. Klinkt leuk op papier, maar klopt het wel? Meerdere argumenten laten zien van niet.
1. Het kost miljarden
Het Groningenveld is een van de grootste gasvelden ter wereld. Het injecteren van voldoende stikstof om de druk op 3 kilometer diepte voldoende te verhogen, vereist enorme hoeveelheden stikstof. Daar is een rits aan stikstoffabrieken voor nodig. Er hangt een gigantisch prijskaartje aan en het kost jaren om ze te bouwen. Dat het niet van harte gaat, liet de stikstoffabriek in Zuidbroek wel zien. Die liet lang op zich wachten en kostte uiteindelijk 590 miljoen euro.
2. Pittige klus
Oké, stel dat die peperdure stikstoffabrieken er straks staan, wat dan? Vervolgens is het een enorme uitdaging om het stikstof de grond in te spuiten. Dat kan niet met de bestaande putten, je moet nieuwe boren zodat je op de juiste plek injecteert. Je moet daarvoor ingewikkelde installaties bouwen en rekening houden met technische tegenslagen. Ironisch: dat nieuwe putten slaan een dure en pittige klus is, is precies de reden waarom Eerdmans met zijn motie op de proppen komt.
3. Putten kosten geld
En het openhouden van de bestaande putten dan, nog even los van stikstofinjectie? Kost ook miljoenen euro’s aan onderhoud. Je kunt putten niet gewoon laten zitten zonder ze te onderhouden. Dat laat de gasput bij Warffum wel zien. Die is onbruikbaar geworden doordat de winning daar een half jaar stillag.
4. Groot risico
Daar komt nog bij dat je een enorme gok zou nemen. Het is nog nooit in zo’n groot veld toegepast, op een plek waar mensen pal boven wonen. Het injecteren van stikstof kan zorgen voor extra drukverschillen en voor spanningen op breuken in het veld. Inderdaad, exact de oorzaak van eerdere aardbevingen in Groningen. Als de aardbevingen verergeren, zijn we met z’n allen nog verder van huis.
Stikstofinjectie kán zorgen voor een stabiele bodem, maar voor het Groningen-gasveld is daarvoor onvoldoende wetenschappelijk bewijs. Dat concludeerde onder andere de NAM in 2016 en eerder in 2013 (daarover zo meer).
5. Zelfs de NAM ziet het niet zitten
Zelfs de NAM, de club die jarenlang gas won en veel verstand van het gasveld heeft, peinst niet over stikstofinjectie. De NAM deed al in 2013 onderzoek naar stikstofinjectie en constateerde dat het niet rendabel is. De olieclub schatte de kosten destijds op 6 a 10 miljard euro. En dacht toen: laat maar zitten.
Conclusie: Politici als Eerdmans geven de feiten te simpel weer en laten belangrijke informatie achterwege. Stikstofinjectie kost miljarden, is riskant en onbewezen. Van die heilige graal komt in de praktijk dus weinig terecht. Stikstofinjectie is, zoals oud-voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie Groningen, Tom van der Lee, woensdagochtend treffend zei, een ‘totaal doodlopende weg’.
