De wereld staat in brand, gasprijs stijgt en alle ogen gaan naar het Groninger gas. ‘Vermoeiend en feitelijk onjuist’

Het is een repeterend verhaal aan het worden, verzucht Merel Jonkheid van de Groninger Bodem Beweging. Elke keer ziet ze de ogen op Groningen gericht in de hoop op een lagere energierekening. „Maar dat is niet gestoeld op feiten”, zegt Jonkheid. Het is een grote ergernis van de belangenvereniging. „Los van alle gevaren die winning in Groningen geeft, is het niet zo dat als je de gaskraan hier open doet, de gasprijs ineens omlaag gaat.”

Ze reageert op een stelling bij De Telegraaf. De krant koppelt maandagochtend de oorlog met Iran en de Iraanse aanvallen op olie- en gasstaten rond de Perzische Golf aan stijgende prijzen in Nederland en lage voorraden in de gasopslag. Is het terecht dat de kraan in Groningen dicht blijft, wil de krant weten.

„Het opnieuw opstarten van de gaswinning in Groningen zal geen effect hebben op de gasmarkt”, zegt hoogleraar Energie-economie Machiel Mulder van de Rijksuniversiteit Groningen resoluut. Hij onderzocht meermaals het effect van winningsplafonds voor het gasveld. „We zagen nauwelijks effect. Het gasveld hier is groot, maar de wereldmarkt is van Azië tot Amerika nog veel groter.”

Het hervatten van de gaswinning in Groningen zorgt kortom niet voor een lagere energierekening. Het levert hooguit de staatskas extra geld op, maar gas winnen betekent ook meer schade en meer huizen versterken. Die kosten komen weer voor rekening van diezelfde staat.

In 2013, een jaar na de zwaarste beving ooit bij Huizinge, ging de winning in Groningen omhoog tot 53,8 miljard kuub gas. De gasmarkt in Europa bedraagt alleen al 500 miljard kuub, zegt Mulder. „Dan heb ik het dus nog niet eens over Azië en Amerika. Als je de boel weer zou opstarten, praat je bovendien over een fractie van de jaren met de hoogste winning. Dat heeft geen effect op de gasprijzen.”

Dat de prijzen omhoog gaan door de situatie in het Midden-Oosten, ziet de hoogleraar natuurlijk wel. Maar Europa heeft daar relatief weinig mee te maken, zegt Mulder. „De prijzen gaan omhoog omdat ze in Azië minder gas hebben. Die zijn meer afhankelijk van het Midden-Oosten. Wij halen verreweg ons meeste gas uit Noorwegen en de Verenigde Staten. Maar als de prijzen in Azië omhoog gaan, heeft dat ook effect op de prijzen hier.”

Los van dat het feitelijk dus geen oplossing is, stoort de Groninger Bodem Beweging zich aan hoe makkelijk het Groninger gas weer wordt opgeworpen zodra er iets aan de hand is. Jonkheid: „Het is elke keer weer hetzelfde verhaal. Ik vind het heel pijnlijk dat er zo mee om wordt gegaan, want als je de winning zou hervatten, zorg je dat een deel van Nederland in meer onveiligheid komt.”

Ze krijgt bijval van Mulder. „Die discussie over Groningen is gesloten”, zegt hij stellig. „Groningen is ook niet nodig voor de leveringszekerheid. Als dat gezegd wordt, is dat niet waar. Voor onzekere periodes hebben we andere opties.”

Jonkheid roept media op genuanceerd over het al dan niet openen van gasveld te berichten. „En sta ook stil bij wat er nog steeds gaande is in Groningen. Er zijn nog steeds zoveel problemen met versterking en schade. Als mensen elke keer weer horen dat Groningen een optie is, voed je een bepaald sentiment. Dat is gevaarlijk.”