Marion van den Akker: 'Toen ik hier voor het eerst kwam zag ik niks, alleen leegte.' Foto: Josetta Mellies
Op 15 april krijgt Marion van den Akker de Culturele Prijs van Drenthe overhandigd. Dat gebeurt in Valthermond, waar ze aan het Zuiderdiep een uniek podium voor klassieke muziek mogelijk maakte.
Er is iets te vieren. Marion van den Akker bestudeert een vitrine met gebakjes. Appeltaart? ,,Veel te gezond”, oordeelt de zangeres, docent, coach en concertprogrammeur. De keuze valt op een passievruchtenkwarktaart.
Maandag neemt Van den Akker de Culturele Prijs van Drenthe in ontvangst, in de concertboerderij waar ze vorig jaar afzwaaide bij stichting Klassiek in ’t Veen in Valthermond.
25 jaar geleden had ze nog nooit van het Drentse lintdorp gehoord. Van den Akker, toen woonachtig in Hilversum, stuitte erop toen ze met partner Rian de Waal (1958-2011) een plek zocht waar hij, de meesterpianist, ongestoord zijn gang kon gaan.
Middle of nowhere
Een advertentie beloofde een monumentale boerderij in de Veenkoloniën. Na inspectie had Van den Akker grote bedenkingen. ,,Het was een bouwval, in de middle of nowhere”, vertelt ze. ,,Maar Rian zette door. ‘Hier kan ik midden in de nacht op mijn vleugel spelen. Hier kan ik een opnamestudio maken’, zei hij.”
De studio kwam er. De bouwval veranderde in een ruimte met een ideale akoestiek voor klassieke kamermuziek. Niet lang daarna liepen twee mannen het erf op: Cor Bakker en Wim Tieman. Ze stelden voor samen concerten te organiseren.
,,Wat wij moesten doen was onze connecties aanspreken en musici naar Drenthe halen”, blikt Van den Akker terug. ,,Zo is in 2002 stichting Klassiek in ‘t Veen ontstaan.”
Baan op kantoor
Hoewel ze in haar geboorteplaats Haarlem op 5-jarige leeftijd als kabouter een bijdrage leverde aan een kinderoperette en lid werd van operettevereniging Hulsbergen, lag het niet voor de hand dat Marion van den Akker als professional in de muziek terecht zou komen. Haar vader achtte een baan op kantoor verstandiger.
Aan haar fascinatie voor muziek lag het niet. ,,Ik had aan moederskant een oom en tante die zongen”, vertelt ze. ,,En mijn opa was bas-bariton. Ik herinner mij dat ik me aan hem vastklampte om zijn stem in zijn borstkast te voelen. Wat ik als kind graag deed was zingen en sketches opvoeren, om spanningen weg te nemen.”
Op kantoor kreeg ze het advies als zangeres de vooropleiding conservatorium in Amsterdam te volgen. Daar leerde ze Rian de Waal kennen en werd ze voorbereid om sopraan te worden.
Zingen is verslavend, vertelt Van den Akker over het pad dat ze uiteindelijk als mezzosopraan vervolgde. ,,Dat het lichaam ademt en resoneert is zo’n weldaad. Het geeft een plezier dat ik nodig heb. Ik ben iemand die nadenkt over hoe de wereld was en zal zijn. Muziek is dan een ideale tegenhanger.”
Lesgeven en programmeren
Eind jaren 80 begon ze ook les te geven. Eenmaal neergestreken in Valthermond en actief op het Prins Claus Conservatorium in Groningen werd het serieus. Concerten programmeren deed ze al. Eerst in Bunnik, daarna in Zwolle, Den Haag en vanuit Groningen voor het Peter de Grote Festival.
,,Het plezier zat er in goede muzikanten te vinden en dan plek creëren om met hen te kunnen zingen”, zegt ze. ,,Als zangeres word je gevraagd iets te doen. Als programmeur kun je bepalen.”
Het streven in Drenthe was gericht op unieke programma’s voor Noord-Nederland. ,,Niet mensen langs laten komen omdat ze op tournee zijn, maar musici contracteren die anders wegblijven. Wat een gouden greep is geweest, is mensen met optredens in het Concertgebouw een try-out laten doen in Valthermond. En ze dan fêteren, zodat ze zich gewild voelen.”
De publieke belangstelling viel niet tegen. ,,We begonnen met een Chopin-programma, en het zat vol. Een enorme opsteker. Daarna ging het even naar beneden. Waarop we besloten een enquête te houden, zodat we onze eigen voorkeuren konden combineren met die van het publiek. Toen het vertrouwen er was, kwamen ze vanuit Groningen tot aan Zwolle naar ons toe.”
Concertzaal D’Rentmeester
Na het overlijden van Rian de Waal zette Van den Akker de programmering in haar eentje voort. Na bijna tien jaar besloot ze de boerderij aan het Zuiderdiep te verkopen. Sinds 2020 heet de concertzaal D’Rentmeester.
Muziek en de natuur van de Veenkoloniën hebben Van den Akker getroost. ,,Toen ik hier voor het eerst kwam zag ik niks, alleen leegte”, zegt ze. ,,Pas later kreeg ik het door: de ruimte, de stilte, de kleuren, de seizoenen. In het Westen komt alles op je af. Hier mag je het uit jezelf halen.”
Recent heeft ze een woning in Zeist betrokken, vanwege haar werk als zangcoach in Hilversum en nabijheid van familie. ,,De periode na Rian is zwaar geweest. Het eerste jaar was ik apathisch, daarna heeft de muziek geholpen om verder te gaan. In Valthermond ben ik sterker geworden.”
Eigen zetel
Van den Akker ontvangt de Culturele Prijs van Drenthe voor het werk dat ze in de concertboerderij heeft verzet. Eerst samen met haar man, daarna alleen, onder de vlag van Klassiek in ‘t Veen. ,,Dit is ook een prijs voor publiek dat van klassieke muziek in Drenthe houdt,” zegt ze. ,,Want zij zijn gekomen. Zij nemen het serieus en hebben er waardering voor.”
Zorg dat het minder wordt heeft ze niet. ,,Ik heb een programmeur gekozen, Jan Ype Nota, die overal goede contacten heeft. Als de programmering op hetzelfde niveau blijft, komt het goed. Ik heb in de boerderij in Valthermond een eigen zetel gekregen. Als ik concerten bijwoon plaatsen ze er een bordje gereserveerd op. Alle reden om vaak terug te komen.”
