Pieter Busman (29) uit Groningen volgt bijzondere buitenbeentjes voor zijn TikTok-serie. Zo ook Marije (45) uit Assen, die 20 jaar geleden een psychose kreeg
Marije ging voor het eerst in lange tijd weer op date. Ze nam videomaker Pieter mee in haar avontuur. Foto: Marcel Jurian de Jong
Voor zijn TikTok-serie volgt Pieter Busman (29) uit Groningen bijzondere buitenbeentjes, zoals Marije (45) uit Assen, die 20 jaar geleden een psychose kreeg. Samen vertellen ze over het gevoel niet begrepen te worden, hun zoektocht naar een plekje in de maatschappij en vertrouwen in jezelf en anderen.
Ze heeft buikpijn en zweet in haar handen. Marije (45) uit Assen gaat voor het eerst in lange tijd weer op date. Na 20 jaar durft ze het aan. Ze spuit nog wat haarlak en deodorant op. Dan is ze er écht klaar voor.
Extra spannend is dat ze Pieter meeneemt in haar avontuur. Pieter is videomaker Pieter Busman (29) uit Groningen, bekend van zijn populaire documentaires over buurvrouw Roos. Een eenzame, onbegrepen vrouw, met wie hij een bijzondere vriendschap opbouwde. Die band besloten ze vast te leggen in documentaires die online miljoenen kijkers trokken. Maar daarover straks meer.
Na het succes van de docu’s wilde hij meer buitenbeentjes een gezicht geven. Dat doet hij in zijn serie Pieters Buren op sociaal mediaplatform TikTok. „Ik wil hun verhaal vertellen op een manier zodat je dat als buitenstaander ook begrijpt”, zegt Pieter. „Dat je herkenning voelt, ondanks dat iemand anders is dan jijzelf.”
In de eerste aflevering volgt hij Marije. Op de bank in haar woonkamer blikken ze terug op de twee mini-documentaires over haar die in oktober op TikTok verschenen. Op de grond ligt hulphond Sammy, in de hoek staat een kerstboom met lichtjes. Op tafel ligt een pakje sigaretten, waarvan Marije de ene na de andere opsteekt. Lachend: „Tja, ik ben en blijf een verslaafde.”
‘Een gebroken arm zie je, een psychose niet’
Marije (ze wil liever niet met haar volledige naam genoemd worden) wil graag haar verhaal delen om meer begrip te kweken. „Zodat mensen met psychoses meer gezien worden”, zegt Marije. „Een gebroken arm zie je duidelijk. Maar een psychose niet.”
Er is veel onbegrip en onwetendheid over psychoses, ervaart ze. Anders dan mensen soms denken, is niet elke patiënt een gevaar voor anderen. „Je krijgt vaak de incidenten te zien in het nieuws. Maar niet iedereen met een psychose steekt de boel in de fik of pleegt moorden”, zegt ze.
Marije ervaart veel onbegrip en onwetendheid over psychoses. ,,Niet iedereen met een psychose steekt de boel in de fik of pleegt moorden." Foto: Marcel Jurian de Jong
Marije raakte zo’n 20 jaar geleden in een psychose. Haar beste vriendin kwam bij haar op bezoek en werd plotseling niet lekker. Ze gaf over in de tuin en ging die avond weer naar huis. De volgende ochtend belde haar vriend. Haar vriendin was die nacht overleden onder de douche. Aan een darmperforatie, zo bleek later.
„Daarna ben ik op mijn werk heel erg gepest. Mensen zeiden: ‘Je moet niet bij Marije koffie gaan drinken, dat wordt je dood’”, blikt ze terug. In combinatie met traumatische ervaringen uit haar jeugd werd ze psychotisch. Ze vertelt dat ze seksueel misbruikt is, maar het nog steeds lastig vindt om daarover in details te treden.
Het is volgens haar moeilijk uit te leggen hoe een psychose voelt. „Je leeft in zo’n andere werkelijkheid dan mensen die dat niet zijn”, zegt ze. „Je ziet iets wat er niet is. Niemand snapt je. Maar voor jezelf is dat de waarheid op dat moment.”
Zonder gas, water en licht
Bij Marije overheerste angst. „Als een soort Inspector Gadgetging ik door het huis. Als ik naar een andere ruimte wilde, liep ik stijf langs de muur”, legt ze uit. Voor de brievenbus was ze doodsbang. Als die klapperde, schoot ze achter de bank. „Ergens wist ik dat het niet realistisch was. Toch handelde ik ernaar.”
Door die angst leefde ze een tijdlang zonder gas, water en licht, sliep ze op een beschimmeld matras en had ze geen geld en geen eten. Rekeningen raakten tot aan het plafond opgestapeld. Ook verloor ze contact met andere mensen. „Het was een hele klus om mijzelf weer op poten te krijgen”, zegt ze.
Dat lukte uiteindelijk. „Medicatie en therapie maakten mij stabiel. Ook levenservaring helpt. Hoe ouder je wordt, hoe beter je jezelf leert kennen”, zegt ze. Nu heeft ze hulphond Sammy aan haar zijde en een grote vijver met koikarpers in de tuin. Maar er ontbreekt nog iets: een liefde. En daar wilde ze naar op zoek in de TikTok-serie van Pieter.
Dat bleek na 20 jaar best moeilijk. Na afloop van de date vraagt Pieter in de video hoe het is gegaan. Zij antwoordt dat ze het niet makkelijk vindt om zich na zo’n lange tijd weer open te stellen. „Ik vind het lastig als mensen dicht bij mij komen. Dat is altijd wel een ding voor mij geweest. Ik heb niets met seksualiteit. Misschien ben ik wel aseksueel”, vertelt ze in een fragment. De liefde zit er met deze vrouw niet in, concludeert ze. Maar een vriendschap absoluut.
In zijn serie Pieters Buren op TikTok volgt hij bijzondere buitenbeetjes. Foto: Marcel Jurian de Jong
Blauw waterpistooltje
Ondanks die serieuze onderwerpen, zijn de video’s met Marije niet alleen maar zwaar en beladen, maar ook vol humor en zelfspot. Zo begint de eerste video met Pieter die aanbelt bij Marije. In een voice-over zegt hij: „Mensen om mij heen zeiden dat ik wel op moet passen. Mensen met psychoses kunnen ook wapens hebben.” Als Marije vervolgens de deur opendoet, heeft ze een blauw waterpistooltje in haar handen. „Pas op, ik schiet”, zegt ze, waarna ze beiden in de lach schieten.
Juist die luchtige toon maakt de video’s een succes, denken ze. „Mensen reageren dat ze het juist fijn vinden dat het niet als breekbaar wordt neergezet, maar er ook grapjes worden gemaakt”, zegt Pieter.
De kracht van de serie zit ook in herkenbaarheid, denkt hij: „In plaats van te focussen op rare eigenschappen hebben die altijd wel een raakvlak met wat jij en ik meemaken. Er zit altijd iets achter. De strijd van Marije gaat niet zozeer over het hebben van een psychose of depressief of aseksueel zijn. Maar over het vinden van een plekje in de maatschappij.”
Die zoektocht herkent Pieter zelf ook. Hij voelde zich vroeger ook een buitenbeentje. Op de middelbare school in Veendam werd hij gepest en voelde hij zich soms eenzaam. „Marije en ik hebben misschien weinig raakvlakken, maar toch herken ik mij heel erg in haar. Ik was ook zoekende op school.”
Voor zijn TikTok-serie volgt videomaker Pieter Busman (29) uit Groningen bijzondere buitenbeentjes. Foto: Marcel Jurian de Jong
De bekende buurvrouw Roos
Pieters fascinatie voor buitenbeentjes begon bij buurvrouw Roos. Toen hij 4 jaar geleden in zijn voormalige antikraakwoning in Gieten kwam wonen, dumpte zijn buurvrouw Roos (78) plotseling meubels en andere spullen in zijn tuin. ‘Een dorpsgek’ waarschuwden buurtbewoners hem voor haar.
Maar Pieter negeerde dat en kwam er al snel achter dat ze niet gek was, maar vooral eenzaam en onbegrepen. Er ontstond een bijzondere vriendschap tussen de twee, die ze besloten vast te leggen. Eerst deelde hij drie documentaires op YouTube, later verschenen er filmpjes op TikTok.
Inmiddels is Roos dankzij miljoenen views ‘de bekende buurvrouw’ en wordt ze overal herkend. Waar iedereen eerst met een boog om haar heen liep, spreken mensen haar nu aan.
Pieter: „Als je haar op straat ziet lopen, is het misschien moeilijk om je in haar te verplaatsen. Maar dat is anders als je een kijkje krijgt in haar leven, achter haar voordeur komt, en niet alleen maar die schreeuwende vrouw ziet. Dan zie je dat ze juist liefde en vriendschap nodig heeft.”
Lovende reacties
Ook de video’s met Marije zijn een succes: ze werden tot nu toe iets meer dan een miljoen keer bekeken. Zij en Pieter ontvingen talloze lovende reacties van kijkers. Mensen vinden haar grappig, stoer of lief, herkennen haar situatie of willen een kopje koffie met haar drinken.
„Door die reacties heb je door dat mensen je wél begrijpen”, zegt Marije blij. „Alle reacties zijn positief. Zo mooi. Terwijl ik juist best wel wat negatieve reacties had verwacht. Iedereen op internet heeft wel een mening.”
Marije (45) uit Assen werd twintig jaar geleden psychotisch. Onlangs ging ze voor het eerst sinds die tijd weer op date. Foto: Marcel Jurian de Jong
Kijkers prijzen Pieter om hoe hij met zijn video’s begrip weet te kweken voor buitenbeentjes. Ook Marije sluit zich daarbij aan: „Hij stelt zich gelijkwaardig op tegenover Roos, tegenover mij. Eigenlijk tegenover iedereen. Dat geeft een vertrouwd gevoel, waardoor je makkelijk jezelf kunt zijn”, zegt ze. „We hebben van tevoren helemaal niet afgesproken wat we zouden zeggen. Het ging heel soepel en automatisch.”
Dan zegt ze tegen Pieter: „Jij bent altijd jezelf.”
‘We poepen allemaal bruin’
„En jij ook”, reageert hij. „Je bent puur. Er zit geen masker voor.” Ze knikt. „Waarom zou ik me anders voordoen dan ik ben? We poepen toch allemaal bruin?” Beide lachen.
Hebben ze dat plekje in de maatschappij inmiddels gevonden? „Ik heb een fantastische groep mensen om mij heen”, zegt Pieter. „Het gaat overigens niet alleen om geaccepteerd worden, maar ook om het accepteren van jezelf. Het vertrouwen dat je jezelf niet in de steek laat in een lastige periode. En dat je goed genoeg bent. Hoe anders je je ook voelt.”
Marije beaamt dat:. „Dat is een van de moeilijkste dingen.” De zoektocht is bij haar nog steeds gaande. „Ik ben best veel vertrouwen verloren. Maar langzaamaan begin ik weer mensen te vertrouwen”, zegt ze. „Het heeft lang geduurd, maar het gaat steeds beter.”
Een klein gebaar
De video’s over Roos en Marije maken duidelijk dat openstaan voor een ander belangrijk is. „Iets dat niet herkenbaar is, kan eng zijn. Maar mensen moeten niet bang zijn om contact te maken”, benadrukt Pieter.
Een klein gebaar kan al helpen. „Begin met gedag zeggen of een klein gesprekje, bijvoorbeeld met je buurman of buurvrouw”, zegt Pieter. „Je hoeft niet direct vrienden te worden, maar maak contact. Dat kan het verschil maken voor iemand.”
Videomaker
Pieter begon zijn online avontuur met het YouTube-kanaal Labratten samen met vriend Daan Crefcoeur uit Emmen. Ze werden razend populair onder studenten en scholieren. Nu maakt hij video’s voor sociale media bij onder andere streamingsdienst Netflix en Expeditie Robinson.
Onlangs verscheen een tweede aflevering van Pieters Buren over een stel uit Haren dat de liefde vond, terwijl de vrouw alzheimer heeft. Ze werden verliefd terwijl zij al vergeetachtig was. Bedoeling is dat binnenkort nog meer mini-documentaires verschijnen op TikTok.
