Klaas Koops uit Schipborg laat de Drentsche Aa slingeren tussen schoonheid en droefenis | recensie ★★★★☆

Het bedrijf van Flip Ekkers maakte vanuit Groningen kunstboeken en andere specialistische uitgaven. Uitgeverij Blinuet van Maurice van Dijk, eveneens uit Groningen, is nu in het ontstane gat gesprongen.

Boeken uitgeven is op zichzelf niet moeilijk. Wie eenmaal de weg weet op internet, kan binnen tien dagen een doosje met gebundelde stapels papier thuisbezorgd krijgen en ze vervolgens verspreiden. Maar boeken met zorg uitgeven – zodanig dat auteurs en (ver)kopers er blij van worden én het gevoel krijgen dat er liefde in zit – is een ander verhaal.

In gesprek met de Aa van Klaas Koops (Assen, 1949), woonachtig in Schipborg, is ontegenzeggelijk mooi uitgegeven: met flappen, fijn papier, een sierlijk lettertype, kleurendruk, et cetera. Maar omdat een boek nu eenmaal niet alleen op uiterlijkheden beoordeeld moet worden, komt het uiteindelijk toch weer aan op de inhoud en vorm.

Die vorm mag opvallend genoemd worden. Je zou van een reisgids kunnen spreken, ware het niet dat Koops beschrijvingen van wandelingen door het Drentsche Aa-gebied combineert met poëzie, proza en digitaal bewerkte kleurentekeningen. Minstens zo bijzonder is dat hij in dialoog treedt met de Aa, een beek die over een lengte van nog geen 30 kilometer via allerlei diepjes vanuit Drenthe richting Groningen stroomt.

De voertaal in In gesprek met de Aa is tweetalig. Voor lezers die denken dat al het goede uit Groningen komt: de Aa van Koops spreekt Drents. Soms doet zij dat fluisterend, soms brutaal en gevat, soms relativerend. Koops op zijn beurt is uitleggerig als een gids – zijn achtergrond in het onderwijs komt hier van pas. Je kunt als schrijver een beek veel in de mond leggen, maar niet alles.

Koops is niet de eerste kunstenaar die zich heeft laten inspireren door de Drentsche Aa. Onder anderen Von Dülmen Krumpelmann, Evert Musch, Rutger Kopland, Berend Groen en recentelijk ook deelnemers aan het project ‘Beek in beeld’ gingen hem voor. Waar dat vaak tot een lyrische benadering leidde, kiest Koops voor een verfrissend sceptische houding.

Ook Koops vindt het Drentsche Aa-gebied prachtig en om vele redenen het beschermen waard. Maar het is, zoals zoveel natuur in dit land, in zijn visie nadrukkelijk een construct van mensen – dat vervolgens door diezelfde mensen wordt bedreigd. In gesprek met de Aa laat zien dat er iets droevigs schuilgaat achter de schoonheid die we menen te zien.