Het is gezien, het is niet onopgemerkt gebleven. Boeken uit Drenthe, Friesland en Groningen

Titel Vlammen Auteur Tsafrira Levy Uitgever Elikser Prijs 21,50 euro (216 blz.)

Met Vlammen presenteert de in Groningen woonachtige schrijfster Tsafrira Levy een bundel verhalen over de vraag of mensen vrede kunnen sluiten met pijnlijke tegenslagen. In het titelverhaal dreigt die verzoening te mislukken, een spanning die als een onderstroom door alle zeventien verhalen loopt. Levy, geboren in Israël, debuteerde op haar 8ste in een jeugdtijdschrift en werkte tijdens haar studie als freelance journalist. Sinds haar komst naar Nederland, vijftig jaar geleden, bouwde zij een veelzijdig oeuvre op: jeugdboeken, romans, essays en poëzie. Vijf verhalen verschenen eerder in het Hebreeuws, drie daarvan ook in het Nederlands; de overige twaalf zijn nieuw en tonen Levy’s vermogen om menselijke kwetsbaarheid met precisie en empathie te verkennen. Parallel aan Vlammen verschijnt haar dichtbundel Hier is thuiskomst, waarin Levy reflecteert op een halve eeuw leven, dichten en schrijven in een taal die niet haar moedertaal is. Eerder besprak deze krant haar romans De laatste opera van Beth Varda (2018), De Engelse brieven (2019) en het jeugdboek Hadassa, koningin tegen wil en dank (2021).

Titel Tulips Auteur Wim T. Schippers Uitgever Thomas Rap Prijs 22,99 euro (48 blz.)

Uitgeverij Thomas Rap herdenkt het zestigjarig bestaan met de heruitgave van Tulips, het allereerste boekje uit 1966. Maker is kunstenaar Wim T. Schippers (Groningen, 1942), bij sommigen beter bekend als de stem van Ernie – alleen al om die reden een expositie in het Groninger Museum waard. Tulips is gebaseerd op een gelijknamige film waarin gedurende drie minuten een camera inzoomt op een vaas met tulpen. Het dramatische hoogtepunt bestaat eruit dat één tulp een blaadje verliest, terwijl bombastische muziek klinkt. Eye Filmmuseum spreekt van een iconisch hoogtepunt van de Nederlandse experimentele cinema. Als boekje is Tulips facsimile heruitgegeven, inclusief beelden uit de film en handtekeningen van de makers en het comité van aanbeveling. De tekst van Schippers laat zich lezen als een gedicht: ‘Dat het aanschouwen van deze tulpen/ Ons die schoonheid moge leren kennen,/ Dat die schoonheid ons moge verblijden en verrukken/ Om het leven zinvoller te maken’.

Titel Scherp onscherp Auteur Fenna Riethof Uitgever Ambo|Anthos Prijs 23,99 euro (296 blz.)

Fenna Riethof (1992, Utrecht) groeide op in Sexbierum en volgde verschillende talentprogramma’s, waaronder Write Now en trajecten bij uitgeverijen als Das Mag en Lebowski. Als journalist schreef ze reportages, onder meer voor deze krant. Louise, de hoofdpersoon in Scherp onscherp, is 32 jaar en twijfelt of ze moet invoegen in het volwassen bestaan. De ware Jacob in haar hoofd doet denken aan een Friese man, ‘maar dan wel een wereldse die ze bij toeval ter hoogte van een bietenplaats tegen het lijf zou lopen’, lezen we. Aan het begin van de roman is ze op reis in de Verenigde Staten met haar zachtaardige, begripvolle vriend Jut. Maar dan loopt de besluiteloze Louise een tegendraadse Amerikaan tegen het lijf, Sim, van wie ze behoorlijk opgewonden raakt. In Las Vegas, de stad van het grote gokken, wordt ze gedwongen de balans op te maken. Wat te doen: huisje-boompje-beestje of een avontuurlijk zwervend bestaan? ‘In Scherp onscherp snijdt Fenna Riethof dwars door het dertigersgevoel heen’, aldus haar uitgever.

Titel Loeien, blaten, fluiten, kakelen, ritselen en wriemelen Auteur Mariët Meester Verkrijgbaar via roden@daannijman.nl Prijs 9,95 euro (32 blz.)

Mariët Meester (Den Haag, 1958) schreef voor het vijfde deel van de Vasalis-reeks het essay Loeien, blaten, fluiten, kakelen, ritselen en wriemelen. De vondst van een handgemaakt boekje met gekopieerde Vasalis-gedichten leidt tot herinneringen aan haar jeugd in Veenhuizen en de ontdekking dat Vasalis destijds vlakbij woonde, in Roden. Aanvankelijk toont Meester zich kritisch: ze vindt Vasalis bevoorrecht en heeft moeite met haar doodsverlangen. Maar halverwege kantelt het essay wanneer Meester terugverlangt naar de jonge vrouw die ooit ontroerd raakte door diezelfde gedichten. Kan zoiets? Een bezoek aan begraafplaats Zorgvlied, waar Vasalis en haar zoontje Dicky begraven liggen, versterkt de hernieuwde aandacht. Thuis herleest Meester het werk en ontdekt ze dat Joost Zwagerman zijn gedicht Voor alles aan Vasalis ontleende, zonder bronvermelding. Via Boekwinkeltjes schaft ze De muze en de dieren aan, het door Vasalis samengestelde Boekenweekgeschenk van 1954, waarna vooral de dierengedichten haar opnieuw raken. Het essay is aangevuld met een geslaagde bijdrage van Sacha Landkroon over poëzieworkshops in woon-zorgcentrum De Hullen, waar zelfs een mopperende deelnemer tot poëzie komt.

Titel Pauper Paludes – Arme venen Auteur Gerard Stout Uitgever Ter Verpoozing Prijs 25 euro (320 blz.)

Met Pauper Paludes – Arme venen levert Gerard Stout uit Peize een gelaagde roman af, waarin sprake is van gesloten gemeenschappen met strikte normen en wij-zij-denken. Vertrekpunt is oudoom Hans, geboren in Erica in 1877, over wie weinig bekend is. Het stelt Stout in staat een mythische biografie te schrijven over een man die in 1904 naar de Verenigde Staten emigreert, waar hij wordt geconfronteerd met raciale onderdrukking en geweld. Als Hans terugkeert naar Europa, vestigt hij zich in het Duitse dorp Twist, waar hij tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt gedwongen samen te werken met de nationaalsocialisten en merkt hoe gezwegen wordt over Lager Fullen bij Meppen. Bijzonder is dat Stout, die in het boek via een mythische figuur zijn eigen positie als buitenstaander onderzoekt en deze gegevens koppelt aan de uitsluitcultuur zoals hij die zelf heeft beleefd. Ook in zijn geboortestreek Zuidoost-Drenthe werd afwijking niet getolereerd. En wie anders was, zweeg – of werd het zwijgen opgelegd.

Titel De Parelduiker 2026/1 Uitgever Stichting Oog in ’t Zeil Prijs 17,50 euro (104 blz.)

Oplettende lezers weten wat tijdschrift De Parelduiker waard is in het Nederlandse letterenlandschap: 59,50 euro voor een jaarabonnement van vier nummers. Het 150ste nummer heeft extra waarde omdat het vooruitblikt op de biografie van de tragische Veenkoloniale schrijver Nanne Tepper (1962-2012). De publicatie van Zo rijk en allesverpletterend staat gepland voor mei. Als opwarmer staat biograaf Lodewijk Verduin stil bij de vriendschappen van Tepper met (de geboren Fries) Atte Jongstra uit Amsterdam en (de geboren Tilburger) Max Niematz uit Oudeschans. Laatstgenoemde onderhield een warme band met Tepper tot de twee schrijvers zich verwaarloosd voelden. Niematz betichtte Tepper van zelfmedelijden en werd vervolgens geschaard bij ‘de vakbroeders die zich vriend noemen maar de crematie aan zich voorbij laten gaan’. Jongstra, die veel tijd had gestoken in Teppers debuut De eeuwige jachtvelden (1995), was toen al afgehaakt. Of afgeknapt. ‘Al vanaf het moment dat ik meer succes had dan hij veranderde zijn vriendschap in schimmige pogingen mij voor zijn schillenkar te spannen,’ mopperde Tepper. Zo rijk en allesverpletterend wordt vast een gezellige biografie.