Kerstroman Langste. Kerst. OOIT. van Lisette Jonkman uit Ubbena is als suddervlees: lezers moesten er op wachten, maar daar is 'ie alleen maar beter van geworden

Twee kleine kerstboompjes bungelen in haar oren en haar rood-wit gestreepte shirt doet denken aan een kerstzuurstok. Auteur Lisette Jonkman (34) heeft de kerstdagen in haar bol, dat is duidelijk. Niet zo gek. Ze is druk met het promoten van haar eerste kerstroman Langste. Kerst. OOIT.

Deze maandagochtend zit ze, tussen alle andere afspraken door, aan een klein vierkant tafeltje in het Fletcher Familiehotel Paterswolde met een schuimige cappuccino voor haar neus. ,,Ik weet niet zeker of ik het mag zeggen, maar de derde druk gaat hard’’, vertelt ze met geheimzinnige glimlach. ,,We zijn bijna toe aan de vierde.’’

Jonkman is geboren in Haarlem en opgegroeid in IJmuiden en Annen. Ze woont sinds 2016 in een klein wit huisje in Ubbena, samen met haar man Laurens en zoon Felix (1). De auteur heeft tien boeken en een aantal korte verhalen op haar naam staan. Zo zijn de populaire Verkikkerd- en Onbreekbaar-series van haar hand. Ze schrijft vooral feelgood-romans. Dat genre wordt ook wel chicklit genoemd, al gebruikt ze dat zelf liever niet. ,,Dat klinkt altijd een beetje denigrerend. Zo van: zij schrijft wijvenboeken.’’

Zo druk als ze het nu heeft met haar nieuwste roman Langste. Kerst. OOIT. heeft ze het nog nooit gehad. ,,Dat komt doordat we maar kort de tijd hebben. Het boek kwam uit op 25 oktober en het is een kerstverhaal, dus dit is de periode waarin mensen het willen lezen. Na 25 december wordt het rustiger.’’

Haar nieuwste boek gaat over kerstfanaat Noëlle Mus, die elk jaar haar kerstverjaardag groots viert met haar familie en beste vriendin door een perfect diner op tafel te toveren. Dit jaar gaat alles mis. De perfectionistische Noëlle komt vast te zitten in een lus van tijd, waardoor ze stééds wakker wordt op eerste kerstdag. Ze probeert zo goed en zo kwaad als het gaat alle problemen - van onuitgenodigde gasten tot verloren liefde - recht te zetten. De onderliggende boodschap? Waardeer wat je hebt en probeer er niet te zwaar aan te tillen als het mis gaat.

De reacties op het boek zijn lovend. Op Goodreads.com, een site waar lezers recensies achterlaten over de boeken die ze hebben gelezen, krijgt het boek vier sterren. Het staat in de top drie van de Feelgood van het Jaar-verkiezing van Chicklit.nl (toch dat woord). En op signeersessies bij boekhandels in het land komen heel veel mensen af. ,,Sommige mensen nemen zelfs cadeautjes mee’’, zegt Jonkman opgetogen. ,,Zo lief. Ik heb bijvoorbeeld de klassieker Pride and Prejudice van Jane Austen, in het Nederlands Trots en Vooroordeel, opnieuw vertaald en een lezeres kwam naar een signeersessie met twee gehaakte poppen van de hoofdpersonages Mr. Darcy en Elizabeth Bennet. Ze was er weken mee bezig geweest.’’

Lezers hebben lang moeten wachten op dit laatste werkstuk van Jonkman. In 2019 kwam voor het laatst nieuw werk van haar uit. ,,Dit boek is een paar keer uitgesteld’’, zegt ze. ,,Een paar jaar geleden kwam ik met het idee voor een kerstroman. Maar door persoonlijke omstandigheden duurde het lang voordat ik het af had.’’ Zo verloor ze haar vader en werd ze zelf moeder van zoontje Felix. ,,Ik had een beetje onderschat hoeveel moeite het kost om zo’n klein wezentje in leven te houden. O, en hoeveel je brein verandert in pulp tijdens en na een zwangerschap.’’

Voordeel van zo’n lang schrijfproces is dat het boek goed heeft kunnen sudderen. Ervaringen die ze zelf meemaakte, zoals het proces van zwanger worden en het verlies van haar vader, kregen een plek in het boek. ,,Je kunt het een soort stoofvleesje noemen. Er kwam elke keer een dieper laagje bij.’’

Jonkman begon op de basisschool met het schrijven van korte verhalen. Eerst in dagboeken die ze aan vriendinnetjes liet lezen. ,,Dat vonden ze leuk omdat het over hen ging. Dan schreef ik bijvoorbeeld over slaapfeestjes. Een soort blogs voordat je blogs had.’’ Daarna schreef ze vooral horrorverhalen. Toen ze ging studeren deed ze mee aan een schrijfwedstrijd die ze won. De prijs? Een eigen boek. ,,Dat was in 2011. Ik heb daarna eerst een tijdje in de journalistiek gewerkt en in 2014 ben ik fulltime gaan schrijven.’’

Kerstromans zijn in Nederland niet een heel veel voorkomend genre, al worden het er wel meer. Marijke Vos schreef bijvoorbeeld De Matchmaker en in november kwam De wensenwinkel’ van auteursduo Chantal Claassen en Saskia M.N. Oudshoorn uit.

Jonkman is dol op kerst. Ze viert het meerdere dagen met vrienden en de hele familie. Zelf is ze niet zo’n planner als haar hoofdpersonage Noëlle. ,,Nee’’, roept ze lachend. ,,Mijn moeder is meer zo. Ik zet wel elk jaar een wensboom op. Lezers sturen dan wensen in en dan hang ik per wens een kerstbal voor ze in de boom. Gedurende het jaar krijg ik dan berichtjes: ‘Ik heb mijn rijbewijs gehaald! Mijn wens is uitgekomen!’ Dat is echt heel leuk.’’

Het boek zit boordevol herkenbare momenten, zoals het spel 30 Seconds (een soort trivial pursuit, red.) waarbij altijd ruzies en discussies ontstaan. Ook komen er meerdere personages in voor die je als lezer flink door elkaar wil rammelen omdat ze iets doms doen. Dat is expres. ,,Dat soort irritaties heb je volgens mij in elke familie. Iemand die zich overal mee bemoeit bijvoorbeeld. Of iemand die alles perfect en keurig wil hebben. Of ouders zoals die van Noëlle: die zich van geen kwaad bewust zijn en alleen maar lief willen doen en het daarmee toch niet handig aanpakken.’’

Inmiddels is Jonkman bezig met het schrijven van haar volgende boek. Daarvoor hoopt ze voor maart een eerste versie af te hebben. ,,Dat is de droom. Maar of het lukt? Ik ben namelijk bezig met het afbakken van baby nummer twee.’’ Ze wijst op haar bollende buik.

Breinpulp ligt dus op de loer. Maar wie weet. Misschien ontstaat er weer een suddervleesje. Langste. Kerst. Ooit. had immers ook het Langste. Schrijfproces. OOIT.