Elke woensdag geeft Jelte Olthof, universitair docent Amerikanistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, commentaar op de politiek van de Amerikaanse president Trump. Vandaag aflevering 41.
„In zijn tweede ambtstermijn probeert Trump zich actief te bemoeien met de Europese verkiezingen. Zo bracht vicepresident JD Vance gisteren een bezoek aan Hongarije, waar zondag verkiezingen zijn, om premier Viktor Orbán een hart onder de riem te steken. In de peilingen staat die er niet best voor. Hij ligt een straatlengte achter op oppositieleider Péter Magyar.
Tot dan toe was het direct beïnvloeden van de verkiezingsuitslag bij een bondgenoot zeer ongebruikelijk. Het is een zaak van twijfelachtig allooi dat JD Vance op verkiezingscampagne gaat voor een zittende premier, die de democratie en rechtsstaat niet serieus neemt. De EU zou dat niet moeten tolereren.
‘Voor JD Vance staat America First voorop’
Voor Trump is het ontzettend kortzichtig om zoiets te doen. Als Orbán zondag verliest, dan verspeelt hij nog meer krediet bij Europese landen. Ook komt het zijn eigen reputatie niet ten goede. Hij gaat er prat op dat hij altijd kiest voor de kant van de winnaars en dat hij over magische krachten beschikt, zoals koning Midas die alles wat hij aanraakt in goud ziet veranderen.
Tijdens de oorlog tegen Iran is diezelfde JD Vance veelal op de achtergrond gebleven. Hij is geen voorstander van dat militaire conflict. Voor hem staat America First voorop. Je zou verwachten dat dit principe hem ervan weerhoudt om naar Hongarije af te reizen, maar in Trumps tweede termijn is het streven juist om America First uit te rollen over wat we vroeger de westerse wereld noemden.
De Republikeinen hebben dat met veel succes voor elkaar gekregen in Argentinië, waar de ultrarechtse Javier Milei aan het bewind is gekomen. De VS heeft hem met veel leningen en cadeautjes de verkiezingen helpen winnen.
‘Hongarije is een kleine speler met vetorecht’
Amerika probeert een internationaal netwerk van ideologisch gelijkgestemden op te bouwen. Met dat idee heeft Trump ook zijn Vredesraad opgericht, dat aanvankelijk was bedoeld om Gaza te helpen opbouwen. Het is niet zo vreemd dat Hongarije als enige EU-land is toegetreden tot dit gezelschap.
Hongarije is binnen de EU een kleine speler. Het Bruto Nationaal Product van Hongarije bedraagt een vijfde van dat van Nederland. Maar evenals elke andere lidstaat beschikt Hongarije binnen de EU over het vetorecht. Voor Trump is dat een machtsfactor van belang.”
