Grenscontrole langs de A7 bij Bad Nieuweschans richting Duitsland. Foto: Archief/ Huisman Media
De Duitse grenscontroles schenden het Schengenverdrag. Dat heeft een rechtbank in het Duitse Koblenz geoordeeld. Sinds 2024 wordt ook aan de Groningse en Drentse grenzen met Duitsland gecontroleerd. Volgens de rechtbank beperkt dat het vrije verkeer van personen.
De uitspraak geldt voor de Duits-Luxemburgse grens. Maar de controles daar en bijvoorbeeld aan de Nederlandse grenzen worden nu niet automatisch verboden. De Duitse overheid hoeft er niet onmiddellijk mee te stoppen. De rechter in Koblenz suggereert dat het Europese Hof van Justitie hier een uitspraak over moet doen. Het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken gaat tegen de uitspraak in beroep.
Volgens de Duitse omroep ARD was er bij de bestuursrechter in Koblenz vorig jaar juni een klacht ingediend over de controles door een hoogleraar rechten, die een bijeenkomst had bijgewoond over 40 jaar Schengenakkoord in Luxemburg. Toen hij vanuit het Luxemburgse Schengen terug wilde naar Duitsland, moest hij zich identificeren.
Uitzonderingen
In het Schengenakkoord wordt vrij verkeer van personen geregeld, maar het staat een aantal uitzonderingen toe. Als de openbare orde of de veiligheid in gevaar is, dan mogen er tijdelijke controles worden heringevoerd. De Duitse controles zijn gericht tegen illegale immigratie. Ze zijn al enkele keren stilzwijgend verlengd. Volgens de Duitse overheid zouden grote immigratiestromen de stabiliteit van overheidsinstanties kunnen bedreigen.
De rechter in Koblenz zegt dat de overheid niet heeft geoordeeld op een deugdelijke feitelijke basis. Een woordvoerder zegt bij de ARD dat de bondsrepubliek Duitsland „onvoldoende had aangetoond dat er in deze periode sprake zou zijn van een toename van migratiestromen.”
De grenscontroles leiden, ook in Noord-Nederland, tot overlast van met name files. Dorpen als Bad Nieuweschans worden overspoeld door automobilisten die die files willen vermijden. Met name elders in Nederland zijn aan de grens ook ongelukken gebeurd, doordat automobilisten niet opletten.
Ongeluk met dode
Voor de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls was een ongeluk dit weekend aanleiding om in dagblad Trouw Duitsland op te roepen te stoppen met de controles. Aan de Gelders-Duitse grens was een ongeluk gebeurd met zeven auto’ s, waarbij een man om het leven kwam. Bruls wees op het, in zijn ogen, onwettelijke karakter van de grenscontroles. „De ongelukken zijn buitengewoon tragisch. Het maakt de grenscontroles nog wranger”, aldus Bruls.
Hij stelde dat de invoering van de grenscontroles in 2024 symboolpolitiek was. „Maar ik weet dat in de politiek symboliek vaak nodig is om iets te bereiken”, voegde hij daaraan toe. Inmiddels is de situatie veranderd en zijn er minder vluchtelingen aan de grenzen. „Ik verzet met vooral tegen het quasi permanente karakter van de maatregel”, aldus de Nijmeegse burgemeester.
Ook de burgemeester van Doetinchem, Mark Boumans, toonde zich verontwaardigd, in de regionale krant De Stentor. „Ik denk niet dat ik na ieder ongeluk moet reageren, want er lijkt geen einde aan te komen. Ik ben vooral diep teleurgesteld dat de Duitsers geen betere oplossing bedenken. Prima dat ze migratie willen beperken, maar regel het dan zo dat de neveneffecten niet zo enorm schadelijk zijn.”
Het Schengengebied bestaat uit 29 landen, waaronder Nederland. Hierbinnen kunnen inwoners van Europese landen vrij reizen.
