Bereid je voor op een noodsituatie: iedere Nederlander krijgt een informatieboekje

Demissionair minister Foort van Oosten van Justitie en Veiligheid presenteerde maandagavond het informatieboekje Bereid je voor op een noodsituatie. Daarin staan tips en voorbeelden over hoe mensen kunnen omgaan met een noodsituatie en hoe ze zich de eerste 72 uur kunnen redden.

Het boekje wordt vanaf 25 november thuisbezorgd bij de meer dan 8,5 miljoen huishoudens in Nederland en is online al te downloaden.

Het doel is om burgers bewust te maken van gevolgen van gebeurtenissen die het dagelijks leven verstoren, zoals een grote stroomstoring, een hack of overstroming door heel veel regen.

Bij stroomstoringen eerder dit jaar in Spanje en Portugal gingen mensen gelijk hamsteren, aldus het ministerie. Ook Leeuwarden weet hoe een onverwachte situatie voelt, na de stroomstoring in augustus waarbij liften ermee ophielden, bruggen niet bedienbaar waren en verkeerslichten doofden.

Volgens minister Van Oosten is een goede voorbereiding op zulke situaties belangrijk „zodat je niet in paniek hoeft te raken of te hamsteren. Weet wat je moet doen, waar je heen kan gaan, hoe je informatie kan krijgen”.

Het informatieboekje is onderdeel van de meerjarige Denk vooruit-campagne, die mensen helpt zich zo goed mogelijk voor te bereiden op 72 uur zonder water, stroom of internet.

In die eerste drie dagen zijn de overheid en hulpdiensten namelijk op plekken ‘waar zij het hardst nodig zijn’, communiceert het ministerie van Justitie en Veiligheid. ‘Ze kunnen niet overal tegelijk zijn. Daardoor zijn de meeste mensen de eerste 72 uur op zichzelf aangewezen.’

Wat staat er in het boekje?

Het boekje telt zo’n dertig pagina’s met een checklist voor een noodpakket (bijvoorbeeld water, houdbaar voedsel, zaklamp met batterijen, dekens, contant geld, EHBO-doos, enzovoort), suggesties voor een noodplan (hoe je je naasten kunt bereiken en wie extra hulp nodig heeft) en tips voor de eerste dagen tijdens een ramp.

Er worden scenario’s geschetst die we vooral uit televisieseries of films kennen. In het boekje vind je een voorbeeld van een stroomstoring:

Majoor Foeke Dijkstra is militair adviseur van alle krijgsmachtonderdelen en met name in Friesland actief. Dijkstra is zeer te spreken over de inhoud, maar heeft nog wel een aanvulling. Het is, zegt de majoor, belangrijk om zelf ook eens te oefenen. Wat als de stroom uitvalt? Kijk dat thuis een paar uurtjes aan. Waar is bijvoorbeeld het petroleumstel waar je op kunt koken, werkt het überhaupt?

Wat Dijkstra betreft geeft het ook rust en vertrouwen dat je alles op orde hebt, als je maar eens oefent en niet alleen afvinkt wat je in huis zou moeten halen.

Wat Dijkstra betreft, gaat het om een realistisch scenario dat de bevolking even op zichzelf is aangewezen bij een crisis of conflict. Goed voorbereid zijn en niet in paniek raken zijn essentiële zaken. „Dan hat de oerheid mear tiid om harren te rjochtsjen op de meast kwetsberen yn de mienskip en bygelyks in needdistribúsje foar drinkwetter op te setten”, zegt Dijkstra.

„Dat kostet wol tiid en as de befolking goed taret is, kinne de plysje, brânwacht en definsje de krisis beswarre en hoege dy harren net te rjochtsjen op de mienskip dy’t yn panyk is.”

Bovendien, stelt Dijkstra, is er nog een mogelijk bijkomend voordeel van een goede voorbereiding. In het geval dat Nederland door kwaadwillenden digitaal plat wordt gelegd en de bevolking niet direct panikeert en de economie doordraait, dan weet de vijand ook dat het niet zoveel zin heeft. „Wy moatte it mei ús allen dwaan.”

Volgens Dijkstra, die onder andere gemeenten, Wetterskip, de Veiligheidsregio en bedrijven adviseert over crisissituaties, heeft ongeveer een derde van de Nederlanders een compleet noodpakket in huis. Doordat iedereen het boekje in de brievenbus krijgt, kan dat verbindend werken.

„Kinst it no maklik mei de buorlju en thús besprekke, of mei dyn âlden. En haw it der oer mei pake en beppe, meitsje in plan foar en mei harren. It is ek ienfâldich om te dwaan: kinst in radiootsje keapje foar in pear tientsjes en in pear blikken brune beantsjes binne ek sa kocht. Mar it needpakket moat wol folsein wêze. It jout dysels ek in gerêst gefoel ast alles op oarder hast.”