55 keer drugs en 1 telefoon aangetroffen in gevangenis Leeuwarden. Is dat goed of slecht?

Het is een vraag waar vestigingsdirecteur Gino Tibboel ook niet direct een antwoord op heeft. Het is, zegt hij, ook maar net hoe je naar die cijfers kijkt. „Het is niet goed dat er drugs binnen is, maar wel goed dat je het vindt”, schetst hij. „Het wordt een beetje een Cruijffiaans ding zo. We hebben weleens zoekacties waarbij we niks vinden. Hebben ze het dan goed verstopt of hebben ze niks?”

De cijfers kwamen naar buiten nadat VVD’er Ulysse Ellian Kamervragen had gesteld over contrabande (verboden spullen die de gevangenis in worden gesmokkeld, red.). Staatssecretaris Arno Rutte van Justitie en Veiligheid heeft in reactie daarop laten uitzoeken hoeveel telefoons en drugs er tussen januari en september van dit jaar in de gevangenissen in Nederland zijn gevonden.

In Leeuwarden is er eenmaal een telefoon aangetroffen bij zoekacties. Gedetineerden hebben hier tegenwoordig een telefoon op cel waar ze ook ‘s avonds vrienden of familie mee kunnen bellen. Daaruit valt niet zomaar af te leiden dat er minder illegale telefoons in omloop zijn omdat gedetineerden meer mogelijkheden hebben om te bellen, zegt Tibboel. „Dan zou je de aanname moeten doen dat ze een telefoon alleen gebruiken om contact te hebben met familie. Wij willen vooral dat ze telefoons niet gebruiken voor criminele zaken. Daar zit het risico.”

Bij de gevangenis in het Drentse Veenhuizen (locatie Norgerhaven) zijn dit jaar meer dan twintig telefoons gevonden. „Dan hebben ze goed gezocht”, reageert Tibboel droogjes. „Het is maar net hoe je die cijfers leest. Als ik wil laten zien dat mijn mensen heel goed zoeken, zeg ik dat er twintig telefoons zijn gevonden. Maar iemand anders kan dan zeggen: je toegangsbeleid klopt niet, want er zijn twintig telefoons binnen.”

Uit de cijfers blijkt daarnaast dat er in de Leeuwarder bajes 55 keer in negen maanden drugs is onderschept. Dat kan op talloze manieren gebeuren. Er zijn celinspecties waarbij ook geregeld speurhonden worden ingezet, bezoek wordt gecontroleerd en op daken en tussen de buitenste muren ligt ook nog weleens een bolletje drugs. Medewerkers vinden ook drugs in gemeenschappelijke ruimtes zoals de luchtplaats en werkplaats of bij het controleren van post. Ook wordt hasj in kleding genaaid of in schoenzolen gestopt.

Tibboel vindt het lastig de cijfers te duiden. Dat er minder dan twee keer per week drugs wordt gevonden op een populatie van iets minder dan 300 gevangenen, is wat de directeur betreft „niet veel”. „Als je nog veel meer vindt, dan kan het als een succes voelen maar dan is er ergens een route waardoor het binnen komt. We vinden geregeld een beetje drugs, net genoeg voor één joint. Dat heb ik liever dan eenmaal 50 gram vinden. Dat vind ik persoonlijk erger.”

Helemaal uitbannen is een illusie, want gedetineerden vinden toch iedere keer weer een weg om iets binnen te krijgen. En aan de andere kant werkt het gevangenispersoneel net zo hard om contrabande buiten te houden. Het blijft een kat- en muisspel zonder overduidelijke winnaar. Tibboel: „Een enkele keer merken we dat er meer drugs in omloop zijn, maar dan is er vaak een handelaartje die een slimme manier vindt om het naar binnen te smokkelen. Wij zoeken die route dan op en dan is het weer een tijdje rustig.”