Crysencio Summerville viert het maken van de 5-1 met Memphis Depay en Guus Til. Foto: ANP/ Robin van Lonkhuijsen
Vanwege zijn imposante lijf was Brian Brobbeys bijnaam in zijn Ajax-tijd al The Beast. En tegen Zweden (5-1) was de nieuwe nummer negen van Oranje, die in ruim een kwartier twee keer scoorde, beestachtig belangrijk.
De spits van Sunderland bleek het ontbrekende puzzelstukje in het elftal van Ronald Koeman, die na zijn zelf toegegeven slecht uitgepakte wissels tegen Japan in elk geval qua score zijn gram haalde.
Het was een meevaller voor de bondscoach dat Frenkie de Jong na de botsing met Quinten Timber toch fit genoeg was om te starten. Dat bleef tot kort voor de tweede groepswedstrijd twijfelachtig, want niet voor niets deed Teun Koopmeiners de volledige warming-up met de Oranje-basis mee.
Uiteindelijk kon de Juventus-speler op het bankie plaatsnemen om De Jong in de 59e minuut alsnog te vervangen.
Koeman verrast met Brobbey
In het schitterende, oranje- en geelgekleurde Houston Stadium, ontbrak Crysencio Summerville in de basisopstelling. Niet omdat Koeman niet tevreden over de buitenspeler van West Ham United was, want dat was hij na Nederland-Japan (2-2) zeer zeker wel. Maar de Rotterdammer kampte de dagen voor het treffen met de Zweden met lichte fysieke klachten, stapte tijdens de donderdagtraining uit en is in de rest van het toernooi te waardevol om vanaf het eerste fluitje risico mee te nemen.
En dus maakte de bondscoach van de nood een deugd, stelde hij Brobbey op als spits en verhuisde Donyell Malen naar de rechterkant. De theorie was – in de verwachting dat de ruimtes net als tegen Japan klein zouden worden – kloppend. Een balvaste spits als Brobbey zou de aansluiting vergemakkelijken en de mensen om hem heen in staat stellen gevaarlijk(er) te worden. Omdat Malen veel naar binnen komt, zou dat ook Denzel Dumfries meer in zijn kracht moeten zetten. De rechtsback was het eerste duel nagenoeg onzichtbaar geweest.
In praktijk klopt plan Koeman
En ook in de praktijk bleek Koemans plan te kloppen. De 1-0 na zes minuten was niet alleen een plaatje, maar ook uit het boekje. Bart Verbruggen gaf een lange bal op Brobbey, die zich van Isak Hien ontdeed alsof hij er niet stond en met een simpele voetbeweging de bal bij de goed ’onder hem komende’ Tijjani Reijnders bezorgde. Diens pass op Cody Gakpo stelde de linksbuiten in staat de assist op de doorgelopen Brobbey te leveren (1-0).
Maar ook nadat Arsenal-aanvaller Viktor Gyökeres, die vanuit een moeilijke hoek op het Oranje-doel vuurde, door Verbruggen van de gelijkmaker was afgehouden, bleek de uitgestippelde tactiek de juiste. Een slimme voorzet van Denzel Dumfries stelde Gakpo bijna in staat de 2-0 aan te tekenen en nog voor de hydratation break had de rechtsback een aandeel in Oranje-succes.
Brobbey is los
Zijn aangesneden bal werd door Brobbey fraai binnengegleden (2-0) en de doelpuntenmaker juichte op de voor hem karakteristieke en uitbundige wijze. Alsof hij wist dat dit het honderdste doelpunt ooit van Nederland op een WK was. Koning Willem-Alexander en koningin Maxima zagen naast FIFA-baas Gianni Infantino op het ereterras dat het goed was.
In de Oranje-storm in de beginfase was Zweden weer de matige ploeg, die het met twee punten in de WK-kwalificatie was gebleken. En niet het elftal van de nieuwe bondscoach Graham Potter dat via de in de Nations League behaalde play-offs alsnog het WK bereikte en in de eerste wedstrijd Tunesië een ongenadig pak slaag gaf (5-1). Gyökeres en Liverpool-speler Alexander Isak zijn wat dat betreft de vlag op een modderschuit.
Nederland komt toch in de problemen
Dat Nederland tóch in de problemen kwam, was onbegrijpelijk. Het was zelfs een klein wonder dat de marge bij rust nog twee was, want doordat de ploeg van Koeman na een kleine Zweedse omzetting op het middenveld gigantische ruimtes weggaf, creëerde zelfs dit povere Zweden een handvol kansen. Yasin Ayari maakte de verkeerde keuze door de bal na een voorzet van Gyökeres niet te koppen, maar op zijn borst aan te nemen. De Brighton-speler vuurde even later keihard over en werd diep in blessuretijd door clubgenoot Verbruggen van de 2-1 afgehouden.
Dat had de keeper ook al twee keer bij Gyökeres gedaan. Toch maakte de Brabander bij vlagen een onzekere indruk. Vooral in de 43e minuut zag hij er slecht uit door bij een vrije trap van Zweden weifelend uit zijn doel te komen. Verbruggen had alle geluk van de wereld dat na de aansluitingstreffer van ex-FC Twente-speler Gustaf Lagerbielke de vlag van de assistent-scheidsrechter omhoog ging. Dat Nederland voor de pauze vier schoten op doel had en Zweden één, maar dat het in het ’tweede kwart’ wat dat betreft 7-1 voor de Zweden was, vertelde alles.
Summerville gewicht in goud waard
Die ene doelpoging kwam van Gakpo, die een ongevaarlijk schotje leverde. Daarna had Oranje na een knappe balverovering via Malen op 3-0 moéten komen. De bal naast van de rechtsbuiten was vlees noch vis. Zijn zoveelste misser – in de WK-voorbereiding en de eerste groepswedstrijd – kwam hem op een vervanging door Summerville te staan.
En direct was de buitenspeler zijn gewicht in goud waard. De attente Gakpo hoefde de bal in de 47e minuut alleen maar binnen te lopen (3-0) om zijn 22e doelpunt in het Oranje-shirt aan te tekenen. Even later – weer op aangeven van de uitstekend ingevallen Summerville – gevolgd door nummer 23.
Klinkende zege op WK 2026
En direct was de buitenspeler zijn gewicht in goud waard. De attente Gakpo hoefde de bal in de 47e minuut na zijn voorassist en de voorzet van Dumfries alleen maar binnen te lopen (3-0) om zijn 22e doelpunt in het Oranje-shirt aan te tekenen. Even later – nu écht op aangeven van de uitstekend ingevallen Summerville – gevolgd door nummer 23. In de slotfase loste Memphis Depay de moegestreden Brobbey af, nadat Guus Til en Koopmeiners al de vervangers waren van Reijnders en De Jong.
Anthony Elanga had op dat moment al de 4-1 gescoord, waarna de van de linkerkant komende Summerville zijn WK nu al onvergetelijk maakte (5-1). Door de klinkende zege is Oranje zo goed als zeker van de knock-outfase. Tegen Tunesië krijgt Oranje vrijdag (01.00 uur Nederlandse tijd) de kans groepswinnaar te worden.