Ron Jans is met pensioen. Thuis in Tynaarlo blikt hij nog een keer terug op de hoogte- en dieptepunten uit zijn trainersloopbaan. Foto: Siese Veenstra
Ron Jans (67) is afgezwaaid. Hij was trainer van onder meer FC Groningen, sc Heerenveen, PEC Zwolle, FC Twente en FC Utrecht. Geen trainer won meer eredivisieduels dan hij. Thuis in Tynaarlo blikt Jans nog een keer terug, aan de hand van zelfgekozen hoogte- en dieptepunten uit zijn rijke carrière.
Hij sloft op z’n sokken door zijn huis in Tynaarlo. Er draait een plaatje. De klanken van een liveoptreden van Neil Young vullen de ruimte. Hij slentert naar de platenspeler en zet hem uit.
De tuindeuren staan open. Buiten klinkt het zachte gebrom van een robotgrasmaaier en het gekwetter van vogels. In de tuin van de buren graast een paard, daarachter een vergezicht over de Drentsche Aa.
„Zullen we buiten zitten? Het is er weer voor”, zegt hij. „Trek ik even mijn slippers aan, zo terug.”
Even later schuift hij aan op een houten stoel. Met zijn kenmerkende fonkelogen tuurt hij de diepe tuin in. „Het is een mooi stekkie. Het is fijn om weer op deze plek te wonen.”
Marjo, zijn vrouw, steekt haar hoofd door de deur naar buiten. „Jullie koffie?”
Graag.
Een paar minuten later brengt ze hem een perfecte latte macchiato en zet een schaal koekjes op tafel.
„Hoe het gaat?”, herhaalt hij de vraag. Dan, met een olijke lach: „Ja, relaxed, hè.”
Dit is het leven van Ron Jans, pensionado.
Het is een week na zijn allerlaatste wedstrijd als voetbaltrainer, het verloren play-offduel met FC Utrecht tegen Ajax. Na 24 jaar heeft Jans afscheid genomen van het vak. Op de slotdag van de competitie verbeterde hij het record van trainer met de meeste overwinningen in de eredivisie: 274. Daar komt voorlopig niemand meer aan.
Jans was in die 24 jaar trainer van FC Groningen, sc Heerenveen, Standard Luik, PEC Zwolle, FC Cincinnati, FC Twente en FC Utrecht.
Voor Jans, op tafel ligt, een briefje, de latte macchiato voorkomt dat een lentebries het van tafel blaast. Jans heeft er vier hoogtepunten en twee dieptepunten uit zijn trainerscarrière opgeschreven. Hij zal het papiertje geen enkele keer nodig hebben.
„Zullen we beginnen?”
Hoogtepunt 1. 13 januari 2006, opening Euroborg
„Wat veel mensen vergeten is dat voordat ik proftrainer werd, tien jaar in het amateurvoetbal zat. Bij HSC, SJS, ACV en Achilles 1894 heb ik geweldige tijden meegemaakt, maar het is toch het profvoetbal waar ik de mooiste momenten heb beleefd.
Het eerste hoogtepunt was op 13 januari 2006. Die dag speelden we met FC Groningen de eerste wedstrijd in Euroborg. Uitgerekend sc Heerenveen, onze rivaal, was de tegenstander.
Twee weken eerder, op 30 december, wonnen we met 3-1 op bezoek bij Roda JC. Er lag die dag een pak sneeuw en de terugreis duurde en duurde. Er moest zelfs een andere buschauffeur komen, omdat de eerste aan zijn maximale reisuren zat.
Wat ik niet wist, was dat onze middelste zoon Koen, toen 16 jaar, die avond een vuurwerkongeluk had gehad en gewond was geraakt aan zijn oog. Pas toen ik na 5 uur ’s nachts thuis kwam, werd mij dat verteld. Marjo had het voor me verzwegen, omdat ik op de terugweg uit Kerkrade toch niets kon doen.
Op de dag dat Euroborg werd geopend, werd Koen geopereerd. Ik zat dus met mijn hoofd bij Koen én de wedstrijd. Het was in ieder opzicht een zeer emotionele dag.
Koen is die middag gelukkig succesvol geopereerd. Hij wilde daarna dolgraag bij de wedstrijd zijn, maar dat kon natuurlijk niet.
FC Groningen won die avond met 2-0. Een icoon, Erik Nevland, maakte het eerste doelpunt in Euroborg.
Voor FC Groningen brak er daarna een nieuwe periode aan. Van een club onderin de middenmoot werden we een subtopper. Euroborg was lange tijd een onneembare vesting. Pas bijna een jaar na de opening van het stadion, op 26 november, verloren we er voor het eerst een eredivisiewedstrijd, nota bene tegen de toenmalig hekkensluiter ADO Den Haag.”
Hoogtepunt 2, 1 oktober 2006, de comeback tegen Vitesse
„Aan de ongeslagen reeks in Euroborg leek twee maanden eerder al een einde te komen. We speelden op 1 oktober tegen Vitesse en 8 minuten voor tijd stond het 1-3.
We waren die wedstrijd veel beter dan Vitesse. Luis Suárez en Erik Nevland hadden een strafschop moeten krijgen, maar Dick Jol, een monument, gaf ze niet. 8 minuten voor tijd wees hij bij een discutabel moment juist wel naar de stip en schoot Koen van de Laak de 2-3 binnen.
Daarna was het de beurt aan Suárez. Hij scoorde twee keer, de laatste in de extra tijd en we wonnen met 4-3. Ik heb veel mooie wedstrijden meegemaakt als trainer, maar deze was toch wel echt legendarisch.
Voor Suárez was die wedstrijd de ommekeer. Hij was die zomer gekomen en zat vaak op de bank of werd gewisseld. Met Glen Salmon en Erik Nevland hadden we een mooi aanvalskoppeltje. Suárez moest geduld hebben, maar het ging hem allemaal niet snel genoeg.
Ik kwam daardoor meerdere keren met hem in conflict. Dit is niet FC Suárez, hield ik hem vaak voor. Ik heb hem ten overstaan van de hele spelersgroep weleens aangesproken op zijn gedrag, maar was even vergeten dat je dat bij Zuid-Amerikanen niet moet doen.
Daarvoor heb ik een dag later mijn excuses aangeboden. Marjo en ik hadden die zomer een cursus Spaans gevolgd. Ik zei tegen Suárez in het Spaans: ik zal het niet meer doen, lo siento, het spijt me. Pero, maar, je moet nu wel dit, dit, dit en dit doen.
Het kwartje viel bij Suárez. Sinds de wedstijd tegen Vitesse werd hij een vaste waarde. Toen Ajax zich na dat seizoen meldde, wist ik dat hij niet meer te houden was. Jammer, want wat waren Suárez en Nevland een mooi koppeltje. Als we die nou een paar jaar langer hadden gehad…”
Ron Jans: 'Wat waren Suárez en Nevland een mooi koppeltje. Als we die nou een paar jaar langer hadden gehad…' Foto: Siese Veenstra
Hoogtepunt 3, 20 april 2014, de bekerwinst met PEC Zwolle
„Het gaat in het voetbal om prijzen winnen. Ik heb een geweldige carrière gehad en vind het heel bijzonder dat ik het allemaal heb mee mogen maken, maar het is toch wel lekker dat ik ook écht iets gewonnen heb.
Dat het met PEC is gelukt, de club uit de stad waar ik geboren ben en die in het 104-jarige bestaan nooit een prijs had gewonnen, in een finale tegen Ajax nota bene, die we ook nog eens met 5-1 wonnen, geeft het nog zoveel meer glans.
Na 2 minuten scoorde Ricardo van Rhijn namens Ajax een geweldige goal. Daarna kwam er vuurwerk op het veld en lag het een poos stil. Toen we terugkeerden uit de kleedkamer hadden we nog 88 minuten te spelen. Daarin lukte alles. De uitslag was niet eens geflatteerd.
Het feest een dag later, door de grachten van Zwolle, was heel mooi om mee te maken.
Het allermooiste was nog dat mijn vader Dries bij de huldiging op het veld van PEC vooraan zat in zijn rolstoel. Hij was al een paar jaar alleen en vond het leven helemaal niet leuk meer, maar dat ik trainer werd van PEC, zijn club, waar hij zelf elf jaar voor had gespeeld, gaf hem weer levensvreugde.
Mijn vader zou de beker een jaar later uitreiken als we de finale weer zouden winnen, maar dat is er niet van gekomen. Die beker heb ik FC Groningen gegund.
Mijn vader overleed op 24 november 2017, een week na zijn 90ste verjaardag. Die leeftijd wilde hij per se halen. Hij had vijf oudere zussen en was het nakomertje. Van zijn zussen is de oudste 89 geworden. Hij moest de 90 halen, vond hij. Hij wilde dat wedstrijdje van zijn zussen winnen en dat is hem maar mooi gelukt.”
Hoogtepunt 4, 5 december 2020, winnen in Amsterdam
„In 2020 kwam ik bij FC Twente. Het was in de coronapandemie en er was geen geld. In mijn tijd bloeide de club weer helemaal op. De drie jaar die ik er heb gehad, waren fantastisch.
In de eerste helft van mijn eerste seizoen bij FC Twente liep het als een speer. Op 5 december speelden we een uitwedstrijd tegen Ajax. Onze voorhoede bestond uit Vaclav Cerny, Danilo en Queensy Menig, die allen een Ajax-verleden hadden. We wonnen met 2-1 door twee goals van Menig.
Direct na de wedstrijd duwde mijn assistent Ivar van Dinteren mij een telefoon in mijn hand. Het was Marjo. Ik moest zo snel mogelijk naar Raalte, want het ging niet goed met mijn schoonmoeder, die al in een verzorgingshuis zat.
Ik ben er zo snel mogelijk naartoe gegaan en heb met Marjo aan haar bed gewaakt. Die nacht is mijn schoonmoeder overleden. Ze had prachtige brieven achtergelaten, waarin stond hoe trots ze op haar kinderen en kleinkinderen was.
Voetbal heeft ons leven zo bepaald, op een positieve manier. Marjo en onze jongens Daan, Koen en Luuk hebben zó meegeleefd. Ik heb het gevoel dat we het echt samen de reis hebben beleefd. De overwinning met FC Twente in Amsterdam was geweldig, maar die dag liet ook zien dat er een ding nog belangrijker is dan voetbal en dat is familie.”
Ron Jans: 'Die dag liet ook zien dat er een ding nog belangrijker is dan voetbal en dat is familie' Foto: Siese Veenstra
Hoogtepunt 5, 22 oktober 2023, de ommekeer met FC Utrecht
„In de zomer van 2023 was ik eigenlijk van plan om zeker een half jaar een sabbatical te nemen, maar in september meldde FC Utrecht zich bij mij. Ik wist dat ik nog niet klaar was als trainer en bij een club actief wilde zijn waar je iets kan winnen. Dus ik tekende.
Het ging niet goed bij FC Utrecht. Ze hadden vier wedstrijden gespeeld en stonden met nul punten en nul goals onderaan. We wonnen onder mijn leiding de eerste wedstrijd uit bij Heracles nog, maar verloren vervolgens uit bij NEC, thuis van Almere City en uit bij FC Volendam.
Op 22 oktober kwam Ajax op bezoek in de Galgenwaard. Bij Ajax ging het ook niet goed. Het was de nummer 18 tegen de nummer 16 van de eredivisie. We kwamen die wedstrijd met 2-0 voor en ik dacht nog: Ajax zit zo diep, die komen er niet meer overheen. Het ging anders. Een kwartier later stond het ineens 2-3.
Toen kwam de ommekeer. Jens Toornstra maakte er 3-3 van en Oscar Fraulo in de extra tijd zelfs 4-3. We wonnen de wedstrijd op karakter. Vanaf dat moment hebben we de weg omhoog ingezet.
Ook die wedstrijd tegen Ajax was een hoogtepunt. Het was voor mij de start van drie geweldige jaren bij FC Utrecht.
En toch, het klinkt een beetje boeddhistisch, de reis die ik al die jaren heb gemaakt, is veel mooier geweest dan de doelen die ik heb behaald. Dat ik in al die jaren met zoveel verschillende mensen heb gewerkt, zoveel wedstrijden heb meegemaakt en zoveel verhalen eromheen heb beleefd, is voor mij een veel groter hoogtepunt.”
Dieptepunt 1, 9 mei 2022, overlijden van Jody Lukoki
„Jody Lukoki leerde ik kennen bij PEC Zwolle. Hij was bij ons rechtsbuiten. Het was zo’n vrolijk mannetje, die verder geen benul had van de wereld om hem heen. Hij wilde gewoon lekker sprinten, lekker voetballen.
In 2021 haalden we hem bij FC Twente. Dat ging niet goed, want hij scheurde al snel zijn kruisband. Hij kwam daarna negatief in het nieuws, omdat hij niet zo aardig was geweest voor zijn vrouw. Of ex-vrouw, ik weet het niet eens precies.
Zijn contract werd door zijn veroordeling opgezegd en een paar maanden later lazen we in de media dat hij in het ziekenhuis was beland na een familieruzie. Daarna kwam het bericht dat zijn been moest worden geamputeerd en een paar dagen later was hij ineens overleden aan een hartstilstand.
Er deden de raarste verhalen de ronde en ik weet nog steeds niet wat er precies is gebeurd. Lukoki voelde nog steeds onderdeel van het team. We hebben voor de wedstrijd tegen FC Groningen in het stadion op een prachtige manier afscheid van hem genomen, waar zijn vriendin en zijn zoontje, een leuk mannetje, bij waren. Het was hartverscheurend.
Ik vind het nog steeds onwerkelijk wat er is gebeurd. Ik heb heel fijn met Lukoki samengewerkt. Dat een jongen van 29 jaar op zo’n mysterieuze wijze komt te overlijden is voor mij het grootste dieptepunt uit mijn carrière.”
Ron Jans: 'Het overlijden van Jody Lukoki is het absolute dieptepunt uit mijn tainerscarrière.' Foto: Siese Veenstra
Dieptepunt 2, 26 mei 2024, supportersrellen
„Ik heb in mijn laatste jaren als trainer genoten van de supporters van FC Utrecht. Ze waren geweldig. Het stadion was altijd uitverkocht en ze hebben ons enorm gesteund.
Toch beleefde ik er ook een dieptepunt. Toen ik bij FC Utrecht kwam, stonden we laatste, maar haalden we dat seizoen nog de finales van de play-offs. Daarin verloren we na verlenging van Go Ahead Eagles en ging Europees voetbal aan ons voorbij.
Nog voor de verlenging kwamen er supporters het veld op. Ik heb nog geprobeerd om ze terug de vakken in te krijgen, maar het was kansloos. Veel jongens keken niet meer helder uit hun ogen.
Na de wedstrijd gingen de rellen buiten het stadion verder. Er werd met stenen gegooid en politieauto’s werden in de fik gestoken.
Ik vind voetbal zo mooi. Al die verschillende kleuren, geloven en mensen die een team worden, dat maakt de sport fantastisch. Maar het geweld en de misdragingen vind ik vreselijk.
Je ziet het bij veel clubs, ook bij PEC, bij FC Groningen en FC Twente. Ik ben tegen collectieve straffen, maar we slagen er in Nederland maar niet in de mensen die zich misdragen aan te pakken.
Een voetbalwedstijd moet een feest zijn en dat zijn de meeste wedstijden ook, maar helaas niet altijd. Je kunt dat probleem alleen oplossen met supporters samen.
Zorg dat uitsupporters onderdeel zijn van het feest. Geef ze een kans, maak de uitvakken vrij van hekken en tralies en doe normaal. En voor de supporters geldt: verpest het dan alsjeblieft ook niet.”
Een mooie tijd
Dat was het dan. Een rijke carrière zit erop, vol hoogte- en dieptepunten. Volledig verdwijnen uit het voetbal zal Jans niet, maar trainer wordt hij niet meer. Hij heeft nu meer tijd voor zijn gezin, muziek, lezen, fietsen, vrienden en alles wat hij nog meer wil doen.
„Het was een mooie tijd”, zegt Marjo.
Jans staat op om zich te laten fotograferen. „Ik doe even schoenen aan.”
„Niet nodig”, zegt de fotograaf. „Die komen er niet op.”
Ze lopen door de tuin, op zoek naar mooie plekjes voor een kiekje. Marjo kijkt ze na. „Fijn is het hier. Ik ben blij dat we terug zijn in Tynaarlo”, zegt ze. „Voetbal heeft ons veel gebracht, maar nu is het tijd voor andere dingen.”
Ze tuurt de tuin in. „Achterin zit vaak een koppeltje gekraagde roodstaarten”, wijst ze. „Mooi hè? Soms zou ik willen dat de tijd voorgoed stil zou staan.”
IN HET KORT
Ron Jans is op 29 september 1958 geboren in Zwolle. Hij speelde als linksbuiten voor PEC Zwolle, FC Groningen, Roda JC, Mazda Sport en Veendam en was als trainer onder andere verbonden aan FC Groningen, PEC Zwolle, sc Heerenveen, FC Cincinnati, FC Twente en FC Utrecht. Tijdens zijn carrière als profvoetballer volgde Jans een opleiding aan de lerarenopleiding Ubbo Emmius in Groningen en Leeuwarden. Na zijn voetbalcarrière werd hij leraar Duits op een middelbare school (het Maartenscollege) in Haren. Hij is getrouwd met Marjo, met wie hij sinds zijn 17de samen is. Ze hebben samen drie volwassen zoons. Ron en Marjo wonen in Tynaarlo.
