Fictieve impressie van liquidatie Gerard Meesters in Groningen. Beeld: Coen Berkhout|Midjourney
Van onschuldige burgers blijf je af. Met de strafzaak tegen drugsbaron Robert Dawes, de vermoedelijke opdrachtgever van de liquidatie op Gerard Meesters in 2002, trekt de Nederlandse rechtsstaat alsnog een streep. Na 22 jaar is de moord nog altijd relevant.
Koen Meesters weet dat het mis is, op de avond van 28 november 2002, als hij aankomt bij het huis van zijn ouders aan de Uranusstraat in Groningen. Overal rood-witte linten, de straat is blauw verlicht door zwaailampen van politiewagens. Agenten vertellen dat hij het huis niet binnen mag, maar een buurman zegt Koen wat hij dan eigenlijk al weet.
Door de gure avondregen sprint hij even later naar zijn zus Annemarie. ,,Ze hebben papa vermoord’’, zegt hij meteen als ze de deur opent. ,,Hoe gaan we dit aan mama vertellen?’’, vragen de twee ontredderd aan elkaar. Hun moeder Marianne draait op dat moment nog haar avonddienst.
Komende november, bijna 22 jaar na de moord, staat Robert Dawes als vermoedelijke opdrachtgever van de liquidatie terecht in de zwaar beveiligde rechtbank bij Schiphol. De 52-jarige Engelsman staat te boek als één van Europa’s grootste drugscriminelen, die volgens politie en justitie een buitengewoon wreed drugsimperium runde.
Fictieve impressie van liquidatie Gerard Meesters in Groningen. Beeld: Coen Berkhout|Midjourney
Podcast ‘De moord op mijn vader’
De podcast De moord op mijn vader van Dagblad van het Noorden vertelt het verhaal van het tot dan toe ongekend harde onderwereldgeweld, het jarenlange gevoel van onrecht bij de familie Meesters en de ontmoeting van Koen en Annemarie met de man die hun vader uit het leven schoot. Een verhaal dat iedereen had kunnen overkomen, ook al voelt voor velen de wereld van de georganiseerde misdaad misschien ver weg.
Dat voelde voor Gerard Meesters waarschijnlijk niet anders.
Toch kijkt de docent Nederlands op het Alfa College op de avond van 24 november in de ogen van vijf grote kerels bij zijn voordeur, die hem een verpakking Rizlavloei in handen duwen. Op het kartonnetje staat een telefoonnummer. Gerard moet het bellen en vertellen waar Janette is, zijn jongere zus. Weet hij veel. Ja, in Spanje, maar waar? Geen idee, hun contact is al jaren verwaterd. Maar Gerard moet bellen, anders komen de heren terug. ,,En niet om te praten’’, zeggen ze erbij.
Acht kogels maken einde aan het leven van Gerard
Na enkele dagen elders te hebben overnacht, keert het gezin terug naar huis. Als Gerard alleen thuis achter zijn computer zit, gaat de bel. Acht schoten galmen door de Uranusstraat. Hij heeft geen schijn van kans. In de gang van zijn eigen huis overlijdt Gerard, hij is 52 jaar. En op dat moment weet niemand nog waarom hij dood moest.
Politieonderzoek naar Meesters-moord verloopt lang moeizaam
Het Spaanse 0034-nummer op de vloeitjesverpakking is het startpunt van een kolossaal politieonderzoek. Zo’n 20 duizend telefoongesprekken worden afgeluisterd. Britse figuren uit de internationale drugshandel praten in de taps over two fucking bitches, doelend op Janette Meesters en haar vriendin Madeleine. ,,We hebben met haar afgerekend. Niet met haar persoonlijk, maar met iemand in haar nabijheid.’’
Het onderzoek verloopt moeizaam. Maanden gaan voorbij na de moord, maar daders komen niet in beeld. Tot op een dreigbrief aan de moeder van Madeleine vingerafdrukken worden gevonden van Steven Barnes, een Engelsman die al vastzit voor het met drank op veroorzaken van een ongeval.
De politie koppelt Barnes aan een Renault Kangoo, die op de avond van de moord geflitst is op de A7. Tijdens de rit zit Daniel Sowerby naast hem. Als over hen wordt gesproken in de taps, gaat het over de ‘gozers in B-city’. De mannen werken vanuit Breda voor de drugsbende en Sowerby zou de dag van 28 november 2002 een opdracht hebben gekregen: Gerard moet dood.
Hoewel Sowerby zelf tot op de dag van vandaag ontkent te hebben geschoten, verklaart chauffeur Barnes dat Sowerby paniekerig terugkeert nadat hij hem de bewuste avond had afgezet in de buurt van de Uranusstraat. Als hij vraagt wat er aan de hand is, hoort hij: ,,Ik ben gevraagd iemand neer te schieten, wat ik heb gedaan.’’
Luister naar de podcast om interviews te horen met toenmalig onderzoeksleider Roelf Wessels en rechercheurs Elsa en Wim. Volg de podcast om geen aflevering te missen.
Familie, vrienden en buren zijn in shock. Intens verdriet, gemis, ongeloof en angst vechten om voorrang. De politie zet een team van twintig rechercheurs op de zaak. Al snel wordt duidelijk: dit was een kille liquidatie uit de hoek van de georganiseerde criminaliteit. Uniek in heftigheid, zeker in die tijd.
De verharding van de internationale drugswereld nam ook in Nederland de laatste jaren steeds grovere vormen aan. Rondom het proces tegen topcrimineel Ridouan Taghi zijn meerdere onschuldige mensen gedood, maar in 2002 hield niemand een moord zoals die op Gerard voor mogelijk. ,,Zonder aanleiding iemand van onbesproken gedrag op deze manier ombrengen, dat was misdaad die ik nog niet kende’’, zegt oud-rechercheur Klaas Jan Dijkema.
Gerard is een onschuldig slachtoffer. Hij wordt geliquideerd om een voorbeeld te stellen aan zus Janette en anderen die het in hun hoofd durven halen om regels van het drugsmilieu te schenden. Janette blijkt namelijk met honderden kilo’s hasj vandoor te zijn gegaan.
Impressie van de bedreiging van Gerard Meesters, ter illustratie. Beeld: Coen Berkhout|Midjourney
‘The D-family’
In juli 2005 krijgt de Engelse huurmoordenaar Daniel Sowerby levenslang voor demoord. De naam van Dawes als opdrachtgever zingt dan al rond. Sowerby geeft toe voor Dawes te hebben gewerkt, maar nooit wijst hij hem aan als moordmakelaar. Het heeft alles te maken met de strikte code van ‘D-family’, berucht in Engeland en ver daarbuiten.
De ‘D-family’, zoals het netwerk van vader Arthur, broer John en Robert Dawes zelf wordt genoemd, krijgt eind jaren 90 voet aan de grond in Notthinghamshire, een graafschap in het midden van Engeland. Hun drugs vinden er gulzig aftrek en via een sloot aan straatdealers hebben ze overal contacten.
Met harde hand houden ze orde in hun organisatie. Namen noemen is verboden en diefstal wordt zwaar bestraft. Er zijn getuigenissen over martelingen, waarbij mensen hun eigen urine moesten drinken en ledematen werden verbrijzeld. Naast drugs lijkt angst hun tweede handeltje.
Het ‘imperium Dawes’ zit volgens het strafdossier complex in elkaar. Handlangers en loopjongens werken in kleine groepen (cellen) en gebruiken strikt bijnamen. Vrijwel niemand kent elkaar echt. Andrew Love, John Simmons, Graham Harley, het staat soms zelfs op hun paspoorten, maar allemaal zijn het pseudoniemen.
Aan het hoofd van die organisatie, aldus de politie: Robert Dawes, alias The Derbyman. Of Franky, Little Fellow of The General. Dawes zou Engeland hebben verlaten uit angst te worden opgepakt. Geen ongegronde vrees, omdat zijn vader en broer niet veel later worden gearresteerd en uiteindelijk jarenlange celstraffen krijgen voor internationale drugshandel.
Fictieve impressie van rechtszaak tegen Daniel Sowerby en Steven Barnes, schutter en chauffeur in de zaak Meesters. Beeld: Coen Berkhout|Midjourney
Dawes is pionier in het drugscircuit
Volgens ingewijden in het milieu is Dawes een meester in het omkopen van mensen. In de jaren na de moord op Meesters breidt hij zijn organisatie nog verder uit. Dawes is een pionier in het drugscircuit. Als een van de eersten vindt hij zijn weg naar Dubai, waar tegenwoordig veel topcriminelen hun heil zoeken.
Hij lijkt onaantastbaar. In 2007 wordt hij op verzoek van Spanje opgepakt in Dubai, maar even later loopt hij alweer vrij rond. Tot hij in 2018 tegen de lamp loopt in Frankrijk, waar justitie hem weet te koppelen aan 1300 kilo coke uit Venezuela. Het levert hem 22 jaar cel op.
Aanwijzingen genoeg, maar het Openbaar Ministerie hier wil zijn vingers lange tijd niet aan Dawes branden, tot grote frustratie van de familie Meesters. Tot twee keer toe wordt het onderzoek heropend, maar nieuwe getuigen zijn onvindbaar of laten weten niet te willen verklaren uit angst voor hun eigen leven of dat van familie.
Harde les voor justitie
De maat bij de nabestaanden raakt vol wanneer het OM Sowerby wil uitzetten naar Engeland, om daar zijn straf uit te zitten. De kinderen van Meesters worden hier niet over ingelicht. Levenslange celstraffen worden in Engeland niet daadwerkelijk een leven lang uitgezeten, waardoor Koen en Annemarie vrezen dat de moordenaar van hun vader ooit op vrije voeten komt.
Door aandacht van deze krant voor de op handen zijnde uitzetting en Kamervragen draait toenmalig justitieminister Ard van der Steur het besluit terug. Het is een harde les die justitie hopelijk geleerd heeft: dat nabestaanden niet over het hoofd moeten worden gezien. Maar Koen en Annemarie willen na dit fiasco meer: gerechtigheid voor hun vermoorde vader.
Beeld van de arrestatie van Robert Dawes in Benalmadena, Spanje.
Exact 15 jaar nadat de groep mannen voor Gerards deur stond, 24 november 2017, doen Koen en Annemarie officieel aangifte tegen Dawes. Ze besluiten zelf bewijs te gaan aanleveren. Daarvoor gaan ze naar de gevangenis om Sowerby – de man die hun vader het leven afnam – in de ogen te kijken, in de hoop dat hij hen wél het hele verhaal vertelt.
Broer en zus pennen het gesprek op en geven het aan de politie. Koen neemt later een telefoongesprek op met de schutter en overhandigt ook dat aan de recherche. Maar zelfs na al die jaren vreest Sowerby één ding nog meer dan een leven lang tussen vier muren: de macht van zijn oude baas. Hem aanwijzen als opdrachtgever brengt hem en zijn familie in levensgevaar. Wel benoemt hij dat in de organisatie maar één iemand opdracht kon geven voor liquidaties, en dat is Robert Dawes.
Justitie wil macht Dawes breken
Een in Nederland tot levenslang gestrafte man is nog altijd bang voor een man die in de buurt van Lille een decennialange celstraf uitzit. Een macht die het Nederlandse OM na 22 jaar wil zien te breken door de vermeende drugsbaas te laten berechten. Voor het proces worden vier dagen uitgetrokken. De uitkomst zal zeer waarschijnlijk alles of niets zijn: een levenslange celstraf of vrijspraak.
Advocaat Robert Dawes: 'Tunnelvisie bij politie en justitie'
Bij een eerste regiezitting noemde Robert Dawes het proces tegen hem een ‘heksenjacht’. En dat vindt de Engelsman nog steeds, zegt zijn advocaat Mattanja Glismeijer tegen deze krant. ,,Hij ontkent elke betrokkenheid bij deze moord. Wat ons betreft is het nieuwe politieonderzoek opgestart met het idee dat mijn cliënt de opdrachtgever is. Met andere scenario’s is geen rekening gehouden. Dat zou je tunnelvisie kunnen noemen.’’
Voorafgaand aan het proces wil Glismeijer niet op de inhoud van de zaak ingaan. Wel laat ze weten dat ze vindt dat Dawes moet worden vrijgesproken. Ook stelt ze dat haar cliënt het lang niet altijd eens is met wat er in drugsonderzoeken en in de media over hem is geschreven. ,,Hij wordt neergezet als grote speler in de internationale drugswereld. Maar volgens ons is dat op basis van discutabele informatie. Daar zullen we in ons pleidooi op terugkomen.’’
Dawes zit momenteel in de buurt van Lille een celstraf van 27 jaar uit voor een onderschepte partij van 1300 kilo cocaïne uit Venezuela en het vervalsen van documenten rondom zijn strafzaak. De Franse staat wil hem in ieder geval tot 2030 achter de tralies houden. Een eventuele straf in Nederland zou vanaf dan in kunnen gaan. Opdrachtgevers van moord worden zelden lichter gestraft dan uitvoerders, dus bij een veroordeling zou Dawes een levenslange celstraf kunnen verwachten.
De rechtszaak en het verhaal van de familie Meesters is nog altijd relevant. Gerard was een onschuldig slachtoffer, wiens leven in de ogen van drugscriminelen gelijk stond aan een partij gestolen hasj. Hoewel het misschien veel te lang heeft geduurd en het handelen van justitie geen schoonheidsprijs krijgt, verdienen de nabestaanden gerechtigheid. Of Dawes nu wordt veroordeeld of niet.
Het proces biedt de nabestaanden een kans om een rechtbank naar het bewijs te laten kijken, zoals het hoort in een rechtsstaat. Koen en Annemarie kunnen met eigen ogen gaan zien hoe Dawes kijkt naar de moord op hun vader en geeft de gelegenheid om zelf hun verhaal te doen in een slachtofferverklaring.
De zaak-Meesters is geen moordzaak uit een donker verleden, maar een actueel antwoord op het nog altijd verder verhardende drugsmilieu. Nederland dient uit te stralen dat niemand onaantastbaar is, ook al zitten de zware criminelen in Spanje, Dubai of Engeland. Van onschuldige burgers blijf je af.
De moord op mijn vader | nieuwe podcast Dagblad van het Noorden
De moord op mijn vader, de nieuwe podcast van Dagblad van het Noorden.
Dagblad van het Noorden-journalisten Liselotte Schüren en Jeroen Kelderman maken een unieke reconstructie van de brute moord op Gerard Meester in Groningen en de strijd van zijn kinderen voor gerechtigheid die volgt. In de podcast De Moord Op Mijn Vader komen vrijwel alle betrokken aan het woord.
Koen en Annemarie, de kinderen van Gerard Meesters, vertellen hun verhaal in de podcast. Tot hun grote frustratie is de opdrachtgever van de moord nog altijd niet veroordeeld. Al ruim 20 jaar strijden zij voor gerechtigheid. De schutter en zijn chauffeur zijn veroordeeld, maar wie gaf de opdracht tot deze wrede liquidatie?
De podcast De moord op mijn vader en dit verhaal waren niet tot stand gekomen zonder het jarenlange werk van DVHN-collega Rob Zijlstra.
De eerste twee afleveringen van deze zesdelige true crime podcast verschijnen dinsdag 29 oktober in alle bekende podcastapps en op www.dvhn.nl. Op die site en in de nieuwe DVHN-app is ook de rechtszaak live te volgen, van 12 tot en met 15 november.
