Robert Dawes bij zijn arrestatie na een groot internationaal politieonderzoek Beeld: Spaanse politie
Robert Dawes, een van de allergrootste drugscriminelen van Europa, verschijnt in november voor de rechtbank bij Schiphol. 22 jaar na de wrede moord op Gerard Meesters (52) in Groningen staat hij terecht als opdrachtgever.
Het proces zal de boeken ingaan als een van de meest bijzondere strafzaken uit de Nederlandse geschiedenis, maar is bovendien het sluitstuk van een decennialange strijd voor duidelijkheid door zoon Koen en dochter Annemarie van de in 2002 doodgeschoten Gerard Meesters.
De Groninger werd op 28 november 2002 in de deuropening van zijn eigen woning met acht kogels geliquideerd. Het bleek te gaan om een kille afrekening, door een drugskartel dat op zoek was naar zijn zus, Janette Meesters. De vrouw beging een doodzonde in het internationale milieu, door eerder dat jaar een partij van zo’n 1200 kilo hasj achterover te drukken in Spanje.
Organisatie op zoek naar zus van Meesters
Toen de criminele organisatie – met naar verluidt Robert Dawes aan het hoofd – de woning van Meesters’ zus doorzocht, vonden ze het adres van broer Gerard, aan de Uranusstraat in Groningen. Daar kreeg Meesters door een groep mannen een briefje uitgereikt met een telefoonnummer, waarop hij informatie moest doorgeven over zijn zus. Deed hij dit niet, dan kwamen de mannen terug. En niet om te praten, werd erbij gezegd.
Maar de schoolmeester wist niet waar zijn zus zich mee bezig hield, laat staan waar ze was. De criminelen lieten het niet bij dreigen en keerden vier dagen later terug. In koelen bloede schoten ze Gerard Meesters uit het leven. Hij werd 52 jaar.
Het gerechtshof in Leeuwarden zou in 2006 spreken van een ‘in ons land tot dusver nog zelden getoonde wreedheid, die kenmerkend is voor de allerergste vormen van criminaliteit’.
Twee keer levenslang voor schutter
Daniel Sowerby is de man die de schoten loste op de weerloze Groningse leerkracht. Al op 19-jarige leeftijd kreeg hij in het Verenigd Koninkrijk levenslang voor moord. We schrijven 1978. Na 23 jaar weet hij te ontsnappen uit een open inrichting en duurt het dus niet lang voor hij weer iemand van het leven berooft. Hoewel hij nog altijd ontkent, zien de rechtbank en ook het hof maar één straf. Levenslang, wederom.
Tijdens het proces houdt Sowerby zijn lippen op elkaar over zijn opdrachtgever. Hij geeft toe Meesters te hebben bedreigd en voor Dawes te hebben gewerkt, nadat die hem hielp ontsnappen. Maar hij houdt zich aan gedragscodes uit het spijkerharde milieu dat hij gewend is: wie praat, die gaat. Hoewel er aanwijzingen genoeg lijken te zijn, wordt Robert Dawes niet berecht.
Dawes opgepakt na groot internationaal onderzoek
Na een arrestatie in Dubai, maar een geflopte uitlevering naar Spanje in 2011, wordt Dawes na een enorm internationaal drugsonderzoek opgepakt door een speciale Spaanse politie-eenheid van de Guardia Civil nabij Marbella in 2015. Met een politiehelikopter wordt hij afgevoerd. De arrestatie is het resultaat van een onderzoek dat begon op basis van informatie van een infiltrant in Venezuela.
Een onderschepte lading van 1300 kilo cocaïne in Frankrijk doet hem de das om. In 2020 krijgt hij 22 jaar cel van de rechtbank in Parijs.
In de tussentijd, 15 jaar na de moord, doen kinderen Koen en Annemarie aangifte tegen Robert Dawes. Ze willen dat justitie alsnog alles op alles zet om de vermeende leider van het kolossale drugsimperium te vervolgen voor de moordopdracht tegen hun vader.
In de zomer van 2021 maakt het Openbaar Ministerie bekend de Brit voor de rechtbank te willen brengen. Na ruim drie jaar gaat het daadwerkelijk gebeuren, in het justitieel complex bij Schiphol in Amsterdam komende november. Vanwege veiligheidsredenen vindt het proces niet plaats in Groningen. Er zijn vier zittingsdagen voor uitgetrokken, tussen 11 en 15 november.
Zwaarste beveiligingsregime
Dawes had in Parijs een speciale plek in de rechtszaal: in een glazen kooi, omringd door vier gewapende en gemaskerde politiemensen die hem onafgebroken in de gaten hielden. De drugsbaas viel onder het zwaarst mogelijke beveiligingsregime dat Frankrijk kent. De drugsbaas overbrengen naar Amsterdam zal een logistieke monsteroperatie worden.
De bewijzen tegen Dawes voor betrokkenheid bij de Groningse moord doken al tijdens het politieonderzoek op, in 2003. De recherche hoort dan de Engelse drugscrimineel Tony S. in een afgeluisterd gesprek zeggen dat ‘ze met iemand’ hebben afgerekend. Niet met ‘haar zelf’, maar met iemand ‘in haar directe omgeving’. Deze S. staat in direct contact met Dawes.
‘Witch hunt’
Via een videoverbinding deed de narcoticakoning al eens kort zijn verhaal in de rechtbank in Groningen. Vanuit een Franse cel ontkende hij elke betrokkenheid. De vervolging voor de moord op Meesters noemde hij een ‘witch hunt’. Zijn advocaten Hester Pleiter en Mattanja Glismeijer willen niet ingaan op vragen.
Een eventuele celstraf in Nederland zal hij pas kunnen gaan uitzitten als zijn detentie in Frankrijk erop zit. Hij moet daar tot in ieder geval 2030 zitten, oordeelden de Parijse rechters. Als de rechtbank hier genoeg bewijs ziet voor betrokkenheid bij de moord hangt hem een zware straf boven het hoofd. Het brein achter een liquidatie wordt nooit milder bestraft dan de uitvoerder.
'Het is pijnlijk dat het zo lang heeft geduurd'
Voor Koen en Annemarie Meesters, de kinderen van de vermoorde Gerard, is het een ‘immense opluchting’ dat de strafzaak in november op de rol staat. ,,Het markeert een eind van een lange strijd’’, zegt Koen. ,,We hebben gestreden voor gerechtigheid voor de moord op onze vader. Een strijd vol inzet, frustraties en volharding.’’
Toch is er ook pijn over hoe Dawes jaren uit handen van justitie wist te blijven. ,,Het is bijzonder pijnlijk geweest dat het zo lang heeft geduurd voordat de echte dader, de opdrachtgever, ter verantwoording is geroepen. Al die tijd heeft hij in vrijheid geleefd. Hij heeft ongehinderd verder kunnen gaan en wellicht zelfs meer ellende veroorzaakt in de jaren na de moord.’’
,,Maar er overheerst een positief gevoel’’, meent de zoon. ,,We hopen dat dit proces zal bijdragen aan een gevoel van rust, zodra alles achter de rug is. Al zijn we bewust van de mogelijkheid van een eventueel hoger beroep, maar we blijven hoopvol dat dit uiteindelijk zal leiden tot gerechtigheid voor onze vader. En een afsluiting voor ons als familie.’’
