De regering neemt de tijd om na te denken over maatregelen tegen te dure energie. Het is verstandig om niet meteen het kruit te verschieten. Al doet de crisis sommigen wel pijn.
Begin dit jaar nog waren elektrische rijders de schlemielen onder de automobilisten. De wegenbelasting ging voor hen fors omhoog, waardoor voordeel ten opzichte van rijden op benzine wegsmolt. Daar zat je dan met je dure bolide. Dealers raakten hun Tesla’s die uit de lease kwamen nauwelijks kwijt.
De benzineprijzen en vooral die van diesel zijn inmiddels omhoog geschoten. En als de voortekenen niet bedriegen, is dit nog maar het begin. Nu ben je als elektrische rijder spekkoper.
Gekker moet het niet worden, maar zelfs GroenLinks-PvdA (Pro) wil nu een maximumprijs voor benzine. Ondernemersvoorman Jaco Vonhof pleitte in WNL op Zondag onder andere voor een fonds dat ondernemers helpt die door de hoge prijzen in de problemen komen.
Stap maar op de fiets kun je niet zeggen tegen installateur
Nu is er ook wat voor te zeggen dat de regering ingrijpt. Nederland heeft zo’n beetje de hoogste brandstofprijzen van Europa. Dat komt door hoge accijnzen en btw. 'Stap maar op de fiets’ kun je niet zeggen tegen de installateur die zijn klanten moet bezoeken of tegen oudere dorpsbewoners die naar het ziekenhuis moeten.
De nuchtere economische werkelijkheid is dat schaarste de oorzaak is van de prijsstijgingen. Ze zijn noodzakelijk om de vraag af te remmen. Het helpt al als mensen wat minder hard rijden en wat vaker de auto laten staan. Een accijnsverlaging zou ook degenen bevoordelen die puur uit statusoverwegingen een veel te grote en zware auto hebben. Verder kost het de staatskas 1 miljard euro als de accijns met een dubbeltje omlaag gaat. Het helpt dus weinig, terwijl er bezuinigingen of andere belastingverhogingen tegenover moeten staan.
Mentaliteitsverandering
Daarom valt het te prijzen dat premier Rob Jetten en zijn collega’s eerst even nadenken voordat ze met maatregelen komen. Ze hebben al een noodpakket aangekondigd voor mensen met een laag inkomen. Er zal meer nodig zijn om ook anderen te helpen, maar daarnaast moet het kabinet plannen smeden hoe we versneld minder afhankelijk worden van fossiele energie.
Dat vergt een mentaliteitsverandering. Eerdere energiecrises liepen doorgaans met een sisser af en daarna was het weer business as usual, terwijl telkens de conclusie was dat we te afhankelijk zijn van fossiele energie. We zijn wel begonnen met de energietransitie, maar zoals alle veranderingen roept die veel weerstand op. Daarom mag de huidige crisis best wat pijn doen, zodat het tot iedereen doordringt dat die transitie gewoon noodzakelijk is.
