Zonder vertraging reis je met supersnelle treinen door het land van de rijzende zon: Japan

Station Tokio, Japan. We wachten op de shinkansen naar Kanazawa. Deze supersnelle trein vertrekt om 11.24, we zitten in coupé 6. Op het perron staat precies aangegeven waar we moeten wachten, op z’n Japans, dus keurig in een rij. Om 11.12 rolt de ‘Hakutaka’ het station binnen. Voordat we in mogen stappen, gaat een schoonmaakploeg de trein door, om 11.20 uur gaan de deuren open en om precies 11.24 zet de trein zich in beweging. Nauwkeurigheid, netheid en stiptheid is de norm in Japan. Aan vertragingen doen ze niet en mocht het in het hoogst uitzonderlijke geval wel zo zijn, dan vliegen de nederige ‘sumimasen’-nen je om de oren.

Het is typerend voor het openbaar vervoer in Japan: alles gaat keurig op tijd. Voor onze rondreis door Japan kochten we een JR Pas, waarmee je gedurende een periode kunt rondreizen per trein. Van boemels tot shinkansen, hoewel je voor die laatste wel stoelen moet reserveren. Die Shinkansen is het netwerk van gestroomlijnde hogesnelheidstreinen van Japan. Ze worden ook wel de kogeltreinen (bullet trains) genoemd. Het is de ideale manier om grote afstanden in Japan te overbruggen.

De treinen staan bekend om hun snelheid én akelige precisie. De gemiddelde vertraging per trein per jaar is minder dan een minuut, wordt gezegd. Shin staat voor nieuw en kansen voor lijn of traject. Elk traject heeft een eigen naam. De trein van Tokio naar Kanazawa is het Hokuriku-traject. De treinen die op dit traject rijden hebben ook een naam: de Hakutaku en Kagayaki.

Voordat we op perron 20 in Tokio stonden, hadden we onze stappentarget van die dag al bereikt. Het station is namelijk een van de grootste van Japan. De weg vinden is als een sudokupuzzel oplossen: goed kijken is het devies. De juiste routekleuren volgen en de borden en bewegwijzering op de grond goed in de gaten houden. We hebben er een dikke drie kwartier over gedaan, net op tijd om nog een bentobox (Japanse kant-en-klare lunchbox) op het station te scoren zodat we – net als onze Japanse medepassagiers – tijdens de drie uur durende treinreis kunnen lunchen.

Een conducteur komt af en toe langs om te kijken of alles ordentelijk verloopt in de coupé. Met een beleefd knikje komt hij de coupé binnen en verlaat hij even later coupé. Want respect, daar draait het om in Japan. Ook in de trein. Passagiers zal je ook niet horen praten of telefoneren, het is in de ogen van Japanners onbeleefd om een ander lastig te vallen met jouw geklets.

Uit het raam zien we de wolkenkrabbers plaatsmaken voor het vlakke landschap rondom Tokio dat vervolgens verandert in een berglandschap. Onze medepassagiers zijn niet alleen forensen en toeristen, ook wintersporters laten zich graag snel naar de pistes in de bergen rond Nagano vervoeren. Moeiteloos zoeft de Hakutaku over zijn privéspoor, bochten worden licht hellend genomen om maar geen snelheid te hoeven verliezen.

Soms is het minutenlang donker: voor deze trein zijn lange tunnels door de bergen aangelegd. Shinkansen biedt supermoderne treinen, met veel ruimte voor passagier en zijn bagage, gratis wifi (dat prima werkt) en een hygiënisch toilet met verwarmde bril en bidetfunctie (zoals overal in Japan). Maar ook voorzien van een fenomeen dat in Nederland (helaas) is uitgestorven: de mobiele koffiejuffrouw/meneer. In de kar een ruim aanbod aan warme en koude dranken en etenswaren. Toch handig als je zin in koffie hebt of je bentobox eerder leeg was dan voorzien.

Een ander traject dat we met de snelle trein overbruggen, tussen Osaka via Kyoto en Nagoya naar Tokio, heet de Tokaido Shinkansen en is 515 kilometer lang. Een bijzonder traject, want hier reed in 1964 – zestig jaar geleden - de allereerste shinkansen tussen Tokio en Osaka. Precies op tijd voor de Olympische Spelen die dat jaar in Japan werden gehouden. We vliegen door het landschap met snelheden tussen de 250 en 300 kilometer per uur. En toch voel je daar helemaal niks van, zo soepeltjes rijdt de trein over zijn eigen spoor. Ook het stilstaan en wegrijden bij tussenstations: een vliegend tapijt is er niks bij.

Dit traject voert langs een van de grootste bezienswaardigheden van Japan: vulkaan Fuji. Moet je wel aan de goede kant van de trein zitten en het moet goed weer zijn, want de vulkaan hult zich vaak in nevelen. We hebben geluk. Het is een van de schaarse dagen dat Fuji zich in vol ornaat laat zien. En met dit magische plaatje op het netvlies zoeven we geruisloos verder richting Tokio. We hebben een van de grootste iconen van Japan gezien, dus we kunnen met een gerust hart weer naar huis.