Warme drank of soep is altijd goed. Foto: Getty Images
De jaarlijkse griepepidemie lijkt eraan te komen. Afgelopen week bezochten 51 op de 100.000 mensen de huisarts met griepachtige klachten, meldde het RIVM en de verwachting is dat dat aantal deze week verder zal oplopen. Voor wie ermee is geveld, zit er niets anders op dan in bed blijven liggen en uitzieken. Toch? Of helpen wondermiddeltjes als kippensoep, honing of warme wijn je sneller op de been? Experts over wat wel en niet werkt.
Honderden mensen zieken deze dagen thuis uit, in bed, of onderuitgezakt op de bank. Want dat is wat je moet doen als je griep hebt: rusten. Simpelweg dat ellendige gevoel, de koorts, hoofd- en spierpijn wegslapen.
Rust voldoende
„Het beste wat je kunt doen, is voldoende rust nemen”, zegt professor huisartsgeneeskunde Dirk Devroey. „Inspanningen zijn uit den boze. Je moet je lichaam de kans geven om te herstellen. Koorts woekert gemiddeld vier dagen in je lijf. Is die verdwenen, dan kun je het beste nog één tot drie dagen rust nemen. Reken erop dat je tussen de vier en tien dagen thuis bent.”
Neem geen paracetamol
Veel zieken nemen paracetamol of ibuprofen om de koorts te lijf te gaan. „Maar als je griep hebt, raad ik dat stellig af”, zegt Devroey. „Het doet de temperatuur in je lijf dalen, maar die koorts is juist nodig om de griep klein te krijgen. Het kan zich veel minder goed vermenigvuldigen bij 38 dan bij 36 graden.”
Wel is het zo dat paracetamol verzacht en verlicht. „Het stilt de pijn, maar verkort het ziekteproces niet, dus neem het met mate.”
De professor benadrukt ook dat antibiotica nemen geen zin heeft. „Intussen weten we dat ze niet werken tegen griep, omdat het een virus is en geen bacterie.”
Verzacht met water
Behalve koorts en koude rillingen, behoren ook snotteren, keelpijn en droge hoest bij de ellende: „In dat geval verzacht water je keel”, zegt Devroey. Ook diëtist Michaël Sels benadrukt het belang van goed gehydrateerd blijven en niet uitdrogen. „Als mensen ziek zijn, vergeten ze vaak te drinken, maar het is belangrijk om gehydrateerd te blijven.”
Devroey raadt anderhalve liter water per dag aan. „Heb je meer dan 40 graden koorts, dan mag het meer zijn, omdat je dan extra zweet.”
Maak zelf neusspray
Devroey: „Neussprays met pseudoefedrine erin raden we af omdat die het neusslijmvlies kunnen beschadigen. Ze zijn alleen te gebruiken op voorschrift van een arts. Gebruik liever een zoutoplossing.”
Die kan je makkelijk zelf maken, met keukenzout. „Meng een halve liter water met keukenzout tot je merkt dat het niet meer oplost. Doe dat in een spuitje en duw het in je neus. Het is een heel goedkope manier om je neus vrij te houden.”
Duur fysiologisch water kopen in de apotheker kan je schrappen. Water met keukenzout doet wat het moet doen. „Laat je niet verleiden met verkoopargumenten als extra ontsmettend of op basis van zeewater.”
Stomen
Devroey: „Stomen – met een handdoek over je hoofd boven een kom heet water – moedig ik aan. Het verzacht de luchtwegen en het hoesten. Een product als eucalyptus toevoegen is aangenaam, maar je zal er niet sneller door genezen.”
Kikker op met comfort food
Ook huis-, tuin- en keukenmiddeltjes zijn geliefd om sneller te herstellen. Honing, citroen, kippensoep, knoflook, whisky met kaneel: het wemelt op het internet van de ingrediënten die de griep moeten bestrijden. „Allemaal zaken die je onder de noemer comfort food kan categoriseren”, zegt diëtist Sels. „Een bouillon die uren heeft staan pruttelen op het vuur, spreekt meer aan dan een frisse salade als je ziek bent. Het maakt het ziek zijn net iets draaglijker, maar het is niet zo dat deze middeltjes genezend werken.”
Warm melk op
Volgens Devroey is warmte de sleutel. „Warme melk. Warme kruidenthee. Warme wijn. Warmte helpt ons uitzieken. Net als koorts brengt het je lichaamstemperatuur omhoog wat zorgt voor minder reproductie van virussen.”
Sterk aan met kippensoep
Kippensoep heeft intussen een mythische status gekregen als ultieme griepbestrijder. Maar volgens Devroey bestaat er geen wetenschappelijk bewijs dat de soep ook echt helpt. Er zijn hier en daar wat experimenten geweest die aantonen dat kippensoep in een reageerbuis witte bloedcellen, betrokken bij ontstekingsprocessen, afremmen. Alleen werden de experimenten nooit op mensen uitgevoerd.
„Maar dat er geen bewijs is, wil niet zeggen dat de soep niet kan opkikkeren”, aldus de professor. „Die extra calorieën kunnen je helpen aansterken. Bovendien is soep extra vocht. En soep is gezond, zolang je het zelf maakt.”
Slik een snoepje
Suikervrije keelpastilles duiken op bij de kassa’s van supermarkten. Maar halen ze iets uit? „Die pastilles doen hetzelfde als een snoepje of een Chocotoff. Ze brengen de vochtproductie op gang, wat wel weer goed is”, aldus Devroey.
„Keelpastilles waar lidocaïne in zit, helpen wel”, weet de professor. „Lidocaïne is een pijnstiller en zit onder meer in Strepsils. Het werkt zolang je het pilletje in je mond houdt. Maar genezen doet het niet, je zult alleen wat minder last hebben tijdens het praten of eten.”
Eet dagelijks een stuk fruit
„Vitamine C slikken wanneer je voelt dat je griep begint te krijgen, heeft geen zin”, weet Devroey. „Het ziekteproces zal je er niet mee inkorten.” Ook preventief extra vitamines slikken heeft geen zin. „Veel mensen nemen multivitaminen en voedingssupplementen om griep te voorkomen, maar dit heeft alleen zin als je bewezen tekorten hebt”. legt de professor uit. „Vitamine C krijg je voldoende binnen als je één stuk fruit per dag eet. En als de zon het laat afweten, kan je vette vis eten, margarine en boter, verrijkt met vitamine D.”
Tackel stijfheid
Wanneer de griep voorbij is, kun je nog weken last hebben van stijfheid in je lijf. „Als de koorts verdwenen is, kun je de normale dagelijkse activiteiten weer oppikken. Dat wil niet zeggen dat je moet gaan joggen, maar wel dat je in huis begint te functioneren of een kleine wandeling gaat maken om de spieren weer aan de praat te krijgen. Bewegen is belangrijk.”
