Minder chocoladereep voor meer geld. Dat levert een nominatie voor het Gouden Windei op Foto: ANP
Perendrank die vooral uit appelsap bestaat, cheddarsaus met nauwelijks kaas en krimpflatie bij chocoladerepen. Wat deze producten gemeen hebben? Allen zijn genomineerd voor het Gouden Windei.
Voedselwaakhond Foodwatch deelt dit jaar voor de zestiende keer het Gouden Windei uit. Dat is de prijs voor het meest misleidende voedselproduct van het jaar. De nominaties zijn woensdag bekendgemaakt. Campagneleider Frank Lindner (46) schrok van de producten. „Krimpflatie en fruitvaagheid waren nadrukkelijk aanwezig.”
Foodwatch wil aandacht voor misleidende verpakkingen omdat zij het oneerlijk vinden dat consumenten niet goed weten wat zij kopen. „We willen meer transparantie.”
Fruitvaagheid
Bij de perensiroop van Van de Boom gebruikt Lindner de term fruitvaagheid. „Op de verpakking staat een populaire vrucht, zoals in dit geval peer, terwijl in werkelijkheid de siroop voor 75% uit appel bestaat en maar 10% uit peer. Daardoor krijgt de supermarktganger iets anders in de winkelwagen dan hij denkt. Dat is volgens ons misleidend.” Van de Boom is samen met Innocent Citrus Shield en 1 de Beste Ice Tea Peach genomineerd.
Krimpflatie is ook zoiets. Een terugkerend probleem volgens Lindner. „Dit jaar zien wij de melkchocoladerepen van Milka. Deze gingen van 100 naar 90 gram en werden duurder. De consument verwacht hetzelfde product en kijkt niet naar een wijziging in gewicht of ingrediënten. Ze krijgen onverwacht minder waar voor hun geld.”
De cheddarsaus van Calvé is genomineerd omdat in de saus slechts 1% cheddarkaas zit, terwijl de verpakking iets anders suggereert. John West Protein Tonijnmoot benadrukt het hoge eiwitgehalte in het product alsof het iets bijzonders is, terwijl tonijn van nature al veel eiwitten bevat. Ella’s Kitchen Crispy Lentil Sticks is genomineerd omdat het zich presenteert als een linzensnack, maar maïsbloem het belangrijkste ingrediënt is.
Wakker schudden
De campagne is bedoeld om zowel de consument als de fabrikant wakker te schudden. „Meestal passen bedrijven hun verpakkingen aan na de nominatie. Zo had de Jumbo een aantal jaar geleden op hun Ice Tea verpakkingen verkondigen dat het drankje goed was voor je haar en nagels, terwijl dit niet bewezen was. Toen wij hen nomineerden hebben zij dit van de verpakking gehaald.”
Een enkel bedrijf doet dat niet. Zo paste de Albert Heijn de Lekkerbek verpakkingen niet aan. De supermarkt kreeg de spottend bedoelde prijs nadat de hoeveelheid vis stilzwijgend van 75% naar 55% ging. De krokante laag werd dikker. „De supermarkt was het niet eens met de nominatie, en zeker niet blij met de prijs”, herinnert Lindner zich. De Albert Heijn gaf aan dit te hebben gedaan nadat een consumentenonderzoek uitwees dat consumenten juist een krokantere korst wilden.
Strenger beleid nodig
De oplossing ligt volgens Lindner bij nieuw beleid. „Er moeten strengere regels komen. Want wat deze bedrijven doen, is op dit moment legaal in Nederland. Maar vinden wij onethisch.” In Frankrijk zijn strengere regels. „Als een bedrijf daar aan krimpflatie doet, moeten zij dit vermelden.” Lindner zou een vergelijkbare wet graag in Nederland zien.
Stemmen via Foodwatch
Consumenten dragen de producten zelf aan. Gedurende het jaar kunnen klanten producten opgeven. Die worden dan getest en daar zijn nu zeven producten van genomineerd. Via de website van Foodwatch kan je stemmen welke jij het meest misleidend vindt. „We zijn kritischer geworden met zijn allen. We krijgen meer meldingen binnen, de tactieken van bedrijven vallen ons dus steeds meer op.”
Ondanks dat blijven consumenten erin trappen. „Dat is niet gek”, zegt Lindner. „In de supermarkt maken wij binnen enkele seconden een keuze. De voorkant van het product is daarin meestal leidend. De kleine letters op de achterkant lezen wij niet.” De genomineerde bedrijven hebben nog niet gereageerd. „We lichten ze 24 uur van tevoren in. Maar tot nu toe heeft geen van hen een reactie gegeven.”
Lindner heeft nog één belangrijke tip voor in de supermarkt. „Je moet met een andere blik de supermarkt in. Kijk naar elke verpakking als een reclame. Als je de waarheid over een product wilt weten, moet je helaas de kleine lettertjes op de achterkant lezen.”