Ouderen kunnen gedwongen zijn te hun woning te verkopen als ze de hogere woonlasten niet kunnen dragen. Foto: ANP
ABN Amro zette deze week als tweede Nederlandse grootbank het mes in aflossingsvrij lenen, onder zware druk van de Europese Centrale Bank (ECB). Andere geldverstrekkers willen deze populaire hypotheekvorm echter gewoon onder de oude voorwaarden blijven aanbieden.
Eerder stelden Rabobank en ASN al maxima aan nieuwe aflossingsvrije hypotheken. De banken verstrekken, net als ABN Amro, nog hooguit 30 procent van de woningwaarde als aflossingsvrije hypotheek, waar dat eerder 50 procent was.
Ook zit er nu meestal een maximum van 150.000 euro aan vast. De banken gehoorzamen aan nieuwe eisen van de ECB, die vindt dat ze te veel risico lopen door hun blootstelling aan aflossingsvrije hypotheken.
„Het is echt van de zotte. Ik vind het een onbegrijpelijke beslissing van de ECB”, zegt Michiel Meijer, commercieel directeur bij De Hypotheekshop. „Ze gaan voorbij aan de goede Nederlandse pensioenvoorziening en de stabiliteit van de huizenmarkt hier. Dit is geen Italië of Frankrijk.”
Met name ouderen met een hoge aflossingsvrije lening zijn de klos, omdat zij bij een verhuizing of oversluiten nu moeten gaan aflossen.
Zij kunnen nog wel terecht bij andere geldverstrekkers, zegt Meijer. „Ik weet van bijvoorbeeld Munt Hypotheken, bijBouwe en verzekeraars dat zij dit als een moment zien om hun onderscheidende positie in de markt te uiten. Zij staan niet zoals de vier grootbanken onder controle van de ECB, maar van de Autoriteit Financiële Markten. En die kijkt er anders tegenaan.”
Volgens Meijer kan er zo flink geld verschuiven. „Er zijn meer pensioenfondsen en investeerders die niet snappen waarom deze beperkingen worden ingevoerd. Ik denk dat er een hele klantenstroom in beweging komt. Adviseurs worden er blij van.”
De AFM houdt vooralsnog alleen vast aan de grens van 50 procent van de woningwaarde. „Het hebben van een aflossingsvrije hypotheek hoeft niet te betekenen dat je later een probleem krijgt. Het is wel belangrijk dat je een goed beeld hebt van je hypotheek en je toekomstige financiële situatie”, aldus de financiële waakhond.
Meer dan voldoende waarborgen
Hypotheekverstrekker bijBouwe is van plan om op oude voet aflossingsvrije hypotheken te blijven verstrekken, zegt oprichter Bouwe Kuik. „Met de huidige leennormen zijn er al meer dan voldoende waarborgen om kredietrisico te beheersen. In veel gevallen is een aflossingsvrije lening geen risico, maar een rationele keuze. Waarom zou je in Nederland al je vermogen vastzetten in stenen, als je ook pensioen opbouwt?”
Ook Munt Hypotheken, met nu 35 miljard euro in hypotheken, gaat op de oude voet door. „Wij worden op dit moment op geen enkele manier gedwongen door wet- of regelgeving om aflossingsvrij lenen verder te beperken”, zegt directeur Menno Luiten.
Luiten snapt ook niet waarom alle huiseigenaren zo aangepakt moeten worden. „Met name ouderen hebben vaak een hoge overwaarde in hun woning zitten. Dan vraag je je af: wat is dan het risico van aflossingsvrij lenen? Voor andere klanten kan het nuttig zijn om je aflossingsvrije lening af te bouwen. Maar dat hoeft niet met de botte bijl, zoals de ECB nu eist.”
Volgens Meijer krijgen Nederlandse grootbanken, die onder controle staan van de ECB, echter hoge boetes als zij niet aan de nieuwe beperkingen voldoen. Een bron zegt dat ze hun blootstelling aan aflossingsvrij zelfs in razend tempo moeten verminderen, met 5 procent per jaar. Volgens Luiten van Munt Hypotheken doen ze dit al indirect. „Consumenten betalen bij banken al vaak 0,4 of 0,5 procent meer dan voor een annuïtaire lening.”
’Minder snel verhuizen’
Oscar Noorlag van Van Bruggen Adviesgroep geeft het voorbeeld van huiseigenaren met een aflossingsvrije hypotheek van 300.000 euro tegen 3,5 procent. Hun bruto maandlast gaat bij een verhuizing of oversluiting 236 euro omhoog, doordat ze op 150.000 euro moeten gaan aflossen.
„Wij verwachten dat deze maatregel ervoor gaat zorgen dat minder woningeigenaren met een aflossingsvrije hypotheek, vooral ouderen, minder snel gaan verhuizen. Ook het extra opnemen van een deel van de overwaarde wordt moeilijker.”
