Wat is er te zien in een museum zonder muren? Aaron (26) vertelt het met de Veldatlas van Groningen

„We laten mensen op een vernieuwende manier kennismaken met Groningen”, zegt projectleider Aaron Migchels (26) van de Coöperatie Sterke Musea. Dat is een samenwerkingsverband van tientallen Groninger musea dat zich inzet om het museale veld in Groningen professioneler en toekomstbestendiger te maken.

Volgens Aaron is Veldatlas bedoeld om mensen letterlijk het landschap in te trekken. „Als je op stap bent, kun je onderweg met de app op locatie allerlei interessante verhalen ontdekken. Je scant een QR‑code en je krijgt een animatie, een korte film of een kunstzinnige reconstructie’’, legt hij uit. „Veldatlas laat mensen op een andere manier naar het landschap kijken. Verhalen uit en van het landschap worden ter plekke verteld, met behulp van verschillende vormen van kunst en media.”

Zaterdag werd in de dorpskerk van Midwolda de eerste route gepresenteerd. Die locatie is bewust gekozen. De kerk uit 1738 werd gebouwd als vervanging van een imposante romaanse kerk, een paar kilometer verderop.

Die middeleeuwse kerk, bekend als Ol‑Kerke, had vier forse torens en was zelfs groter dan de Martinikerk in Groningen. Ze stond tussen Midwolda en Nieuwolda, maar werd verlaten doordat de Dollard steeds verder oprukte. Het dorp liep leeg en de kerk ging uiteindelijk verloren. De plek waar zij stond, aan de huidige Kerkelaan, is nog altijd zichtbaar als een lichte verhoging in het landschap.

De eerste route van Veldatlas, waarin het verhaal van dit verdwenen godshuis centraal staat, is ontwikkeld in samenwerking met het Cultuurhistorisch Centrum Oldambt (CHC Oldambt). „Ter plekke in het landschap zie je de imposante kerk weer opduiken op je scherm”, zegt Aaron. „Het is bijna alsof je even terugkijkt in de tijd.”

Veldatlas richt zich zowel op inwoners als op toeristen. „Veel Groningers weten niet wat voor moois of wat voor verleden hun eigen streek heeft. En toeristen komen juist voor dat erfgoed. Met Veldatlas brengen we het Groninger landschap en erfgoed digitaal bij de mensen.”

Veldatlas is een Toukomstproject. Toukomst is een groot ideeënprogramma waarbij Groningers zelf plannen konden indienen om de provincie sterker en mooier te maken. Het project wordt betaald en ondersteund door het Nationaal Programma Groningen en door Cultuurloket DigitAll. Dat is een organisatie die culturele instellingen ondersteunt bij digitale vernieuwing.

Met één route is Veldatlas nog lang niet klaar. Uiteindelijk moeten er 25 routes komen. Zo werkt kunstenaar Arjen Boerstra uit Den Horn aan een route over het veranderende landschap rond de Eemshaven. Daarin staat de groei van de industrie en de impact op het omringende land centraal.

Ook in Westerwolde wordt gewerkt aan een route over heksenvervolgingen en oude grensverhalen. Aaron verwacht dat het project zeker tot 2029 doorloopt. „Er zit veel werk in. Je begint met een idee, maar daarna volgt onderzoek, filmen, animeren, testen. Het nodigt uit om te wandelen en te denken: wat heb ik eigenlijk gezien? O, zit dat zo.”