Anti-drone netten worden door Stichting de Leeuw Kyiv, waaraan Kees Huizinga is verbonden, vanuit Nederland naar Oekraïne getransporteerd. Foto: DVHN
Rusland bestookt Oekraïne dagelijks met een stortvloed aan drones. Om te voorkomen dat die inslaan op auto’s en legervoertuigen haalt Stichting de Leeuw Kyiv van onder anderen Kees Huizinga oude vis- en bloembollennetten uit Nederland. Die worden boven wegen naar het front gespannen.
Met enige regelmaat appt Kees Huizinga naar zijn appgroep foto’s en filmpjes van de oorlog. Die varieren van raketinslagen in Oekraïense steden tot landkaarten van Oekraïne met daarop een wirwar van vliegroutes van drones, die vanuit Rusland worden afgeschoten.
De aantallen verschillen van dag tot dag. „De ene nacht zijn het er 150, de volgende 550, dan weer 600, daarna 300, maar ook weleens 50. Er gaat geen nacht voorbij zonder dat Rusland drones afschiet. Toen een paar weken geleden 19 drones het Poolse luchtruim binnendrongen, was de hele wereld in paniek. Over Oekraïne hoor je bijna niemand.”
Ongeveer 85 procent van de drones wordt door afweergeschut uit de lucht geschoten. De overige komen neer op flats, woningen, distributiecentra, fabrieken, infrastructuur. Elke dag opnieuw vallen er burgerslachtoffers. „Hier vliegt af en toe ook iets over, maar er zit hier geen speciaal doelwit voor Rusland”, zegt de in Hellum geboren Huizinga die een boerderij runt in Kischenzi in midden-Oekraïne.
Kees Huizinga woont en werkt al 23 jaar in Oekraïne. Foto: DVHN
Alle Oekraïeners zijn volgens hem klaar met de oorlog, maar niemand wil dat Oekraïne zich moet overgeven. Dus bereiden ze zich voor op de vierde oorlogswinter. Die wordt weer zwaar, want Rusland bombardeert ook nog steeds de energievoorzieningen. „In heel Oekraïne zijn inmiddels wel gasturbines neergezet die zowel elektriciteit als warmte opwekken. Als de stroom uitvalt, komt er dankzij die gasturbines nog wel water uit de kraan en doet de centrale verwarming het ook nog, dus niemand vriest dood.”
Zijn eigen boerenbedrijf functioneert ook nog steeds naar behoren. De export van graan gaat nog steeds grotendeels via de Zwarte Zee.
Anti-drone netten op transport vanuit Nederland naar Oekraïne. Foto: DVHN
Wel wordt het steeds moeilijker voor hem om personeel te vinden. Ook veel bedrijven die Huizinga moet inhuren, kampen met personeelstekorten. Landbouwbedrijven zijn voor 50 procent vrijgesteld om mensen aan het leger te leveren, maar bouwbedrijven en autogarages niet. „Daar hebben wij last van. Ook de vrachtauto’s van Stichting de Leeuw Kyiv kunnen niet altijd snel worden gerepareerd.”
Met Stichting de Leeuw Kyiv, waaraan hij is verbonden, worden tegenwoordig veel transporten van oude vis- en bloembollennetten uit Nederland gefinanceerd. Begin deze maand gingen dertig trucks met netten naar Oekraïne. Deze spannen ze in Oekraïne boven de wegen naar het front. „Deze tunnels van netten voorkomen dat er kamikazedrones inslaan op personenauto’s, legervoertuigen en tanks. Als een drone met een granaat eronder tegen zo’n net aanvliegt, dan raakt hij er met z’n propellertjes in verstrikt.”
Anti-drone netten boven een weg in Oekraïne. Foto: DVHN
De netten kunnen ze in Nederland gratis afhalen, want de meeste worden na gebruik afgedankt. De kosten bedragen volgens Huizinga tussen de 3000 en 3500 euro per transport. Stichting de Leeuw Kyiv heeft volgens hem al meer dan honderd van dergelijke transporten gefinancierd. Het geld wordt opgebracht door de donateurs van de stichting.
Volgens Huizinga wordt er aan het front amper nog van man tot man gevochten. Boven een zone van 10 kilometer breed - de zogenaamde killerzone - hangen tienduizenden observatiedrones van beide kanten. „Wanneer een commandopost de beelden via laptop of iPad doorkrijgt, stuurt een team uitgerust met 3D-brillen kamikazedrones met een joystick naar het doelwit. Zo wordt de oorlog nu aan het front gevoerd.”
Desondanks zit er al tijden weinig beweging in het front. Ook de vredesonderhandelingen zitten in een impasse, om niet te zeggen dat ze in de kiem zijn gesmoord. Begin Huizinga niet over Trump. „Die is geen knip voor de neus waard. Nu roept hij weer dat hij aan de kant van Oekraïne staat. Morgen slaat hij weer andere wartaal uit.”
Europa reageert in zijn ogen veel te soft op Russische drone-aanvallen, sabotage en propaganda. Van alle kanten wordt er druk op de EU uitgeoefend, ook door Trump. In zijn toespraak voor de Verenigde Naties deze week stelde hij dat Europa naar de verdoemenis gaat. Huizinga maakt zich er boos over: „Daar is geen enkele reden toe. Het is juist fantastisch om in Europa te wonen. Wees blij dat je zonder paspoort naar Frankrijk op vakantie kunt en de kofferbak vol wijn mee kan terugnemen.”
Je zou misschien verwachten dat Huizinga nog weinig hoop koestert op een voor Oekraïne gunstige afloop. Maar dat is niet zo. „Rusland is veel zwakker dan we denken. We moeten Rusland niet onderschatten, maar zeker ook niet overschatten. De NAVO had die drie straaljagers boven Estland rucksichtloos uit de lucht moeten knallen. Ik woon nu 23 jaar in Oekraïne en ben ook een jaar in Rusland geweest. Er is maar één manier om Russen de les te lezen: je moet ze keihard aanpakken.”