Ineke Pals en Tieme Pals in de tijdelijke kunstwinkel in het centrum van Stadskanaal. Foto: Harry Tielman
Lege etalages en stille winkelstraten in het centrum van Stadskanaal. Ondernemers maken zich grote zorgen over de aantrekkingskracht van het gebied en willen er samen met inwoners en politiek de schouders onder zetten om er iets aan te doen.
„Tjonge, jonge, jonge. Dit gaat me echt aan het hart. Die winkel staat leeg, en die, en die”, zegt Tieme Pals (67). Hij loopt door het hart van Stadskanaal. Pals had zeker veertig jaar een kapsalon in het centrum en zit nu in de activiteitencommissie die probeert het gebied levendig te houden. Hij wijst op de borden met teksten als ’te huur' en ‘te koop’. „Al die winkels die dicht zijn: het doet me zeer. Vooral veel onderscheidende familiezaken zijn weg.”
Samen met vijf medevrijwilligers probeert hij met beperkte middelen activiteiten te organiseren die bezoekers trekken. Evenementen blijken daarbij volgens hem een succesfactor. „De Moonlightshopping, de Kunstmarkt met bijna honderd deelnemers en de Knoalster Nacht trokken grote aantallen bezoekers en zorgden voor extra aanloop naar winkels en horeca”, vertelt Pals. „Dat moeten we meer doen. Juist ook in de zomer. Winkelen is meer dan boodschappen doen. Sfeer is belangrijk als je mensen wilt interesseren om vaker naar het centrum te komen.”
Ineke Pals en Tieme Pals wandelen door het centrum van Stadskanaal. Foto: Harry Tielman
Hij pleit voor financiële en praktische ondersteuning, ook vanuit de gemeente, zodat evenementen kunnen doorgroeien en het centrum aantrekkelijk blijft voor inwoners en toeristen. „Dat kunnen we niet alleen. Dat moeten we samendoen: ondernemers, publiek en politiek. Moeten we ons hierbij neerleggen en zeggen: het is wat het is? Nee toch?”
Groningen en Oldambt hanteren een leegstandverordening. Eigenaren zijn verplicht leegstand te melden zodat de gemeente kan ingrijpen. Stadskanaal kent zo’n regeling niet. Wel onderzoekt de gemeente hoe leegstand sneller kan worden aangepakt en in welke gevallen actie mogelijk is. Begin november moet de uitkomst bekend zijn.
’Stadskanaal presteert goed'
Opvallend genoeg presteert Stadskanaal volgens recente cijfers van retailonderzoeker Locatus (januari 2026) relatief goed. Van de 250 winkelpanden in de winkelgebieden staan er 33 leeg: een percentage van 13 procent, lager dan in vergelijkbare gemeenten als Veendam en Oldambt. Daar staat respectievelijk 25 en 17 procent van de winkels leeg. Locatus vergeleek Stadskanaal met 15 gemeenten.
Toch is de zorg bij ondernemers groot, mede door de concurrentie van online verkoop. „Winkeliers hebben huur, energie, personeel, belastingen en ze moeten zelf ook nog leven.'’
Lichtpuntjes
Er zijn ook lichtpuntjes. In de voormalige Bruna is een pop-up kunstcadeauhuis geopend. Tijdens Moonlight Shoppen en de daaropvolgende kerstmarkt eind vorig jaar opende een groep kunstenaars een tijdelijke winkel in een leegstaand pand. Olaf Jansen (66) uit Assen is een van de kunstenaars. „We huren het voor een laag bedrag. Schilderijen, quilts, foto’s, sieraden, het trekt mensen. Misschien kunnen we doorgaan.”
„De eigenaar stelde het pand kosteloos beschikbaar. Dat mondde uit in een groot succes met honderden bezoekers’’, betoogt initiatiefnemer Ineke Pals. Ze roept andere vastgoedeigenaren op om mee te werken: „ Liever een tijdelijke invulling dan leegstand. Dit soort activiteiten brengt leven in het centrum. Een leegstaande winkel is voor niemand aantrekkelijk.” De kunstenaars blijven in elk geval tot eind februari en hopen dat het voorbeeld laat zien dat leegstand ook anders kan worden aangepakt.
De vraag blijft hoe Stadskanaal het tij kan keren. De activiteitencommissie is vastberaden. „We moeten het centrum weer levendig krijgen”, zegt Tieme Pals. „Maar dat lukt alleen als we het samen doen. Een levendig centrum ontstaat niet vanzelf. En het gaat zeker niet alleen om de sfeer. Vergeet niet: de winkels zijn een van de grotere werkgevers hier in Stadskanaal.'’
'We kopen veel op internet'
Bezoekers herkennen het probleem, maar wijzen ook op hun eigen koopgedrag als we in het centrum willekeurig mensen bevragen. „We doen het zelf: we kopen online”, zegt Mark (36) uit Musselkanaal. Bea (65) uit Stadskanaal mist een goed openbaar toilet. Gerrit (56) uit Nieuw-Buinen vindt evenementen leuk, maar betwijfelt of de tijd van volle winkelstraten terugkomt. Sven (26) en Marike (24) bestellen veel online, maar komen voor boodschappen nog wel naar het centrum. „Meer activiteiten in de zomer zou leuk zijn.” Joyce (32) uit Stadskanaal vindt het allemaal wel prima. „Er is leegstand, maar er is ook nog genoeg aanbod. Maak van lege winkels appartementen, dan komt de loop in het centrum vanzelf weer terug.”
