Stadskanaal zet in op megaproject: Dideldom als motor voor economische vernieuwing van de regio. Kosten: 91 miljoen euro

Het gaat om het Dideldom‑terrein, de plek waar de Philips‑fabriek stond. Het gebied moet veranderen in een modern OV‑knooppunt (station), aangevuld met honderden woningen, een onderwijscampus en ruimte voor lichte bedrijvigheid, bedrijven die weinig overlast voor hun omgeving veroorzaken.

,,Prioriteit hebben het bovenregionale station en de onderwijsinstellingen’’, zegt burgemeester Klaas Sloots. ,,Het gaat om de toekomst van de jeugd in Oost-Groningen. Die willen we perspectief bieden. En verbonden blijven houden met de rest van Nederland.’’ De Nedersaksenlijn speelt een cruciale rol in de ontwikkeling. Op Dideldom moet een nieuw treinstation ('met allure') verrijzen, met een busstation, parkeervoorzieningen en een grote fietsenstalling.

De plannen bieden grote kansen voor Stadskanaal (’en de hele regio’), maar zijn afhankelijk van externe financiering en landelijke besluitvorming. Stadskanaal vraagt 67 miljoen euro aan bij de economische agenda Nij Begun. De gemeente zal zelf de rest moeten bijdragen, 24 miljoen. Hoe dit bedrag precies is opgebouwd, wordt door de gemeente niet gespecificeerd.

Sloots heeft wel een idee hoe aan een deel van het geld te komen: ,,Scholen staan op de nominatie om de komende jaren vervangen te worden. Dat kost zeker 13 miljoen euro. Dat geld kunnen we gebruiken. De oude schoollocaties kunnen in de verkoop voor woningbouw.  Dat levert ook geld op.’’

Onlangs is het zogeheten Bidbook Dideldom overhandigd aan Jakob Klompien, kwartiermaker van de Economische Agenda van Nij Begun. Het is een ambitieus plan. Volgens het bidbook krijgt Dideldom een functie die belangrijk is voor heel Oost‑Groningen en daarbuiten en schets een beeld als motor voor economische vernieuwing van Oost‑Groningen.

De uitvoering van de plannen is nog niet zeker. De haalbaarheid hangt af van drie factoren: de financiering is niet rond; de Nedersaksenlijn moet daadwerkelijk worden aangelegd; en de ontwikkeling beslaat tien tot twintig jaar, waarbij de eerste zichtbare veranderingen pas in de jaren 2030 worden verwacht.

Sloots is positief. ,,Stadskanaal heeft over 25 jaar een compleet ander entree’’, aldus de burgemeester. ,,Dideldom heeft effect voor heel de gemeente. Het ligt precies tussen Musselkanaal en Stadskanaal. Andere dorpen zullen profiteren. Neem een fietssnelweg tussen het terrein en Musselkanaal. Het moet vooral een plek worden waar onderwijs en bedrijfsleven samenwerken.’’

Het huidige busstation in het centrum verdwijnt. Het nieuwe station moet de toegangspoort worden voor de Kanaalstreek, met betere verbindingen naar Groningen, Drenthe en Twente. Sloots: ,,En verder.'’ Volgens de gemeente kan de regio hiermee een achterstand in bereikbaarheid inlopen en wordt de trein een belangrijke vestigingsfactor voor bedrijven en onderwijsinstellingen.

Makeport Mercurius blijft de bestaande praktijkplek waar scholen en bedrijven jongeren opleiden voor technische beroepen. Dit gebeurt in samenwerking met regionale vakscholen, ROC’s en De Nije Ambachtsschool.

Daarnaast ontstaat De Talentenfabriek: een bredere campus met meerdere opleidingen, werkplaatsen en partners die de nieuwe maakindustrie moeten versterken. Stadskanaal verwacht dat deze combinatie van onderwijs en innovatie nieuwe bedrijvigheid aantrekt en jongeren meer perspectief biedt om in de regio te blijven.

Werkvoorzieningsschap Wedeka krijgt hierin een belangrijke rol. Ook de Hanzehogeschool Groningen sluit aan en biedt praktijkgericht hoger onderwijs dat aansluit op de technische bedrijven in de regio.

Het gemeentehuis en theater Geert Teis blijven in het centrum van Stadskanaal en vertrekken volgens Sloots beslist niet naar Dideldom. Dat bestaat nu uit verouderde gebouwen, oude fabriekspanden en leegstaande ruimtes. Veel plekken zijn zichtbaar toe aan herstel.

Rond het station wil Stadskanaal 600 tot 800 nieuwe woningen bouwen. Een deel daarvan komt direct op Dideldom. Ook in Musselkanaal Noord ontstaat ruimte voor woningbouw en kleinschalige industrie.

Buurgemeente Borger‑Odoorn haakt aan met plannen voor Nieuw‑Buinen, dat op loop- en fietsafstand van het toekomstige station ligt. De woningbouw moet starters en jonge gezinnen meer keuze bieden en de regio aantrekkelijker maken voor nieuwe inwoners.

Op Dideldom zijn nu nog bedrijven gevestigd, waaronder Borgesius, De Haan Special Equipment en Hoving Holland. De gemeente benadrukt dat die kunnen blijven, maar dat zwaardere industrie op termijn niet meer past.

Bedrijven in de zogeheten hogere milieucategorieën moeten uiteindelijk verhuizen naar Bedrijvenpark Zuid‑Groningen bij Ter Apelkanaal. Het gaat om ondernemingen die veel lawaai, verkeer of risico’s veroorzaken en daarom niet goed naast woningen of scholen kunnen staan. Gedwongen verhuizingen zijn uitgesloten; verplaatsingen moeten op ’natuurlijke momenten’ plaatsvinden betoogt Sloots.

Het wachten is op het moment dat de eerste schop de grond in kan. De komende jaren worden bepalend. Voor inwoners verandert er vooral geleidelijk iets. Reizigers krijgen te maken met een nieuw busstation en mogelijk later met een treinverbinding. Omwonenden zullen langdurige bouwactiviteiten en veranderende verkeersstromen ervaren. Starters en gezinnen krijgen meer kansen op de woningmarkt. Jongeren en werkzoekenden profiteren van nieuwe opleidings- en ontwikkelplekken. Rond het Ceresmeer komt een nieuw natuurgebied voor recreatie.

Of Dideldom uiteindelijk uitgroeit tot het nieuwe hart van de regio, hangt af van keuzes die buiten Stadskanaal worden gemaakt. Pas wanneer Den Haag beslist over de Nedersaksenlijn en de miljoenen uit Nij Begun daadwerkelijk beschikbaar komen, kan Stadskanaal beginnen aan de grootste gebiedsontwikkeling in haar geschiedenis.