De barak die in bezit is van de gemeente Groningen was hoogstwaarschijnlijk de keuken- en eetzaal van een barakkencomplex in Delfzijl. Foto: Gemeente Groningen
Een zeldzame Duitse oorlogsbarak, die lang in Hoogkerk stond, krijgt een nieuw leven op Schiermonnikoog. Hij wordt opnieuw opgebouwd bij Bunkermuseum Schlei op het eiland, waardoor hij straks weer te bezoeken is.
Het gaat om een RAD-barak, een barak van de Reichsarbeitsdienst. De barakken werden in de jaren tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog in Duitsland gebruikt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog haalde het Duitse leger er veel naar Nederland voor de huisvesting van Duitse soldaten.
Na 1945 verkocht de overheid veel van wat er over was van de oorlog. De meeste RAD-barakken eindigden als schuur of kippenhok en zijn na een paar decennia weggerot vanwege gebrekkig onderhoud.
De ‘Hoogkerker barak’ was hoogstwaarschijnlijk de keuken- en eetzaal van een barakkencomplex bij Delfzijl. De Hervormde Gemeente in Hoogkerk kocht de barak als verenigingsgebouw en is in tegenstelling tot veel anderen uitstekend onderhouden.
IKEA-bouwpakket
Tot 2021 heeft de RAD-barak naast de kerk gestaan. Toen die hem niet meer nodig had, is het gebouw verkocht aan de gemeente Groningen. Die heeft barak gedemonteerd. Sindsdien ligt het bouwwerk in opslag in een loods op industrieterrein De Hoogte in de stad. De barak is makkelijk uit elkaar te halen en weer in elkaar te zetten is. Als ware het een bouwpakket van de IKEA.
Taco Tel van de gemeente Groningen bij het bouwpakket van de zeldzame Duitse RAD-barak. Foto: Jan Willem van Vliet
Groningen zocht al bijna een jaar naar een nieuwe eigenaar voor de barak. Lukte dat niet, dan dreigde sloop voor het bijzondere object. Door de zeldzame status, had dat logischerwijs niet de voorkeur.
Zeventig initiatieven
De vrees voor sloop was ook ongegrond. Bijna zeventig initiatieven meldden zich bij de gemeente, waarvan drie kanshebbers overbleven. Het plan van het bunkermuseum op Schiermonnikoog scoorde het best, door de ervaring met erfgoed, de mogelijkheid bezoekers te bereiken en de aanwezige organisatie. Andere kanshebbers voor de RAD-barak waren Stichting Bunkerbehoud Trimunt en de Vereniging Wijkraad Hoogkerk.
„De RAD-barak is een bijzonder stuk erfgoed dat een zorgvuldig vervolg verdient”, zegt wethouder Rik van Niejenhuis (Pro, voorheen GroenLinks-PvdA). „Met Schiermonnikoog kiezen we voor een locatie waar het verhaal op een betekenisvolle manier kan worden verteld én waar het gebouw zelf goed tot zijn recht komt.”
De gemeente doet de barak voor een symbolische euro van de hand. Wanneer de opgebouwde RAD-barak bij het bunkermuseum op Schiermonnikoog te bewonderen is, is nog niet duidelijk. De gemeente Groningen gaat samen met het bunkermuseum het plan verder uitwerken.
