Vrachtwagens rijden tijdens de bietencampagne is niet zomaar wat: ‘Eén moment en je bent het aapje’

De bietencampagne begon op 8 september. Sinds dat moment kantelden twee vrachtwagens met bieten; eentje verloor een deel van de lading doordat de achterklep open ging. Na zo’n veertig dagen campagne hebben die vrachtwagens zo’n 40 duizend keer geladen (en ook 40 duizend keer gelost). Veel? Zeg het maar. „Het zijn ongelukken, wat moet je ervan zeggen?”, reageert Willem van Staalduinen.

Van Staalduinen is directeur van Koning&Drenth Transport. Het bedrijf uit Beerta zet vijftien van zijn zeventig voertuigen in voor de bietencampagne. „Eén van ons kantelde. Raakte naast de weg bij een wegversmalling bij Hoogezand. Dan heb je ‘m niet meer. Dat heb je met die hoge vrachten: rij je iets te hard, dan ben je het aapje. Eén moment en je bent weg.”

Want rijden met bieten is niet zomaar wat.

Eens, zegt Arno Huijsmans, directeur agrarische zaken bij Cosun Beet Company. „Maar we rijden veilig of we rijden niet. We voldoen aan alle wet- en regelgeving.”

Zo ver hij kan terugkijken, waren er drie incidenten met bietenwagens. „Toevallig allemaal in het noorden. Als je over heel Nederland rekent, gaat het slechts in nog geen honderdste procent van alle bewegingen mis. Hoewel wij natuurlijk ook vinden dat elk ongeval er eentje te veel is.”

Cosun stuurt de chauffeurs dus ook niet zomaar op pad. Er worden vooraf campagnebijeenkomsten gehouden en alle rijders beschikken over veiligheidsinstructies, op papier en digitaal.

Ook TVM verzekeringen, gespecialiseerd in transport, bereidt haar leden zo goed mogelijk voor op de bietencampagne, zegt woordvoerder Tomas Riemens van TVM verzekeringen. „Want bieten vervoeren is wel even wat anders dan een product over de snelweg transporteren van A naar B. Je komt op erven, langs zachte bermen en rijdt over smalle plattelandswegen waar het glad kan zijn. En dan maak je ook nog lange dagen en blijft het risico op kantelen aanwezig tijdens het kiepen, op het moment dat de lading topzwaar wordt.”

De adviezen die TVM geeft? „Deel aan- en afvoerroutes met elkaar zodat je elkaar niet tegenkomt op smalle wegen, controleer je voertuig, check de bandenspanning en pas je snelheid aan bij gladheid. Klinkt allemaal misschien vrij basic, maar het komt wel aan als je chauffeurs erop aanspreekt”, weet Riemens.

De tip die de bietenchauffeurs van Koning&Drenth krijgen? „De kop d’r bij houden”, zegt Van Staalduinen.

Want er liggen wel wat risico’s op de loer. Vanwege het tekort aan chauffeurs zouden er meer onervaren mensen achter het stuur zitten. Meerdere vervoerders erkennen dat. Bij Koning&Drenth rijden alleen ervaren chauffeurs. „En dan nóg gaan ze eerst een keer mee om te kijken”, aldus Van Staalduinen.

Een andere reden voor ongevallen met bietenwagens zouden de lange, intensieve werkdagen voor de chauffeur zijn. „Zeven nachten, zes dagen, continu”, weet Van Staalduinen. „We overschrijden onze rijtijden niet, maar het blijven lange dagen, die continu doorgaan.”

Wat het grootste risico is van het vervoeren van bieten, is het hoge zwaartepunt van de lading. Elke vrachtwagen vervoert 35 ton bieten, waarbij de schotelhoogte (de hoogte vanaf de grond) en dus ook het zwaartepunt hoger is dan normaal. „Met bieten kantel je dus sneller. Een hoge personenauto kantelt ook sneller dan eentje dicht bij de grond”, legt Van Staalduinen uit. „Dan zou je kunnen zeggen: we rijden met langere opleggers waarmee we lager kunnen laden, maar zulke lange opleggers halen de bochten op het erf niet.”

Iets meer begrip in het verkeer zou een deel van de oplossing kunnen zijn, denkt Van Staalduinen. „Niet alleen bij de bieten, maar dat hoor ik van elke chauffeur: de medeweggebruikers zijn asocialer, we willen nog nét even voor die vrachtwagen langs. We zouden iets meer om elkaar moeten denken.”