UMCG in Groningen zet operatierobot voor het eerst in bij levertransplantatie. ‘Donor heeft zo minder pijn’

Het Groningse centrum heeft de eerste operaties bij levende donoren van een lever inmiddels met succes uitgevoerd. Een operatie met de zogenoemde Da Vinci-robot, die bediend wordt door een hierin getrainde leverchirurg, heeft als voordeel dat die minder zwaar is dan een operatie zonder robot, waardoor de hersteltijd korter is.

,,Het zijn gezonde mensen, dus hoe sneller zij weer herstellen, des te beter het is. Bij de robot-geassisteerde operatie maken we een aantal kleine snedes waardoor we de operatie-instrumenten in kunnen brengen”, legt leverchirurg Marieke de Boer uit. ,,Via een snede vergelijkbaar met een keizersnee kunnen we de lever er uit halen. Nu moeten we vaak nog de ribben van de donor wat opentrekken om goed bij de lever te kunnen, maar dat hoeft met de robot niet meer. Daardoor heeft de donor na afloop van de operatie veel minder pijn en herstelt hij of zij veel sneller.”

Bij het opereren van een levende donor wordt een deel van de lever verwijderd en ingebracht bij de zieke patiënt. Het stuk lever groeit in het lichaam van de ontvanger uit tot een volwaardige, gezonde lever. Terwijl bij de donor het deel van de lever dat verwijderd is binnen enkele maanden weer aangroeit. Deze werkwijze wordt vooral toegepast bij kinderen die een nieuwe lever nodig hebben, al kan het tegenwoordig ook steeds vaker worden gedaan bij kleine volwassenen.

De chirurg zit tijdens de operatie met de robot achter een console, een soort cockpit, waarmee zij of hij vier robotarmen kan aansturen. Een andere chirurg opereert nog steeds aan de operatietafel. ,,Je opereert in 3D terwijl alles tien keer vergroot wordt”, zegt De Boer. ,,En de robotarmen en instrumenten zorgen voor een groter bereik. Je hebt het gevoel dat je door een microscoop kijkt terwijl je opereert.”

Ze verwacht dat de komende jaren driekwart van de operaties bij levende donoren gedaan wordt met behulp van de robot. De verwachting is dat meer potentiële leverdonoren zo’n ingreep zien zitten, vanwege de kortere hersteltijd. Bij andere soorten buikoperaties wordt de robot al langer gebruikt.