Met Cineville gaat er een wereld aan filmhuisfilms open. Illustratie: Beeldbazen
Filmpas Cineville wordt steeds populairder in Groningen. Wat is dit voor een bioscoopabonnement en waarom spreekt het ook jongeren aan? „Als je gaat, dan blijf je keer op keer gaan.”
Nieuwsgierig nam Iris Luimstra (29) in september plaats in filmzaal Camera 2 van Forum Groningen, benieuwd naar de verrassingsfilm die zou volgen. Toen nam de programmeur het woord: „Ik hoop dat jullie allemaal blijven, maar we gaan een gory horror kijken, genaamd Together.”
Een bloederige horrorfilm? Meteen verlieten meerdere mensen de zaal, maar Iris bleef. Dankzij haar Cineville-abonnement was ze gewend om films te kijken waar ze uit zichzelf niet voor zou hebben gekozen. „Eigenlijk houd ik niet van gore, maar ik vond ‘m heel goed. Zo’n verrassing heb ik te danken aan Cineville.”
Volle zalen
Met de Cineville-pas kunnen filmgangers voor een vast maandelijks bedrag van 24 euro – of 19 euro als je jonger bent dan 30 – onbeperkt naar alle films in alle filmhuizen in Nederland: de bioscopen waar met name de meer kunstzinnige films de boventoon voeren in plaats van de kaskrakers uit Hollywood. Er zijn 78 filmhuizen aangesloten, waaronder Forum Groningen. Het type film maakt niet uit: met de pas kun je er eindeloos naartoe.
Het idee voor Cineville – een samenvoeging van cinephile en ville: zeg maar een filmliefhebber die door een stad van filmtheaters reist – komt uit de koker van vijf Amsterdamse vrienden. Ze wilden vaker zorgen voor volle zalen in filmhuizen.
Hun plan uit 2009 werd een succes. Het aantal Cinevillers neemt elk jaar flink toe. Het zijn er nu 112.000, een verdubbeling ten opzichte van 2020. Zij waren samen goed voor 2,6 miljoen Cineville-tickets vorig jaar, 300.000 meer dan het jaar ervoor. En dat terwijl bioscoopbezoeken in Nederland in 2025 daalden van 29 naar 28 miljoen. Van de Cineville-leden is 45 procent jonger dan 35 jaar.
40 procent onder de 30
Woordvoerder Marjolein Bos van Forum Groningen ziet dat Cineville ook hier steeds succesvoller wordt. „Het aantal Cinevillers loopt bij ons al jaren gestaag op. Begin 2019, het jaar dat het Forum opende, waren er 365 Cinevillers in Groningen. Momenteel zitten we boven de 2500.”
Hoe verdienen filmhuizen aan Cineville?
Zo’n 10 procent van de abonnementskosten gebruikt Cineville zelf voor de uitvoering, de rest verdeelt het bedrijf onder alle 78 aangesloten filmtheaters op basis van hun bezoekersaantallen. En omdat Cineville-leden gemiddeld vaker komen, verdient het filmtheater vaak ook meer aan de verkoop van eten en drinken.
Of het Forum financieel baat heeft bij de Cinevillers is de vraag. „Het klopt dat de vergoeding via Cineville lang niet zo hoog is als de prijs van een ‘gewoon’ ticket. Maar als je eenmaal een Cinevillepas hebt, ga je veel vaker iets proberen. Vergelijk het met een museumkaart: je wipt makkelijker even naar binnen. Dat levert ons bezoekers op die er anders niet waren geweest”, zegt Bos.
Volgens Bos wordt de bioscoop in het Forum steeds beter bezocht. Vorig jaar gingen er in totaal 234.001 filmtickets over de toonbank (ruim 15.000 meer dan het jaar ervoor), waarvan 77.094 via Cineville. En net als in de rest van Nederland is een groot deel van de Forumbezoekers met een Cineville-pas jong: zo’n 40 procent van het totaal is tussen de 20 en 30 jaar.
‘Het is echt een community’
Cineville-directeur Samir Azrioual uit Rotterdam zegt dat zijn club niet bewust mikt op jonge pashouders, maar denkt dat de toon en stijl van het bedrijf jongeren aanspreken. Ze praten met elkaar over films die ze spontaan bezocht hebben en tippen elkaar het abonnement. „Het is echt een community. Dat succes heeft eigenlijk de hele filmsector verrast. Kennelijk lukt het om jongeren naar de bioscoop te krijgen.”
Een voordeel ten opzichte van doorsnee bioscopen is dat filmhuizen vaak een eigen karakter hebben. „Elk theater heeft zijn eigenaardigheden, het is dan echt een uitje”, zegt Azrioual. Zo heeft het Forum een bar die behangen is met een opgeknipte filmrol. „Daaraan zie je: bij deze plek zit film in het dna.”
De echte bioscoopervaring
Pim Zwertsbroek (26) uit Groningen nam vorig jaar een Cineville-pas. Hij waardeert de sfeer in een filmhuis als het Forum. „Er komen meer echte liefhebbers voor de film, ze praten er minder doorheen.”
Een andere bijkomstigheid is dat filmhuizen steeds vaker klassiekers vertonen, soms met inleiding of nagesprek. Ook die zijn gratis met de Cineville-pas. Azrioual: „Hoe cool is het als je – net als ooit je ouders – zulke bekende films voor het eerst in de bios ziet, en de echte bioscoopervaring krijgt?”
‘Nu had ik ook die kans’
Iris Luimstra is lovend over Cineville-evenementen zoals de ‘sneak preview’ oftewel voorvertoning en de klassiekers. Het Forum hield in december 2024 een premièrefeest voor de film Pulp Fiction: mensen met de pas konden gratis naar binnen. Inclusief diner, muziek, een quiz en speciaal gemaakte bierviltjes. „Dat voegt iets toe, het Forum doet dat heel leuk.”
„Ik ben van cultuurbarbaar naar filmliefhebber gegaan.” Illustratie: Beeldbazen
Niels van Biezen (28) is sinds twee jaar Cineviller en blikt tevreden terug op westernklassieker Once Upon a Time in the West, die hij in het Forum voor het eerst zag. „Het was fijn om die met mijn pa te kijken, hij is dol op westerns. Hij had de film eerder in de bios gezien, nu had ik ook die kans. Na afloop pinkte mijn pa een traantje weg.”
Pim Zwertsbroek zag The Godfather voor het eerst op het witte doek. „Als je zo’n klassieker voor het eerst in de bios mag zien in plaats van op je laptopje, dan is dat een extra mooi cadeautje. Zoals mensen ‘m destijds hebben ervaren. En zoals-ie bedoeld is.”
‘Denk dat dat absoluut bijdraagt’
En het gaat Cinevillers om de beleving van de film: in de bios zijn ze minder snel afgeleid dan thuis op de bank. „Je zit veel meer in het verhaal”, zegt Azrioual.
Dat is de belangrijkste reden voor Marnix Sixma (34) om lid te zijn van Cineville. „Ik zie het als een soort mindfulness. Je stapt twee uur een andere dimensie in. Met de omstandigheden die een film recht doen: beter geluid, groter scherm, meer concentratie.”
De gemiddelde Cineviller pakt zo’n 25 films per jaar mee, terwijl de gemiddelde bioscoopbezoeker in Nederland 1,6 keer per jaar gaat. Als je maar anderhalf keer gaat, wil je je geld goed besteden en moet je je bezoek plannen, denkt Azrioual. Met Cineville zit de pas al in je broekzak en hoef je geen extra uitgave te doen. „Het wordt voor niet-filmgekken makkelijker om spontaan een bioscoopzaal in te stappen.”
‘De drempel wordt echt lager’
Natasja Kuiper (54, sinds 4 jaar Cineviller) herkent dat beeld. Ze woont in het centrum en gaat geregeld spontaan naar de film. „Heerlijk dat je er altijd heen kunt. Lekker zitten, laat maar komen, ik laaf me eraan. Geen afleiding van thuis. Niet even de was doen of koffie zetten.”
Iris Luimstra ging met een vriend naar oorlogsfilm Nuremberg, al is ze zelf niet zo van dat genre. De film beviel haar goed. „De drempel wordt echt lager door Cineville. En omdat een kaartje normaal 13 euro kost, haal je dat er met Cineville uit met twee bezoeken per maand. Ik ben van cultuurbarbaar naar filmliefhebber gegaan.”
Volgens Cineville-baas Azrioual wordt het filmabonnement vaak een soort lifestyle voor pashouders. „Als je gaat, dan blijf je keer op keer naar de film gaan. Je voelt de drang om iets nieuws te ontdekken. Filmtheaters krijgen daardoor meer trouwe bezoekers en volle zalen.”
Het maakt dat Cineville voor Marnix Sixma in een verslaving is veranderd. In 2025 ging ze meer dan 150 keer naar de film. „Dat was echt aanpoten, maar er kwamen zo veel goede films uit. En dan nog lukt het me niet om naar elke te gaan. Het zijn er gewoon te veel.”
Marnix Sixma (34) uit Groningen
Marnix Sixma. Foto: DVHN
Cineviller sinds: begin 2020, getipt door vrienden
Waarom: filmgek
Liever alleen of met anderen: alleen
Hoe vaak: in 2024 in totaal naar 103 films, in 2025 in totaal 157.
Favoriete film van 2025:Good One. „Een subtiele film, Het laat zíén, zonder uit te leggen.”
Pim Zwertsbroek (26) uit Groningen
Pim Zwertsbroek. Foto: DVHN
Cineviller sinds: februari 2025, door vrienden en de reclames in de bios
Waarom: liefhebber van filmhuisfilms
Liever alleen of met anderen: met mijn vriendin
Hoe vaak: 1 a 2 keer per maand
Favoriete film van 2025:Bugonia of One Battle After Another. „Beide zijn lekkere in-your-facefilms.”
Natasja Kuiper (54) uit Groningen
Natasja Kuiper. Foto: DVHN
Cineviller sinds: 4 jaar, zag het begrip steeds tussen de betaalopties staan bij het kopen van filmkaartjes
Waarom: om de films, en om het Forum
Liever alleen of met anderen: met mijn man
Hoe vaak: soms 3 keer per week, soms 3 weken niet
Favoriete film van 2025:The Phoenician Scheme. „Zo mooi opgenomen, dat je zoiets kunt verzinnen.”
Iris Luimstra (29) uit Groningen
Iris Luimstra. Foto: DVHN
Cineviller sinds: begin 2020
Waarom: ik wilde meer klassiekers zien
Liever alleen of met anderen: met twee vrienden
Hoe vaak: minimaal 2 keer per maand
Favoriete film van 2025:One Battle After Another. „Afgezaagde keuze, maar gewoon echt heel goed.”
Niels van Biezen (28) uit Groningen
Niels van Biezen. Foto: DVHN
Cineviller sinds: december 2023, dankzij de reclames
Waarom: filmliefhebber
Liever alleen of met anderen: alleen
Hoe vaak: 56 keer in 2024; 58 keer in 2025
Favoriete film van 2025: Twijfel tussen klassiekers The Graduate en Blue Velvet. „De eerste had ik al 1000 keer gezien, de tweede nog nooit. Maar die raakte me.”
