Ter Borch is een waterrijke, luxe nieuwbouwwijk in Eelderwolde (gemeente Tynaarlo), direct grenzend aan de stad Groningen. Het werd sinds 2005 gebouwd. Foto: DVHN
Als je in een grensdorp woont kan het zomaar zijn dat je niet zoveel hebt met de gemeente waarop je moet stemmen. DVHN bezocht Garnwerd en de wijk Ter Borch in Eelderwolde: rafelrandjes van de gemeenteraadsverkiezingen.
Garnwerd in gemeente Westerkwartier
Hij staat zijn takken te knippen met een snoeischaar, een typisch maartklusje. Ondanks één hand in het slingerverband doet Bob de Pauw (70) dat verrekte handig. Hij is van oorsprong Amsterdammer, maar woont inmiddels alweer 35 jaar in Garnwerd.
Zijn dorp ligt op de grens van Westerkwartier en Het Hogeland. Inwoners van Garnwerd zijn in alles vooral op Winsum gericht: boodschappen, school, noem maar op. Bovendien hoorde het dorp ooit bij de gemeente Winsum. Maar bij de herverdeling in 2019 kwam Garnwerd samen met Feerwerd en Ezinge bij gemeente Westerkwartier terecht.
„Daar waren veel mensen toen heel ontevreden over. Wij wilden gewoon bij Het Hogeland horen. Er was een beetje opstand”, aldus De Pauw. Lachend memoriseert hij de oudejaarsstunt van 31 december 2018, een dag voor de overgang naar Westerkwartier. Toen werd er vlakbij de brug over het Reitdiep een grenspost geplaatst. Een slagboom hield het doorgaande verkeer even stop. Een gelegenheidsdouane doorzocht kofferbakken. „Mensen zijn nog steeds niet blij. Ik hoor mensen nooit iets positiefs zeggen over het Westerkwartier.”
Bob de Pauw (70) uit Garnwerd vertelt over zijn betrokkenheid bij de gemeente Westerkwartier. Foto: DVHN
De milieustraat en het gemeentehuis zijn voor bewoners bijvoorbeeld tien minuten verder reizen met de auto. „In Zuidhorn weten ze echt niet dat wij hier zitten.”
Enkele huizen verderop woont Pieter van Dijk (81). Hij woont hier al zijn hele leven en zet zich in voor het dorp, onder meer als gids en organisator voor uitjes van senioren. Van Dijk deelt het sentiment van De Pauw. Hij voelt zich bovenal verbonden met Garnwerd – de dorpsvlag staat in de gang – maar met Westerkwartier heeft hij weinig.
„We wonen echt aan de rand van de gemeente. Er zijn veel dingen waar we geen antwoord op krijgen.” Zo strijden dorpsgenoten al jaren voor een multifunctioneel centrum in de school, dat maar niet van de grond komt. Van Dijk vindt het ook onbegrijpelijk dat het herstel van kapotte bruggen bij Dorkwerd en Zuidhorn maanden op zich laat wachten.
Emmy van Dijk (60) loopt met haar zwarte hondje door het gras. „Het lijkt soms wel alsof men vergeet dat wij nog bij het Westerkwartier horen.” Ze vindt het onderhoud van de openbare ruimte ondermaats en wil graag meer speelgelegenheid voor kinderen. Ze wijst op de boom achter haar: de appeltjes worden niet goed opgeruimd en maakten de stoep afgelopen jaar glad. „Het groenonderhoud van de gemeente Winsum vroeger was beter.”
Wijk Ter Borch in Eelde-Paterswolde
Wie de gemeentegrenzen van Tynaarlo bekijkt, ziet een lange uitloper richting de stad. Het gebied met welvarende bewoners brengt geld in het laatje bij de gemeente. Maar voor de op de stad georiënteerde yuppen in Ter Borch is het weleens ingewikkeld. Evenals voor de Groningers aan de andere kant van de grens.
Zo kwam Tynaarlo eind 2025 met het plan voor een asielzoekerscentrum op het bedrijventerrein van Ter Borch in Eelderwolde. De weerstand is fel. Politieke partijen zijn boos, evenals een club van 170 verenigde inwoners van Eelderwolde. Ook vanuit Hoogkerk is er protest door bewoners die er democratisch geen invloed op hebben.
Eelderwolde en Groningen grenzen rechtstreeks aan elkaar. Staand op Groningse grond kun je de verkiezingsposter van Tynaarlo lezen. Op de achtergrond de veelbesproken supermarkt. Foto: DVHN
De supermarkt in Ter Borch was ook al zo’n discussie in de wijk. Kwam die wel op de juiste plek, zo dicht bij twee basisscholen? Kregen de kinderen in Eelderwolde straks overlast van colonnes aan boodschappenauto’s uit de stad? Tegelijk zaten stadjers die in alle rust aan de stadsrand woonden, er evenmin om te springen.
Tijd om eens wat bewoners te vragen. Al valt dat niet mee. Tussen de royale woningen, haagbeukjes en opritten met luxe auto’s beweegt er weinig op straat.
Uiteindelijk komt een vrouw (56) op haar elektrische fiets van de oprit af. Volgens haar zouden de gemeenten Groningen en Tynaarlo meer samen op kunnen trekken over thema’s, zoals de komst van het asielzoekerscentrum in de wijk.
Ze vindt het belangrijk om te stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. „Toen ik hier net kwam wonen was ik erg gericht op de stad, maar de gemeente Groningen heeft niets te zeggen over ontwikkelingen in deze wijk. De komst van de supermarkt heeft Tynaarlo bijvoorbeeld bepaald.”
Een 43-jarige vrouw – ze wil net als haar voorganger niet met naam in de krant – voelt zich niet bepaald betrokken bij de gemeente Tynaarlo. „Het is hier logischer om je inwoner van Groningen te voelen.”
Tijdens het praten maant ze haar twee dochters om de drol van hun hondje op te ruimen in de berm. „Dat kan ie niet zelf.”
Ze vervolgt: lastige dossiers zoals een asielzoekerscentrum worden voor haar gevoel bewust in hun wijk geplaatst. „Je zit hier op een grensgebied. Als je kijkt naar de keuzes die gemaakt worden, voelt het echt alsof je op de rand woont van de gemeente. Reden te meer om te gaan stemmen.”
Talloze voorbeelden
Er zijn nog veel meer voorbeelden zoals Garnwerd en Eelderwolde. Woon je in Nieuw-Buinen, dan ben je niet op gemeente Borger-Odoorn gericht, maar meer op Stadskanaal. In Eexterveen kom je veel vaker in Veendam dan in de eigen gemeentehoofdplaats Gieten. En woon je in Harkstede (Midden-Groningen), dan is de kans groot dat je vooral druk bent met dagelijkse forensentochtjes naar de stad Groningen.
Heeft u nog meer voorbeelden? Of wilt u reageren? Wouter.hoving@dvhn.nl.