Een poster uit de campagne. Foto: gemeente Groningen/Mentaal Gezond Groningen
Heel veel jongeren in Groningen ervaren mentale problemen. Ze zijn vaak somber of angstig. De gemeente Groningen en Mentaal Gezond Groningen zijn een campagne begonnen om deze jongeren te helpen. Belangrijkste advies: praat over je problemen.
‘Een k*tdag mag’. Zo heet de campagne die maandag van start gegaan is om jongeren die worstelen met psychische problemen de helpende hand te bieden. Er hangen posters in de stad en er is een website opgetuigd met tips en verhalen van jongeren. Psycholoog Frederike Jörg is universitair hoofddocent bij het UMCG en programmadirecteur van Mentaal Gezond Groningen. Ze ondersteunt de campagne van harte.
Hoeveel jongeren in Groningen ervaren mentale problemen?
„Uit onderzoeken is gebleken dat minstens de helft van de jongeren in Groningen wel eens perioden van somberte heeft. Dat is veel meer dan pakweg tien, vijftien jaar geleden. Eén op de tien denkt weleens aan suïcide. Er zitten dus best veel jongeren in de knel en de vraag naar jeugdhulp is groot. De problemen zijn niet altijd het gevolg van een psychische aandoening, zoals een bipolaire stoornis of een fobie. We moeten het niet gaan medicaliseren en gelijk allemaal naar de GGZ rennen. Maar dat neemt niet weg dat veel jongeren problemen ervaren.”
Waar worden die klachten dan wel door veroorzaakt?
„De maatschappij is, zoals de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving het noemt, hypernerveus geworden: de verwachtingen zijn hoog, jongeren hebben het gevoel dat ze veel moeten presteren, de druk is hoog. Het is moeilijk voor ze om te begrijpen hoe de samenleving in elkaar zit. Ze hebben te maken met een huizencrisis, klimaatverandering en een oorlog in Oost-Europa. Daar komt nog bij dat jongeren over het algemeen weinig mentale gezondheidsvaardigheden hebben. Met andere woorden: ze weten niet waar ze naar toe moeten met mentale klachten, en weten ook niet hoe ze anderen daarmee kunnen helpen.. En door gevoelens op te kroppen worden de klachten steeds erger.”
Kan het ook te maken hebben met het toegenomen gebruik van smartphones en andere schermen?
„Dat vind ik een lastige vraag, ik denk het dubbel is. Door constant op een schermpje te kijken, krijg je misschien een vertekend beeld van de wereld, en ga je jezelf vergelijken met anderen die zich heel succesvol voordoen. Aan de andere kant is het ook een middel om sociale contacten aan te gaan en te onderhouden.”
Hebben jongeren in Groningen vaker mentale klachten dan jongeren elders in het land?
„Ja, net als in bijvoorbeeld Zuid-Limburg kampen hier meer jongeren met problemen. Dat heeft te maken met sociaal economische verschillen. In Oost-Groningen zijn relatief veel gezinnen die het niet breed hebben. De werkloosheid is er ook groter, en de kloof tussen arm en rijk neemt alleen maar verder toe. Dat heeft ook gevolgen voor de mentale gezondheid.”
Wat moet deze campagne de jongeren duidelijk maken?
„Veel jongeren durven niet te praten over negatieve gevoelens en somberheid. Ze moeten leren dat het normaal is om je zo nu en dan somber te voelen, en dat je erover kunt praten met vrienden of familie. En ook dat je een luisterend oor kunnen bieden aan anderen. Het taboe moet eraf. Op de website van de campagne wordt vermeld waar je terecht kunt als je mentale problemen hebt, waar laagdrempelige voorzieningen zijn waar je zo naar binnen kunt lopen. En dat gewoon een lekkere wandeling of sporten ook kan helpen om somberheid te verdrijven, of door zo nu en dan gewoon wat te lummelen.”
Waarom is het belangrijk jongeren te bereiken?
„Uit onderzoek is gebleken dat driekwart van de psychische problemen die volwassenen ervaren, ontstaan vóór het 25-ste levensjaar. Door de problemen vroeg te herkennen en door erover te praten kun je dus veel ellende voorkomen.”
De campagne heet ‘Een k*tdag mag’. Wat vindt u van die titel?
„Die is samen met jongeren bedacht. Ik snap het als hier en daar een wenkbrauw wordt opgetrokken, maar om de aandacht van jongeren te vangen werkt het wel, denk ik.”