Wethouder Mirjam Wijnja (GroenLinks) knoopt voor de gemeente Groningen de eindjes financieel aan elkaar. Foto: Corné Sparidaens
De gemeente Groningen houdt met kunst en vliegwerk het hoofd financieel boven water. Zorgwekkend is de rijkskorting na 2028 die plannen op een lager pitje zet en de leefbaarheid aantast.
Gemeenten gaan nog niet onderuit omdat het Rijk hen bij nader inzien in 2026 en 2027 nog wat lucht geeft. ,,Daarna wordt het heel ingewikkeld”, zegt wethouder Mirjam Wijnja die vrijdag de voorjaarsnota 2025 presenteerde. ,,We weten niet wat een nieuw kabinet daarna met de kortingen op het geld voor de gemeenten doet.”
Dat het aangekondigde ravijnjaar iets opschuift, stelt Wijnja allerminst gerust. Zoals de zaken er nu voorstaan, levert de gemeente Groningen vanaf 2028 ieder jaar 27 miljoen euro in. Daarnaast hakken de uitgaven voor de jeugdzorg er stevig in. De vraag naar gespecialiseerde zorg neemt toe maar het Rijk vergoedt straks niet de benodigde extra miljoenen.
Ondertussen barst de gemeente van de plannen en probeert ze vooralsnog zoveel mogelijk voorzieningen in de benen te houden. Wijnja: ,,Het is een enorme puzzel als je op een rij zet wat we onze inwoners allemaal bieden. Veel doen we in opdracht van het Rijk. Het grootste deel van onze inkomsten komt uit Den Haag. Gemeenten vragen zich af of ze genoeg geld krijgen om alles uit te voeren.”
Grote projecten
Groningen schat in hoeveel geld nodig is voor grote projecten als de ontwikkeling van Kardinge, Martiniplaza, een grote popzaal, de renovatie van De Oosterpoort, maar ook het vernieuwen van scholen, wegen, rioleringen en sportaccommodaties. ,,We kijken twee jaar vooruit en zetten daar figuurlijk een hek omheen. Wat hebben we nodig? We houden voorzieningen in stand en moeten sparen.”
Om de jaarlijkse begroting van ruim een miljard euro rond te krijgen, loopt Groningen op eieren. ,,We moeten scherpe keuzes maken maar gaan niet al bezuinigen op dingen die we niet kwijt willen. Ook omdat mogelijk het Rijk ons later toch nog tegemoet komt en blijkt dat zwaar bezuinigen niet nodig is” zegt Wijnja.
Lokale belastingen
Zij noemt uitvoering van de wet maatschappelijke ondersteuning, armoedebestrijding, veiligheid, wonen, energietransitie en het op orde hebben van de ambtelijke organisatie van cruciaal belang voor de gemeente. Onbeperkt geld ophalen bij de bank is er voor de gemeente niet bij. Groningen zit al tot over haar oren in de leningen.
Ook de lokale belastingen zijn in vergelijking met andere gemeenten al vrij fors, zodat sterke verhogingen stuiten op brede politieke weerstand.
