De buurtapp: een zegen of een vloek? Foto: Kees van de Veen. Beeldbewerking: DVHN
We voelen ons veiliger sinds de intrede van de buurtapp. Maar wat als sommige buren de app ook gebruiken om andere zaken te bespreken en anderen daar niet op zitten te wachten?
Grote kans dat je in een groepsapp zit. Er zijn er tenslotte nogal wat. Eentje voor de familie en vriendengroep, bijvoorbeeld. Sommige mensen voelen zich als een vis in het water in een app-groep.
Ik niet.
Daarom is vriendin lid van de buurtapp. Ik lees alleen af en toe de berichten terug, omdat ik stiekem toch nieuwsgierig ben. Buurvrouw Joke* van vier huizen verderop schreef onlangs dat haar kat was vermist. Ze was ontdaan. Zo ging het ongeveer op WhatsApp:
Beeld: DVHN
Ik bel met psycholoog Jeffrey Wijnberg uit Groningen en leg hem dit gesprek voor. Hij zucht. ,,Het gedoe in zo’n buurtapp is niets nieuws. Als mensen zich met elkaar gaan bemoeien, heb je de poppen aan het dansen. Zo is het altijd geweest. Vroeger kwam de overbuurvrouw aan de deur om te melden dat de schilder die dag wel vier keer koffiepauze had gehouden. Maar in een buurtapp weet iedereen het meteen. Het is een verhonderdvoudiging van het probleem. Zo’n buurtapp klinkt heel sociaal, maar het is een broeinest van ellende.”
Is er een verschil met de app voor de familie- en vriendengroep? Natuurlijk, zegt Wijnberg. ,,Al levert die ook zat ruzies op. Toch is het startpunt anders. Je kent je familie en je vrienden. Maar je buurtgenoten heb je niet voor het uitkiezen. Wat weet je nu werkelijk van de buurman op nummer 32?”
‘Sorry buurman, ik ben het maar’
Saskia is beheerder van een app met 28 bewoners in de Groningse wijk Helpman. Ouderen, studenten, gezinnen met kinderen: het is een gemêleerd gezelschap in haar straat. ,,Onze spelregels zijn duidelijk. Er mag alleen geappt worden als je onraad ruikt.”
Laatst dacht iemand in het holst van de nacht een inbreker in de brandgang tussen de huizenblokken te zien. ,,Kwam er binnen een minuut nog een appje: ‘Sorry buurman, ik ben het maar. Ik wilde nog even een sigaretje roken.’
Op de hoek van de straat woont een bejaarde vrouw. Ze had een paar planten over en besloot die in de groepsapp aan te bieden. Gratis af te halen. Voor de liefhebber. Daar was niet iedereen blij mee. ,,Moet dit hier?”, vroeg een buurman.
‘Vanwege een paar nare reacties wilde ze uit de app stappen’
,,Ik ben naar mevrouw toegegaan”, zegt beheerder Saskia. ,,Ze is wat eenzaam en dacht mensen blij te maken. Vanwege een paar nare reacties wilde ze eigenlijk uit de app stappen. Maar ik heb nog eens uitgelegd wat de bedoeling is. En dat ze het zich vooral niet persoonlijk moet aantrekken. Iemand anders in de straat is nu dolblij met de planten.”
En psycholoog Wijnberg: ,,Een typisch voorbeeld. Iemand vraagt zich af of ze iemand blij kan maken met plantjes. De ander denkt: plantjes? Wat moet ik daar in godsnaam mee? En dan gaat het mis. Je hebt nog geluk dat er geen clown was die haar ervan langs gaf. Dat ze beter in had moeten schatten hoeveel planten ze nodig had.”
Saskia neemt haar taak als beheerder serieus en probeert elke mogelijke ruzie in de kiem te smoren. ,,Ik heb wel eens een buurtbewoner uit de app gegooid, omdat hij zich meerdere keren racistisch uitliet. Toen werd ik gebeld door een boze buurvrouw. Hij eruit of ik eruit, zei ze. Nee, die groetten elkaar daarna niet meer op straat. Gelukkig is hij vrij snel verhuisd.”
‘De nadelen wegen niet op tegen de voordelen’
Ondanks de spanningen is ze dolblij dat de buurtapp er is. ,,Er zijn meer voor- dan nadelen. Ik hoor vaak dat mensen zich veiliger voelen dankzij de app. Je krijgt toch het ideedat je er niet alleen voor staat als je onraad ruikt. Bovendien leg je contacten die je anders niet zou krijgen. Je hebt nu ook meteen het telefoonnummer van de buurman op 18, die net een mooie tuin heeft aangelegd. Die kun je dan om tips vragen.” Lachend: ,,Zolang je het maar in een privégesprek doet.”
Tot slot: goed nieuws over Josje. U weet wel, de vermiste kat van Joke en Harm van vier huizen verderop. Ze is na drie dagen terecht. Het beestje liep verderop in de wijk te bedelen. De buurtapp aldaar stond er vol van. Van wie was die zwarte poes met dat schattige witte streepje bij haar neus toch?
Twee mensen hebben de bewuste buurtapp vervolgens verlaten.
Buurtapp is populair
In Nederland maakt zo’n 35 procent procent van de mensen gebruik van een buurtapp, blijkt uit een onderzoek door Motivaction in opdracht van VPNGids.nl. In de provincie Groningen geldt dat voor 26 procent van de inwoners, terwijl liefst 41 procent van de Drenten ook digitaal verbonden is met de buurt.
Van de Groningers ergert 25 procent van de appgebruikers zich weleens aan berichten van buren. Drenten doen dat met 24 procent net iets minder. 23 procent van de Drenten ziet zelfs wel eens burenruzies in een app ontstaan. Dat geldt dat voor ‘slechts’ 10 procent van de Groningers.