Je kon erop wachten: de dag waarop een rechter zou bepalen dat er te veel haken en ogen kleven aan de Duitse grenscontroles.
Maandag was het zover. Terwijl Nederland Koningsdag vierde, oordeelde een rechtbank in Koblenz dat het Europese Hof van Justitie zich moet uitspreken over de controles die twee jaar geleden zijn ingesteld door de Duitse regering.
De zaak was aangespannen door Dominik Brodowski, een hoogleraar rechten die staande is gehouden toen hij vanuit Luxemburg op weg was naar Duitsland. Kort daarvoor had hij nota bene een viering bijgewoond van het sluiten van het Schengenakkoord in 1985. Dat akkoord schafte de personencontrole aan de binnengrenzen van deelnemende landen af.
Duitsland voerde die controles in 2024 opnieuw in, destijds als tijdelijke maatregel om illegale immigratie terug te dringen. Daarnaast zouden de controles, aldus de advocaten van de Duitse regering, zorgen voor een afname van het aantal misdrijven door buitenlanders. De rechter in Koblenz denkt daar anders over en vindt dat het doel de middelen níet heiligt.
Het woord schijnveiligheid was hier op zijn plaats geweest, ware het niet dat de rechter geen moreel oordeel velde, maar zich op de procedure had geconcentreerd.
Vermeend Duits belang gaat niet boven andere EU-landen
Wie wel eens de grens passeert, bij Zwartemeer of Bad Nieuweschans, weet wat de controles in de praktijk betekenen. Niet per se minder immigratie of misdrijven – voor zover er al een verband tussen die twee is. Wel oponthoud, soms met files tot gevolg, en gevaar voor verkeersongelukken. Om die reden hebben burgemeesters in Gelderland erop aangedrongen de Duitse maatregel terug te draaien.
Burgemeesters in Drenthe en Groningen zouden zich hierbij mogen aansluiten, als ze tijd hebben. Niet eens alleen vanwege de verkeersveiligheid of schade aan handel en economie, maar omdat de tijdelijkheid lang genoeg heeft geduurd. En vooral omdat een vermeend Duits belang niet boven dat van andere EU-landen en hun inwoners moet worden gesteld.
Half juni treedt het EU migratiepact in werking. Belangrijk onderdeel hiervan is het verscherpen van de controle aan de buitengrenzen van de EU om migranten en asielzoekers op afstand te houden en de lasten tussen landen beter te verdelen. Het kan geen kwaad op te merken dat de problemen aan de grenzen van Griekenland, Italië en Spanje vele malen groter zijn dan in Duitsland, Nederland en Luxemburg. Dat was al zo en zal vermoedelijk ook zo blijven.
