Oude Pekela opent ‘statushouderswijk’ met trots: ‘Als je mensen uit verschillende culturen samenbrengt, krijg je haute cultuur’

Met een zwaai trekken wethouder Ellen van Klaveren (SP) en commissaris van de koning René Paas zaterdag een doek van het entreebord dat naast de ingang van het nieuwste wijkje van Oude Pekela staat. Het kunstwerk is een wereldbol, met een erop een vlaggetje dat pronkend Oude Pekela markeert. In grote letters staat onder de wereldbol: ‘Hooiwijk’.

In de volksmond heet het buurtje de statushouderswijk. Er wonen al ongeveer een half jaar mensen. Van de 68 huizen wordt de helft bewoond door statushouders. Dat zijn asielzoekers van wie de Nederlandse staat na een (lange) procedure heeft gezegd: ‘als jullie teruggaan naar je eigen land, ben je daar niet veilig’. Nederland beschermt hen en als zij inburgeren, kunnen ze Nederlander worden.

Eén van de problemen in de asielopvang is dat veel statushouders niet kunnen doorstromen, zij horen niet in een asielzoekerscentrum te worden opgevangen, maar in een woning. Toch zitten er zo’n 19.000 vast in de asielketen. Dat is bijna een kwart van de COA-bewoners.

Terwijl bezoekers in de bakkende zon luisteren naar toespraken, rennen kinderen in groepjes van het ene vertier naar het ander. Ze laten zich schminken, rennen door hindernisbanen of snoepen van een suikerspin. De kinderen staan maar wat graag in de rij om met hun geschminkte gezicht en ballondier op de foto te gaan. Blank, bruin – of in alle kleuren van schmink: ze spelen samen en vergapen zich aan hetzelfde.

Pekela is trots op de Hooiwijk. Hoewel er wel een wrang randje is aan het openingsfeest. In buurgemeente Westerwolde liggen mensen dit weekend noodgedwongen in het gras voor het aanmeldcentrum in Ter Apel. Burgemeester Jaap Kuin ziet in de Hooiwijk een oplossing waaraan andere gemeenten een voorbeeld kunnen nemen. „Blijkbaar is er nog een enorm ravijn te overbruggen.”

Dat is te doen, stelt hij. Waar andere gemeenten niets of zeer weinig doen voor asielzoekers uit vrees voor ongeregeldheden, stak de gemeente Pekela de handen uit de mouwen. Dat de grootste partij in de gemeente de PVV is, heeft niet geleid tot een storm van bezwaren of kritiek. Sterker, de PVV stemde mee in het voorstel voor de statushouderswijk.

De wijk is voor een groot deel betaald met geld van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De huizen zijn echter van de gemeente. De afspraak is dat statushouders die zijn aangewezen in de gemeenten Westerkwartier en Oldambt, maar waarvoor geen plek is, hier maximaal twee jaar kunnen wonen. In die tijd moeten de twee gemeenten iets regelen. De rest van de huizen wordt verhuurd aan Pekelders, zij mogen er wonen zolang ze willen.

Op die manier slaat de gemeente twee vliegen in één klap. Ze voldoet aan de Spreidingswet en er ontstaat lucht op de krappe woningmarkt, want ook in Pekela is het benauwd.

Het project was nog niet ‘afgetimmerd’ toen de gemeente er haast achter zette. Er waren veel losse eindjes. Het duurde langer dan gepland voordat het er stond. Uiteindelijk wilde woningcorporatie Acantus bijvoorbeeld niet aanhaken, waardoor de gemeente een eigen organisatie opricht voor het onderhoud en verhuur.

„We hebben onze nek uitgestoken”, zegt Kuin. Het was pionieren, maar daarin is de gemeente Pekela wel thuis. „Woningbouw is in Nederland verbonden aan allerlei ingewikkelde regels, maar soms moet je buiten je comfortzone treden, de handen uit de mouwen steken en durven.”

In een week waarin COA flink negatief in het nieuws is, geeft Kuin hen een compliment. „Ook zij hebben het gedurfd om dit te doen en om samen een oplossing te zoeken.”

In de schaduw van hoge bomen worden gerechten uitgedeeld die gemaakt zijn door bewoners van de Hooiwijk. Pad thai, Tom kha kai-soep, Turkse kip met rijst en kikkererwten en meer wereldgerechten. Maar ook de ‘Hollandse pot’, zoals Bobs pannenkoeken – die wereldwijd bekendheid zouden mogen genieten – of mosterdsoep.

John Bex is één van de bewoners van de Hooiwijk. Hij woonde eerst op een boerderij in het dorp, maar dat werd hem te groot. Zijn vrouw werd in Thailand geboren. In de statushouderwijk heeft hij het naar de zin.

„Luister, ik ben zelf twintig jaar lang veel in Egypte geweest voor de archeologie. Ik ken de Arabische cultuur.” Zorgen van mensen daarvoor zitten vooral in het hoofd, zegt hij. Het is goed om van elkaar te leren, stelt hij. „Als je mensen uit verschillende culturen samenbrengt, krijg je haute cultuur.”