Op veel plekken in het Noorden kon donderdag op straat geschaatst worden door de ijzel. Zoals in Assen, waar Jyhnee (11 jaar) en Mila (7 jaar) de ijzers onderbonden. Foto: Marcel Jurian de Jong
De stoep is door de ijzel spiegelglad. En de straat in de wijk ook. Op doorgaande wegen en fietspaden wordt gestrooid, maar waarom worden de trottoirs en de wijken niet begaanbaar gehouden? Vijf vragen en antwoorden.
Zijn gemeenten verplicht om alle straten en trottoirs ijsvrij te houden?
Het korte antwoord: nee. Gemeenten moeten wel hun best doen om wegen, paden en stoepen begaanbaar te houden. In juridische termen: gemeenten hebben een inspanningsplicht, maar geen resultaatverplichting. In de praktijk komt dat erop neer dat vooral op hoofdroutes en doorgaande wegen aan gladheidsbestrijding wordt gedaan. Pas als die schoon zijn, gaan de zoutstrooiers, pekelsproeiers en sneeuwschuivers op sommige plekken de wijken in. En dan zijn vaak eerst zorginstellingen, winkelcentra, scholen en openbare voorzieningen aan de beurt.
En nu? Mijn buurvrouw durft het huis niet meer uit. Wat kan zij doen?
Sommige gemeenten stellen strooizout beschikbaar. In Groningen kun je met je afvalpas zelfs gratis 10 kilo zout ophalen bij afvalbrengstations en wijkposten. Dat kan ook preventief, vanaf 15 oktober. Wel zelf een emmer of plastic tas meenemen. In Emmen kun je voor 5 euro een emmer met 5 kilo strooizout kopen bij de milieustraat. Als het zout op is, kun je de emmer gratis bij laten vullen. En je kunt je emmer volgend jaar opnieuw gratis laten vullen. En wees gerust: beide gemeenten hebben nog genoeg zout op voorraad.
Hoe zit dat bij de andere gemeenten in Groningen en Drenthe?
In Assen werd ook jarenlang gratis strooizout uitgedeeld. Dat is stopgezet om financiële redenen. Want uiteindelijk is gratis strooizout een politieke keuze, waarbij ‘gratis’ een relatief begrip is. Zoals een woordvoerder van de gemeente Groningen uitlegt: „Je betaalt het uiteindelijk met zijn allen.” Ook in de andere gemeenten in Drenthe en Groningen moet je zelf strooizout aanschaffen. Het kost in kleine verpakkingen overigens minder dan een euro per kilo.
Moeten we niet zelf de stoep voor ons huis schoonhouden?
Nee, die verplichting bestaat sinds 2007 niet meer. Maar het mag natuurlijk wel. Veel gemeenten, zoals Oldambt en Midden-Groningen roepen hier zelfs expliciet toe op: ‘Fijn als u als inwoner of ondernemer de stoep voor uw huis, bedrijf of winkel sneeuwvrij maakt. Vooral mensen die slecht ter been zijn zijn hier dankbaar voor.’ Sympathiek natuurlijk en je ziet ook daadwerkelijk heel veel mensen die hun buren helpen in deze lastige tijden, met de boodschappen bijvoorbeeld.
Op schoenen met antislip spikes kun je de ijzel wel trotseren. Foto: Huisman Media
Dus: zout ophalen en massaal strooien maar! Toch?
Dat kan, waarbij het overigens beter is om preventief te strooien, dan achteraf. Je hebt minder zout nodig, wat beter is voor het milieu. En het werkt sneller. Maar er is wel een probleem. Niet alleen is al dat zout slecht voor het milieu, het werkt ook alleen goed als het flink wordt ingereden of ingelopen. Op drukke plekken en doorlooproutes dus. En niet in rustige straten of op de stoep die je deelt met je buren. Misschien is de effectiefste oplossing wel om antislip spikes onder je schoenen te monteren.
Gemeenten
Bijna alle gemeenten in Groningen en Drenthe leggen op hun website keurig uit wat hun beleid is en welke routes prioriteit hebben bij gladheidsbestrijding. De gemeenten Westerwolde, Eemsdelta en Het Hogeland stellen bijvoorbeeld expliciet dat gladheid op voetpaden nooit wordt bestreden. Alleen de gemeente Meppel meldt op haar website niks.
‘Ik laat mijn hondje in de tuin plassen’
Op 24 januari, toen het ook al zo ijzelde, ging Judith (62) uit Groningen hard onderuit bij het uitlaten van haar hondje Bowie. Ze gleed weg op een schuin stukje stoep en viel op haar hoofd en arm. Gevolg: een flinke bult bij haar slaap, hoofdpijn en een pijnlijke schouder. Sindsdien durft ze niet meer naar buiten als het glad is.
Ze woont in de Rivierenbuurt, vlak achter het hoofdstation en kampt met rugproblemen, waardoor ze extra voorzichtig is. De stoep en straat bij haar huis veranderden woensdag opnieuw in een ijsbaan. „Ik laat Bowie nu maar in de tuin plassen”, vertelt ze.
De ingang bij haar portiek is overdekt, dus daar heeft haar hondje gelukkig ook nog wat ruimte om te plassen. „Vanmorgen zag ik om de hoek een man hard onderuitgaan op dezelfde plek waar ik ben gevallen. Dan schrik je weer.” De straat bij haar huis loopt dood en de stoep ligt in de schaduw. Het ijs is hardnekkig.
Gelukkig heeft ze hulp. Haar familie woont in de buurt. „En ‘s avond komt een vriend van me langs om Bowie uit te laten”, vertelt ze. „Daar ben ik dankbaar voor.”
