Het bedrijf Nedmag in Veendam langs het Wildervanckkanaal en de N33. Foto: Huisman Media
Waterschap Hunze en Aa’s en zoutwinner Nobian hebben kort voor de jaarwisseling afspraken gemaakt over mogelijke gevolgen van bodemdaling door zoutwinning. ,,Wij sturen Nobian een rekening en die wordt vervolgens voldaan”, weet Wilfried Heijnen van het waterschap.
Het waterschap heeft jaren geleden ook al dergelijke afspraken gemaakt met het Veendammer bedrijf Nedmag, het andere zoutwinningsbedrijf in het werkgebied van het waterschap. ,,Zowel aan de oostkant, (Zuidwending en Heiligerlee), als de westkant Tripscompagnie hebben we met deze bedrijven te maken”, zegt projectexpert Heijnen.
De bodemdaling, veroorzaakt door Nedmag, is actueler en heeft al tot ingrijpen geleid door het waterschap. Er is een aanpassing doorgevoerd bij een aantal stuwen en gemalen in het gebied rondom Tripscompagnie.
,,We moeten er toch voor zorgen dat de mensen in het gebied droge voeten houden. Dat is onze taak en verantwoordelijkheid. Het watersysteem moet kloppen en vergt dus aanpassing vanwege de bodemdaling”, zegt Hejjnen.
Bedragen niet openbaar maken
Nedmag haalt op ongeveer 1500 meter diepte magnesiumzout uit de bodem. Daardoor zakt de grond geleidelijk en gelijkmatig, maar wel met vele centimeters op het diepste punt bij Borgercompagnie.
Het waterschap en Nedmag hebben afspraken gemaakt om de bedragen die met de aanpassing in het watersysteem zijn gemoeid niet te noemen. Maar naar verluidt gaat het om miljoenen euro’s.
Heijnen zegt dat het om gevoelige bedrijfsinformatie gaat. ,,Maar de kosten komen niet voor rekening van de belastingbetaler.”
De bodemdaling, veroorzaakt door zoutwinning, verloopt in het Nedmag gebied sneller dan in het gebied van Nobian. Dat komt volgens Heijnen, omdat Nedmag een andere methode gebruikt voor het winnen van zout dan Nobian. ,,In het Nedmag gebied ontstaat door de winning sneller een denkbeeldige kom, waar het water over de rand stroomt, mits we geen maatregelen treffen.”
De daling in het ‘Nedmag gebied’ is nu bijna 65 centimeter, maar kan oplopen tot 95 centimeter in 2045, zo is nu de schatting.
Ook juridische afspraken met Nobian
Vlak voor kerst heeft Hunze en Aa’s ook juridisch afgedichte afspraken met zoutwinner Nobian gemaakt. Ook voor dit bedrijf geldt dat ze de kosten vergoedt die het schap moet maken om het watersysteem op orde te houden. In tegenstelling tot het gebied ten westen van Veendam speelt de bodemdaling voor het Nobian gebied, Zuidwending en Heiligerlee, wat betreft het waterschap pas over enkele decennia, stelt Heijnen.
De groene huisjes in het veld bij Heiligerlee staan symbool voor de zoutwinning door Nobian. Archief: Huisman Media
,,Voor het gebied waar Nobian zout wint hebben we afgesproken dat we over twintig jaar, in 2046, nog eens gaan kijken naar de actuele stand van zaken. Misschien wordt er tegen die tijd met nieuwe technieken gewerkt of is de kennis vernieuwd.”
De mogelijke gevolgen van bodemdaling gaan volgens externe specialisten vanaf ongeveer 2050 spelen. ,,Dan ook kan bodemdaling mogelijk invloed hebben op het waterbeheer in het gebied waar Nobian zout wint. Wellicht zijn tegen die tijd maatregelen nodig, zoals de aanleg van enkele stuwen en gemalen en peilaanpassingen in sloten en kanalen.”
