Gerard (66) stelt zijn leven in dienst van de Fraeylemaborg. ‘Ik zie me nog aanbellen bij freule Van Panhuys’

„Kijk!” Gerard de Haan (66) uit Delfzijl duikt ineens een klein paadje in en bukt voorover. „Een Turkse Lelie.” Voorzichtig glijden zijn vingers over de kelk van de bloem. „Deze groeien hier al zeker tweehonderd jaar”, zegt hij.

In de tuin van Landgoed Fraeylemaborg is hij op zijn gemak. Hij kent elke boom en elke struik. Bij een kastanjeboom blijft hij even staan en legt zijn handen op de stam. „Even voelen hoe de sapstroom is.”

Dan wijst hij naar een reusachtige boom. „Dat is een zwarte noot.” De boom wordt met staalkabels rechtgehouden. „Die komt uit 1825, weten we sinds kort”, vertelt De Haan. In de Groninger Archieven werd anderhalf jaar geleden de zaadlijst gevonden van het zaadje waaruit de boom is ontsproten. „Die hebben ze toentertijd bewaard.”

Toen hij een jaar of acht was zette hij voor het eerst voet op het landgoed. „Ik zie het nog voor me”, zegt hij er bijna zestig jaar later over. De Haan was een boerenzoon uit Hellum en zat bij de scouting. Samen met de welpen belde hij aan bij freule Panhuys die toen nog in de borg woonde. Zij gaf de jongens wat muntjes zodat ze een ijsje konden kopen verderop in het dorp.

Het was het begin van een levenslang verbond met het landgoed. De scouting had veel activiteiten bij de borg en in zijn tienerjaren ging hij aan de slag in De Boerderij, het restaurant op het landgoed. „Daar werkte ik in de bediening en verkocht ik ijsjes.”

Uiteindelijk begon hij voor zichzelf en verhuurde zichzelf voor kluswerkzaamheden. Opnieuw ging hij aan de slag bij de borg. En toen in 1991 de toenmalige beheerder ziek werd, solliciteerde hij op die functie.

„Ik wilde het zo ontzettend graag”, zegt hij erover. Toen de sollicitatiecommissie op huisbezoek kwam om te kijken of De Haan zijn leven wel op orde had, kwam zijn vriendin (inmiddels zijn ze getrouwd) over uit Almere om cake te bakken voor de heren.

Hij kreeg de baan én een nieuw huis. De beheerder van het landgoed moest in die tijd in het koetshuis op het landgoed wonen. Het stel zou er tot 1995 wonen. „Toen zij in verwachting was, zijn we verhuisd. Met een kind kon je er niet wonen.”

Hij verliet het landgoed, maar zijn werkgever liet hij niet in de steek. Bij de Fraeylemaborg leerde de boerenzoon alles over tuinen aanleggen, hij leerde de Turkse Lelie herkennen en kroop door alle kruipruimtes van de borg. Toen hij een paar maanden in dienst was, bleken overal boktorren en knaagkevers rond te kruipen.

En deze beesten moesten dood, want ze eten hout op. „Toen zat ik echt in de diepste krochten van de borg.”

En hij begon aan de aanleg van de grote tuin, achter de borg. Toen nog een wilde bomenzee. Aan de hand van oude luchtfoto’s en met hulp van veel mensen bracht hij de paden terug die door de tuin hadden gelopen. „Dat was de kers op de taart”, vertelt hij hierover.

De borg veranderde. Er kwamen tientallen vrijwilligers en De Haan kwam steeds minder vaak thuis met vieze handen van het werk. De beheerder zat steeds vaker achter zijn bureau om te bellen met instanties.

In 2021 rondde hij de restauratie en het herstel van de borg af. De muren, fundering en sierplafonds hadden flink te lijden gehad onder de bevingen. „Dat was één van de grootste en leukste projecten die ik mocht doen”, zegt hij.

Het leven van De Haan stond 35 jaar in dienst van de borg en het landgoed eromheen. Was er een evenement, dan parkeerde hij zijn auto niet op P1, naast de borg, maar een stuk verderop. De parkeerplaats was voor bezoekers. „En die gaan voor.”

Was hij zijn leven lang dienstbaar aan de borg? Zelf kijkt hij er niet zo naar. „Ja dat weet ik allemaal niet hoor. Ik heb altijd veel schik gehad in wat ik deed. Het was mijn thuis.”

En hij weet ook dat er weer grote projecten aankomen. „Dit is nooit klaar. Nooit.” Maar dat is voor zijn opvolger.

Eind mei nam hij afscheid van het landgoed en de mensen. Er kwamen 250 bezoekers: vrijwilligers, bestuursleden van de borg en zakelijke contacten. „Ja dat is wel veel hè”, zegt De Haan peinzend.

Hij gaat met pensioen. Een paar maanden eerder dan noodzakelijk, maar waarom niet. „We gaan de zomer in. Daar ga ik van genieten.”