Beheerder Aschwin Pater wijst een scheur aan in het pleisterwerk van de Fraeylemaborg. Foto: Huisman Media
De Fraeylemaborg in Slochteren gaat in januari en waarschijnlijk in februari dicht. De borg heeft aardbevingsschade en moet worden versterkt.
„Kijk, daar zie je het goed.” Aschwin Pater loopt naar de gevel van de Fraeylemaborg. Een lange scheur in het pleisterwerk loopt van kozijn tot kozijn. „En hier beneden zie je het ook”, zegt hij. Pater is beheerder van de borg. Samen met directeur Liefke Knol moet hij in de winter de grote restauratie en versterking van de borg overzien.
Eenmaal binnen wijst hij op de grote marmeren vloertegels. „Kijk je loopt hier zo een kom in”, zegt hij. De tegels zijn verzakt; een gevolg van de bodemdaling door de gaswinning. En ook binnen zijn her en der bevingsscheuren te zien.
De vloer van de borg is verzakt door de bodemdaling, veroorzaakt door gaswinning. Foto: Huisman Media
Rookkanalen
Maar het grootste probleem zijn de loodzware, stenen rookkanalen die in het middeleeuwse gebouw zijn gebouwd. Ze lopen niet in een verticale lijn van beneden naar boven, maar liggen diagonaal door de borg. „En ze drukken met hun gewicht dus diagonaal op een binnenmuur”, zegt Knol.
Is het accuut onveilig? „Nee”, zegt Knol beslist. Maar het moet wel een keer worden aangepakt zei de NCG. „Leuk vinden we het natuurlijk niet, maar het moet wel gebeuren.” De huidige kanalen worden vervangen door exemplaren die een stuk lichter zijn, maar wel precies lijken op de huidige.
Het loodzware rookkanaal drukt op de wanden van de borg. Foto: Huisman Media
Tweede keer
Onder de vorige directeur Marjon Edzes is de borg ook al eens versterkt. Bouwbedrijf Jurriëns leverde de borg op in oktober 2020. Een paar jaar later kwam de NCG weer eens controleren en zag dat de rookkanalen toch wel een aandachtspuntje waren. In de winter besloot de voorganger van Aschwin Pater toch eens te bellen met de IMG (de NCG gaat over versterking, de IMG over schadeherstel) om te kijken naar de scheuren.
In opdracht van de NCG gaat Jurriëns in januari en februari aan de slag om de rookkanalen te vervangen. „We hebben daarvoor gekozen omdat dat onze rustige maanden zijn”, zegt Knol. Ze hoopt dat in die periode ook de scheuren kunnen worden hersteld.
Op verschillende plekken in de borg zitten scheuren in het pleisterwerk. Foto: Huisman Media
Borg dicht
Als Jurriëns bezig gaat met de rookkanalen moeten de kostbare spullen uit de borg worden afgedekt of tijdelijk ergens anders gestald. Daarom gaat de borg dan op slot. Bezoekers kunnen nog wel door het park lopen.
„Ja, wij maken daarvoor kosten”, zegt Knol desgevraagd. „We moeten alles afdekken en opruimen.” Er komt veel stof vrij bij de verbouwing en omdat het een oud gebouw is, stuift dat door de hele borg. „En we hebben natuurlijk minder inkomsten doordat we dicht moeten.”
Om hoeveel geld het gaat wil Knol nog niet zeggen. Daarover zijn we in gesprek met de NCG.
Boerderij en Koetshuis
Op het landgoed van de Fraeylemaborg staat niet alleen de borg. Ook het koetshuis en restaurant De Boerderij moeten versterkt worden. In het koetshuis gaat het met name over de verbindingen tussen het dak en de muur en de muur en de vloer. In restaurant De Boerderij moet de zolder worden versterkt.