Het Huis van Cultuur en Bestuur in Hoogezand. Foto: Nienke Maat
Het centrum van Delfzijl gaat grondig op de schop. Gemeentehuis, theater en bieb moeten onder één dak. Woensdag beslist de gemeenteraad. In Hoogezand hebben ze het al. Hoe bevalt het daar?
Bij de plannenmakerij keken de ambtenaren van Delfzijl nadrukkelijk naar het Huis van Cultuur en Bestuur in Hoogezand. Hier zitten gemeentehuis, theater Kielzog, een café en de bieb al langer onder één dak. In 2021 opende koningin Máxima het gebouw.
Wat vinden de Hoogezandsters van hun gebouw? DvhN hing een middagje rond in Hoogezand. Vier redenen waarom een Huis van Cultuur en Bestuur een goed idee is.
In het café
Het is half 2 en in Grand Café Kielzog zit Ids Dijkstra aan de koffie. Hij is directeur van Kielzog. Hier kunnen mensen naar het theater, maar ook zélf aan de slag met bijvoorbeeld muziek-, kunst- of theatercursussen.
Dijkstra had al wel zijn vermoedens. De afgelopen jaren zag hij af en toe groepjes ambtenaren van de gemeente Eemsdelta (de gemeente waar Delfzijl onder valt) door het pand struinen.
Reden 1: Prachtige foyer
Echt lelijke dingen kan hij niet bedenken over het nieuwe pand. „Kijk nou naar die foyer”, zegt hij en zwaait royaal met zijn armen naar achteren. Met foyer bedoelt hij de entree van het gebouw. Dat is een forse open ruimte met tafels en in het midden een reusachtige trap met zitplaatsjes. Rechts zit de raadszaal en het café waar Dijkstra koffie drinkt. Links de balie van de gemeente Midden-Groningen en de bibliotheek.
Dijkstra: „We hadden in november het GRN Festival (een festival over streektaal, red.) en dan kunnen we een deel van het programma in de foyer doen.”
Reden 2: Politiek midden in de samenleving
Maar ook gewone donderdagavonden zijn mooi. Die avonden zijn er vaak vergaderingen van de gemeenteraad, maar ook theater Kielzog heeft dan voorstellingen. Raadsleden, theaterbezoekers en gasten van het café krioelen op zo’n avond door elkaar heen.
„Je kunt dat misschien hoogdravend vinden”, begint Dijkstra, „maar dat is heel mooi.” De raadszaal mag dan wel het hart van de lokale democratie zijn, weinig mensen weten wanneer of waar hun gemeenteraad vergadert. In Midden-Groningen lopen bezoekers van de bibliotheek, het theater en het café nog net niet langs de raadszaal.
Reden 3: Bieb zorgt voor reuring
„Ja dit is mooi!” Aan het woord is Marjolein (34) uit Hoogezand. Ze zit aan een klein tafeltje in de grote hal beneden. Haar kinderen Merel (7) en Bram (10) hebben pianoles.
Normaal gesproken heeft ze de tweejarige Joost mee. „Dan gaan we vaak even in de bieb zitten met hem. Je kunt daar met lego spelen of een boekje lezen.” Dit maakt het een stuk eenvoudiger om haar kinderen naar muziekles te brengen.
Reden 4: Laagdrempelig
„Mevrouw, zijn deze bezet?”
- „Nee hoor.”
Mirre, Romy en Zoë pakken een paar stoelen en schuiven ze naar een tafeltje verderop. Ze zitten op het Aletta Jacobs College (‘Het Aletta’ voor Hoogezandsters) en zijn net vrij.
In het Huis van Cultuur en Bestuur kunnen ze rustig samen huiswerk maken. „Dat gaat hier nou eenmaal beter”, zegt Romy. Thuis zit ze toch vooral op Tiktok te scrollen.
Een uurtje eerder spraken we Joey en Jesper. Beiden zitten ze in Havo 4 van Het Aletta. Ze hebben één pauze en twee tussenuren stuk te slaan en zitten te chillen aan een tafeltje, boven aan de grote trap. Op tafel staan drie lege blikjes energy drink en wat zakjes van broodjes van de Lidl. Voelt het niet raar om te chillen in het gemeentehuis? „Nee hoor”, zegt Jesper. „Dit voelt niet echt als een plek voor volwassenen”, zegt Joey.
„Het is hier gewoon heel laagdrempelig”, had Ids Dijkstra eerder al gezegd. „Jongeren komen hier vaak om even te zitten. Ze hebben gratis wifi én kunnen hun telefoon opladen.
Máár, geen loop in het centrum door ‘stofzuigergebouw’
„Ja het is gewoon goed ontworpen”, zegt Peter Michiel Schaap. Hij is directeur-bestuurder van architectuurcentrum Platform Gras. „Het is groot. Er is meer ruimte dan je functioneel nodig hebt en dat geeft mensen een prettig gevoel.” Bovendien is het vrij toegankelijk. „Het is een ontmoetingsplek. En in zo’n gebouw kun je gewoon zitten zonder dat je vijf euro hoeft te betalen voor een cappuccino. Dat is heel erg waardevol.”
Maar om nou te zeggen dat hij laaiend enthousiast is over deze trend? Nee.
„Ik noem dit stofzuigergebouwen”, zegt Schaap. „Gemeentes combineren allerlei functies in een gebouw omdat ze denken dat dat goedkoper is in het onderhoud.” Dat valt nog wel eens tegen, weet hij. Als hij de baas was, had hij bibliotheek, theater en gemeentehuis verspreid door het centrum van Delfzijl. „Zo’n stofzuigergebouw haalt de loop uit het centrum.”
Waar gaat het deze week om?
De gemeenteraad van Eemsdelta beslist woensdag over het nieuwe gemeentehuis, bibliotheek en theater. Alle drie zijn wel aan een opknapbeurt toe. Het plan is om deze functies te combineren in één groot gebouw.
Waar zijn we?
In Hoogezand. De gemeente Midden-Groningen heeft al zo’n groot gebouw: het Huis van Cultuur en Bestuur. En de Hoogezandsters zijn daar blij mee.
Waar speelt dit nog meer?
Ook in gemeentes Westerkwartier en Het Hogeland moet een nieuw gemeentehuis komen. Vroeger bestonden deze gemeentes (net als Eemsdelta en Midden-Groningen) uit meerdere gemeentes. Nu die zijn samengegaan, is het de vraag of de gemeentehuizen nog wel geschikt zijn.
